Oświadczenie Akademickiego Klubu Obywatelskiego im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Poznaniu w sprawie zagrożenia demokracji w Polsce

Na kilka miesięcy przed wyborami parlamentarnymi wzrastający niepokój
budzą zmiany ordynacji wyborczej wprowadzane przez rządzącą koalicję z
pominięciem szerokiej debaty publicznej, niezbędnej w tak fundamentalnych
kwestiach. Zmiany te nie wynikają ze szczerej troski o suwerenność aktu
wyborczego i reprezentatywność przyszłego Sejmu, przeciwnie, mają na celu
manipulowanie wolą Narodu w imię interesów partii pozostających przy władzy.
Godzi to w podstawy ustrojowe Polski w ich najbardziej czułym punkcie i może
stać się w dalszej perspektywie powodem do kwestionowania jej przynależności do
organizacji krajów o autentycznej i ugruntowanej demokracji, przede wszystkim do
Unii Europejskiej i NATO.

Kryterium autentycznej demokracji stanowi, jak wiadomo, przestrzeganie podczas
wyborów co najmniej trzech podstawowych zasad: bezpośredniości, równości i
tajności. Równość oznacza, iż głos każdego obywatela niezależnie od zajmowanej
pozycji społecznej, wykształcenia, majątku, wyznania etc. ma taką samą wagę:
jeden wyborca oddaje jeden i tylko jeden głos. Zasady te zostają złamane, jeżeli
na przykład – jak chcą tego nowe regulacje – w zastępstwie starszych lub chorych
obywateli głosują upoważnione przez nie osoby. Pozorne ułatwienie stanowi w
istocie okazję do ubezwłasnowolnienia, a dokonane pogwałcenie zasady
bezpośredniości wiąże się z praktycznym unieważnieniem zasady równości. Nic nie
stoi na przeszkodzie, by pełnomocnicy głosowali nie według woli osób je
delegujących, ale według własnych preferencji i de facto mieli kilka głosów.
Wykluczenie tej możliwości pociągałoby z kolei za sobą konieczność uchylenia
zasady tajności. O tym zaś, jak łatwo ubezwłasnowolnić niektóre grupy wyborców,
świadczą dziwnie jednolite wyniki głosowań w domach opieki społecznej, nie
wspominając o więzieniach.
Dla doraźnej korzyści zatem władza rezygnuje dzisiaj z praw demokratycznych,
podczas gdy nawet skrajnie antydemokratyczne kierownictwo PRL podejmowało
wysiłki, by nadać procedurom wyborczym pozory legalności i autentyzmu przez
formalne przestrzeganie zasad równości i bezpośredniości. Jeżeli zaś ścisła
współzależność trzech zasad demokratycznych wyborów zostaje dla praktycznej
korzyści zignorowana w jednym momencie, to narzuca się pytanie o istotne powody
takiego uprzywilejowania pragmatyzmu kosztem integralności sytemu
prawno-ustrojowego, jak też o prawdziwy stosunek rządzących do demokracji.
Podobne wątpliwości budzi zapowiedź dwudniowych wyborów, uzasadniana chęcią
pobudzenia aktywności wyborców. Znów cel pragmatyczny okazuje się tu ważniejszy
od Ustawy Zasadniczej, która miałaby być zmieniona przez ustawę niższego rzędu.
Konstytucja RP – uchwalona przecież ze świadomością reguł gramatycznych
rządzących polszczyzną, w tym różnic między liczbą pojedynczą a liczbą mnogą –
mówi wyraźnie, że "wybory zarządza się w dzień wolny od pracy". Jeżeli
postanowienia podstawowego aktu prawnego traktuje się tak elastycznie, że jeden
dzień rozciąga się na dwa, można mieć podejrzenia, że i inne reguły będą
podlegały względom pragmatycznym, a ich prawdziwą motywację będzie stanowić chęć
przeprowadzenia woli władzy, a nie wyborców, których głosy mogą zostać na
przykład podmienione. Jest to tym bardziej prawdopodobne, iż w ostatnich
wyborach prezydenckich mieliśmy do czynienia z ordynarną próbą oszustwa w jednej
z placówek dyplomatycznych, a jej sprawcy nie zostali wykryci i ukarani.
