Jak generał Anodina preparowała zarzuty

2010 rok
10 kwietnia
Jeszcze w dniu katastrofy, pomimo że lotnictwo państwowe nie leży w kompetencji
MAK, instytucja ta przystępuje do działania. Przewodniczący Komisji Technicznej
Aleksiej Morozow telefonuje do Edmunda Klicha i natychmiast z przewodniczącą
gen. Tatianą Anodiną udają się do Smoleńska. Wieczorem spotykają się z
pierwszymi ekspertami z Polski. Od razu padają ze strony przedstawicieli MAK
sugestie, że podstawą badania powinien być załącznik 13 do konwencji
chicagowskiej.

11 kwietnia
W laboratoriach MAK rozpoczyna się odczytywanie czarnych skrzynek.

12 kwietnia
Podczas narady w Smoleńsku Rosję reprezentuje gen. Siergiej Bajnietow, pojawiają
się wątpliwości co do podstawy prawnej badania katastrofy. Aleksiej Morozow
występuje jako zastępca Bajnietowa i ponownie proponuje zastosowanie procedur
załącznika 13. Ze strony polskiej w spotkaniu brali udział płk Mirosław
Grochowski i Edmund Klich.

13 kwietnia
Odbywa się pierwsze (i najprawdopodobniej jedyne) posiedzenie rosyjskiej komisji
państwowej ds. katastrofy smoleńskiej pod kierunkiem premiera Władimira Putina.
Anodina jest jednym z jego zastępców. W swoim wystąpieniu omawia rolę i zasługi
MAK oraz oznajmia, że jej organizacja będzie badać katastrofę według procedur
załącznika 13 do konwencji chicagowskiej. Obecni przedstawiciele Polski (m.in.
naczelny prokurator wojskowy Krzysztof Parulski oraz Edmund Klich) nie oponują.
Wkrótce Klich zostaje polskim akredytowanym przedstawicielem przy MAK na czele
grupy 24 osób.

14 kwietnia
MAK oficjalnie przejmuje od ministerstwa obrony kierowanie badaniem katastrofy.
Odtąd zajmuje się nią Komisja Techniczna tej instytucji.

17 kwietnia
Zakończenie prac na miejscu katastrofy. Wrak został przeniesiony na miejsce jego
obecnego położenia. W Moskwie trwają różnorakie badania techniczne oraz
dokumentów i zapisów rejestratorów.

19 kwietnia
Pojawiają się trudności w odczytaniu zapisów rejestratora akustycznego kabiny
Tu-154M. W związku z tym MAK oczekuje na polskich specjalistów. W Warszawie
wykonano dla potrzeb MAK kopię zapisów rejestratora eksploatacyjnego ATM. W tym
czasie rosyjscy eksperci badają zapis rejestratora katastroficznego. Rozpoczęto
analizy paliwowe oraz wyniki tzw. oblotu środków radiotechnicznych lotniska.

22 kwietnia
Rozpoczęto tworzenie zsynchronizowanego zapisu danych obu rejestratorów. Do MAK
dostarczono pochodzącą z wraku elektronikę i urządzenia nawigacyjne. Rozpoczęto
modelowanie trajektorii ostatniej fazy lotu samolotu.

24 kwietnia
Zakończono prace w Smoleńsku i Komisja Techniczna wraca do Moskwy. Instytut
Medycyny Wojskowej wykonuje ekspertyzy zwane "traseologicznymi", dotyczące ciał
załogi samolotu. Ustalono, że część badań systemów nawigacyjnych produkcji
amerykańskiej zostanie przeprowadzona w USA. Zakończono identyfikację głosów w
nagraniu rejestratora akustycznego. Tego dnia w MAK przebywała delegacja polska
z ministrem obrony narodowej Bogdanem Klichem.

28 kwietnia
Rozpoczyna się ostatnia faza tworzenia transkrypcji rozmów załogi Tu-154M.
Zakłady tupolewa dostarczają część brakującej dokumentacji.

4 maja
Odbywa się narada podsumowująca dotychczasowe prace ekspertów. W Stanach
Zjednoczonych odbyły się, z udziałem specjalistów z MAK, badania systemu TAWS i
analizy urządzeń do nawigacji satelitarnej. Przesłuchano załogę samolotu Jak-40
lądującego przed tupolewem.

6 maja
Posiedzenie Komitetu, podczas którego Tatiana Anodina zatwierdziła wyniki prac
Komisji Technicznej. W trakcie spotkania Edmund Klich wyraża