Czystość intencji ustawodawców jest tym bardziej wątpliwa, że ostatnio została
też przeprowadzona zmiana granic okręgów wyborczych tak, by głosy wyborców
sprzyjających opozycji mogły zostać skutecznie zniwelowane przez zwolenników
rządu.
Naruszenie zasad wyborczych nie odnosi się jednak tylko do tego, co dokonuje się
przy urnie i nie sprowadza się do samego aktu wyborczego. Dotyczy też tego, co
ma wpływ na ostateczny kształt decyzji wyborcy. Dlatego powinni mieć oni
zagwarantowany nieograniczony i nieskrępowany dostęp do informacji, zarówno
podawanych przez poszczególne partie, komitety wyborcze i kandydatów, jak i do
wiadomości o tychże kandydatach, w szczególności do ich rzeczowej prezentacji i
krytyki. W żadnym razie nie służy temu usuwanie z mediów publicznych programów
krytycznie rozważających ważne dla Polski zagadnienia gospodarcze, polityczne i
światopoglądowe, a zatem pobudzających debatę publiczną, skłaniających do
samodzielnego myślenia i podejmowania świadomych decyzji. Sprzeciwia się także
demokracji – zwłaszcza wobec monopolizowania przez koalicję rządzącą środków
społecznego przekazu – ustawowy zakaz wykorzystywania w kampanii reklam
telewizyjnych i radiowych, billboardów etc.
Wyrazem zaś całkowitego, bolszewickiego zerwania nie tylko z duchem demokracji,
ale w ogóle cywilizacji zachodniej jest publiczne zniesławianie przeciwników
politycznych takie jak to, którego "w majestacie prawa" dopuszczono się wobec
Jarosława Kaczyńskiego. Widać stąd wyraźnie, że obecna władza nie ma zamiaru
respektować nie tylko czynnego, ale i biernego prawa wyborczego.
Jest rzeczą zastanawiającą, że w tak ważnych dla demokracji sprawach nie zabrała
głosu Pani Rzecznik Praw Obywatelskich, nie słychać obrońców swobód
demokratycznych z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Zdumiewa zwłaszcza zwłoka
w rozstrzygnięciu skargi na zmiany w ordynacji wyborczej przez Trybunał
Konstytucyjny, która nie może być usprawiedliwiona brakiem czasu; przypomnijmy,
iż w sprawie lustracyjnej Trybunał wydał negatywny wyrok w ekspresowym czasie,
uniemożliwiając jej wejście w życie. Powstrzymanie obecnie uchwalonych zmian w
ordynacji wyborczej uważamy za prawny i moralny obowiązek Trybunału. Brak
decyzji przyjmiemy jako kompromitację Trybunału i utratę jego wiarygodności jako
instytucji stojącej na straży porządku prawnego i Konstytucji, które są filarem
demokracji.
Apelujemy do wszystkich obywateli naszego kraju, którym zależy na prawdziwej
demokracji, o skuteczny protest i działania przeciwko tym antydemokratycznym
zmianom i praktykom. Trzeba dołożyć wszelkich starań, by pragmatyzm władzy,
która nie podporządkowuje się prawom demokratycznym, ale podporządkowuje je
swoim celom, nie skończył się wprowadzeniem rządów autorytarnych.
Chcemy demokracji autentycznej, a nie fasadowej. Dlatego protestujemy przeciwko
zmianom zasad i regulacji wyborczych na kilka miesięcy przed aktem głosowania.

Równie stanowczo protestujemy przeciwko wprowadzaniu do walki wyborczej
elementów metod stalinowskich – wykorzystywania psychiatrii do eliminacji
przeciwników politycznych.

1. prof. dr hab. Stanisław Mikołajczak – UAM; przewodniczący AKO 2. ks. dr
Adam Adamski COr – UAM 3. mgr Przemysław Alexandrowicz – KIK 4. dr Aleksandra
Andruszewska – Inst. Wł. Nat. Poznań 5. mgr Krystyna Andrzejewska – UAM 6. prof.
dr hab. Marek Andrzejewski – US 7. dr Roman Andrzejewski 8. dr hab. Bartłomiej
Andrzejewski – PAN 9. dr Róża Antkowiak – UAM 10. prof. dr hab. Wiesław
Antkowiak – UAM 11. dr Adam Babula – UAM 12. dr Lidia Banowska – UAM 13. dr
Arkadiusz Bednarczuk – UAM 14. prof. dr hab. dr h.c. Czesław Błaszak – UAM 15.
mgr Janina Błaszak – PP 16. prof. dr hab. dr h.c. Jacek Błażewicz – PP 17. dr
Paweł Binek – UP Kraków 18. prof. dr hab. Krystyna Boczoń – UMed. 19. prof. dr
hab. Władysław Boczoń – UAM 20. prof. dr hab. Mieczysława Irena Boguś – PAN 21.
dr Krzysztof Borowczyk – UAM 22. ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz – UAM 23.
dr hab. Mariusz Bryl – UAM 24. prof. dr hab. Jerzy Brzeziński – UZ 25. dr
Krystyna Celichowska – lekarz 26. doc. dr hab. Bogdan Celichowski – architekt
27. dr Remigiusz Ciesielski – UAM 28. prof. dr hab. med. Andrzej Cieśliński –
UMed. 29. dr Ewa Ciosek – UAM 30. dr Elżbieta Czarniewska – UAM 31. prof. dr
hab. Janusz Czebreszuk – UAM 32. mgr Zbigniew Czerwiński – radny Sejmiku Wlkp.
33. prof. dr hab. Jacek Dabert – UAM 34. dr Mirosława Dabert – UAM 35. mgr Jan
Dasiewicz – UAM 36. dr Maria Dąbrowska-Bąk – UAM 37. mgr inż. Maria Dolata –
architekt 38. inż. Józef Drausowski 39. prof. dr hab. Leon Drobnik – UMed. 40.
prof. dr hab. Edward Dutkiewicz – UAM 41. prof. dr hab. Maria Dutkiewicz – UAM
42. dr Tadeusz Dziuba – radny miasta Poznania 43. mgr Sylwiana Firin-Gramowska
44. mgr Agata Fischbach 45. dr Jerzy Fischbach 46. prof. dr hab. Antoni
Florkiewicz 47. mgr inż. Wojciech Foltyn – rolnik 48. mgr Bogdan Freytag 49. dr
hab. Jerzy Galina – PAN 50. mgr Witold Gedymin – UE 51. dr Grzegorz Gertig –
UMed. 52. prof. dr hab. Henryk Gertig – UMed. 53. prof. dr hab. Bożena
Górczyńska-Przybyłowicz – UAM 54. prof. dr hab. Witold Grzebisz – UP 55. dr
Michał Haake – UAM 56. dr Jolanta Hajdasz – naucz. akad. 57. mgr Iwona Horodecka
– kustosz; Biblioteka Raczyńskich 58. prof. dr hab. Henryk Hudzik – UAM 59. mgr
Eugeniusz Ilmak – UZ 60. prof. dr hab. Jacek Jackowski – PP 61. prof. dr hab. dr
h.c. Zbigniew Jacyna-Onyszkiewicz – UAM 62. prof. dr hab. Dobrochna Jankowska –
UAM 63. prof. dr hab. Artur Jarmołowski – UAM 64. prof. dr hab. Jarosław
Jarzewicz – UAM 65. dr Teresa Jerzak-Gierszewska – UAM 66. prof. dr hab. Marek
Jerzy – UP 67. mgr Jolanta Jasińska – nauczyciel 68. prof. dr hab. Tomasz
Jasiński – UAM 69. mgr inż. Andrzej Judek 70. prof. dr hab. Stefan Jurga – UAM
71. mgr Kazimierz Jósko-Wielgocki – radca prawny 72. dr Józef Kapusta – IBiA
Warszawa 73. prof. dr hab. Janusz Kapuściński 74. dr Zofia Karaszkiewicz 75. dr
Anna Kasprzyk – UAM 76. prof. dr hab. Andrzej Kaźmierski – UAM 77. mgr Iwona
Klimaszewska – UAM 78. prof. dr hab. Bożena Klimczak – UE Wrocław 79. prof. dr
hab. Zdzisław Kołaczkowski – AWF 80. mgr Izabela Komar-Szulczyńska – UAM 81.
prof. dr hab. Aleksander Kośko – UAM 82. prof. dr hab. Maciej Kozak – UAM 83.
prof. dr hab. Edmund Kozal – UP 84. prof. dr hab. Stanisław Kozłowski – UP 85.
prof. UP dr hab. Henryka Kramarz – UP Kraków 86. prof. dr hab. Marek Kraska –
UAM 87. prof. dr hab. Tadeusz Marek Krygowski – UW 88. dr Henryk Krzyżanowski –
UAM 89. dr Grzegorz Kucharczyk 90. dr Dariusz Kucharski – Warsztaty Idei
Obywateli Rzeczypospolitej 91. prof. dr hab. Mieczysław Kujawski 92. prof. dr
hab. Maria Kujawska – UAM 93. mgr Ewa Kuleczka-Drausowska 94. dr Małgorzata
Kulesza-Kiczka – lekarz 95. dr Katarzyna Kulińska – PAN 96. prof. dr hab.
Tadeusz Kuliński – PAN 97. dr Krystyna Laskowicz – naucz. akad. 98. dr
Przemysław Lehmann – PAN 99. mgr Elżbieta Leszczyńska – UAM 100. dr Maria
Leśniewicz – PP 101. prof. dr hab. Ignacy Lewandowski – UAM 102. dr Jarosław
Liberek – UAM 103. mgr Jolanta Lisiak – architekt 104. mgr Rafał Lisiak –
architekt 105. mgr Agata Ławniczak – dziennikarz 106. dr Eryk Łon – UE 107. mgr
Małgorzata Łośko – UAM 108. dr Piotr Łukasiak – PP 109. prof. dr hab. Andrzej
Maciejewski – UAM 110. ks. kan. lic. Tadeusz Magas – duszpasterz "S" 111. dr
hab. Przemysław Makarowicz – UAM 112. prof. dr hab. Andrzej Malinowski – UAM
113. prof. dr hab. Jerzy Marcinek – UP 114. prof. dr hab. Arkadiusz Marciniak –
UAM 115. prof. dr hab. Wojciech Markiewicz – PAN 116. mgr Jan Martini – artysta
muzyk 117. mgr Helena Materny – nauczyciel 118. mgr Ryszard Materny 119. mgr
Maria Matysiak – UAM 120. inż. Janusz Matysiak – przedsiębiorca 121. dr Jerzy
Michalik – UAM 122. prof. dr hab. inż. Jacek Bolesław Michalski – UP 123. dr
Bożena Mikołajczak – UAM 124. prof. dr hab. Krzysztof Moliński – AMuz. 125. mgr
Celina Monikowska-Martini – artysta muzyk 126. prof. dr hab. Grzegorz Musiał –
UAM 127. prof. dr hab. Czesław Muśnicki – UP 128. mgr Danuta Namysłowska 129.
prof. dr hab. Andrzej Nowak – UJ Kraków 130. mgr Wilhelmina Nowak 131. prof. dr
hab. Elżbieta Nowicka – UAM 132. dr Małgorzata Okulicz-Kozaryn – UAM 133. prof.
dr hab. Radosław Okulicz-Kozaryn – UAM 134. Włodzimiera Pajewska – UAM 135. inż.
Ryszard Paprzycki 136. prof. dr hab. Jan Paradysz – UE 137. prof. dr hab.
Stanisław Paszkowski – UP 138. dr Andrzej Pawuła – UAM 139. prof. dr hab.
Krystyna Pecold – UMed. 140. dr Barbara Pelplińska – UAM 141. dr Ryszard Piasek
– reżyser 142. mgr Mikołaj Pietraszak-Dmowski – Fundacja Raczyńskich 143. prof.
dr hab. Barbara Piłacińska – UAM 144. dr Ryszard Piotrowicz – UAM 145. dr hab.
Jacek Piszczek – IOR PIB Toruń-Poznań 146. dr hab. Jan Prostko-Prostyński – UAM
147. mgr Maria Przybylska – UAM 148. prof. dr hab. Andrzej Przyłębski – UAM 149.
prof. dr hab. Zdzisław Puślecki – UAM 150. dr Jacek Radomski – UAM 151. dr
Wiesław Ratajczak – UAM 152. dr hab. Lucyna Rempulska – prof. nadzw. PP 153. mgr
Emilia Rogalińska – nauczyciel 154. prof. dr hab. Tadeusz Rorat – PAN 155. prof.
dr hab. Grzegorz Rosiński – UAM 156. dr Lech Różański 157. mgr Wanda
Różycka-Zborowska – reżyser 158. prof. dr hab. Wojciech Rypniewski – PAN 159.
prof. dr hab. Jan Sadowski – UAM 160. prof. dr hab. Jerzy Samson-Zakrzewski –
UMed. 161. mgr Halina Aurelia Siwa – dziennikarz 162. prof. dr hab. Jan
Skuratowicz – UAM 163. dr Andrzej Jan Skrzypczak – PP 164. prof. dr hab. Marian
Smoczkiewicz – UMed. 165. mgr Janusz Smólski 166. mgr Maria Sobańska-Liberek –
UAM 167. prof. dr hab. Marek Sozański – PP 168. mgr Zygmunt Sporny – UAM 169. dr
Teresa Stanek 170. prof. dr hab. Anna Stankowska – UAM 171. prof. dr hab.
Wojciech Stankowski – UAM 172. mgr Piotr Stawicki – radca prawny 173. mgr
Gabriela Stępczak 174. prof. dr hab. Kazimierz Stępczak – UAM 175. prof. dr hab.
Wojciech Suchocki – UAM 176. prof. dr hab. Eugeniusz Szcześniak – UAM 177. prof.
dr hab. Zofia Szczotka – UP 178. dr hab. Andrzej Szpulak – UAM 179. prof. dr
hab. Jacek Sztaudynger – UŁ 180. mgr Maciej Szulc – przedsiębiorca 181. prof. dr
hab. Roman Szulc – UMed. 182. dr Mirosław Szulczyński – UAM 183. mgr Halina
Szwarc-Hetmaniak – lekarz 184. dr Hanna Szweycer 185. prof. dr hab. Michał
Szweycer 186. prof. dr hab. Zofia Szweykowska-Kulińska – UAM 187. dr Urszula
Szybiak-Stróżycka – UAM 188. prof. dr hab. Henryk Szydłowski – UAM 189. mgr
Stanisław Szymański – przedsiębiorca 190. ks. prof. dr hab. Jan Szymczyk – KUL
191. prof. dr hab. Wojciech Święcicki – PAN 192. prof. dr hab. Jerzy Tarajkowski
– UE 193. prof. dr hab. Kazimierz Tobolski – UAM 194. mgr Grzegorz Tomczak –
reżyser 195. prof. dr hab. Lech Torliński – UMed. 196. mgr Jacek Tuchołka 197.
prof. dr hab. Ryszard Vorbrich – UAM 198. prof. dr hab. Jerzy Bożydar Warchoł –
UMed. 199. dr Marek Wedemann – UAM 200. dr Maria Wejchan-Judek – PP 201. prof.
dr hab. inż. Jerzy Weres – UP 202. dr Józef Wieczorek – Niezależne Forum
Akademickie 203. dr Jerzy Wierzchowiecki – Szpital Miejski Grodzisk Wlkp. 204.
prof. dr hab. Michał Wierzchowiecki – UMed. 205. dr Maria Wołuń-Cholewa – UMed.
206. prof. dr hab. Andrzej Wybrański 207. prof. dr hab. Barbara Wysocka – PAN
208. prof. dr hab. Zygmunt Zagórski – UAM 209. mgr Maria Zawadzka – nauczyciel
210. prof. dr hab. Stefan Zawadzki – UAM 211. mgr Tomasz Zdziebkowski –
przedsiębiorca 212. dr Franciszek Zerbe – lekarz 213. dr Jerzy Zerbe – UAM 214.
mgr Małgorzata Zielonacka – adwokat 215. dr Andrzej Zielonacki – adwokat 216. dr
Tadeusz Zysk – przedsiębiorca 217. Jerzy Żarnowski – em. HCP 218. prof. dr hab.
Tadeusz Żuchowski – UAM 219. dr Jakub Żmidziński – PP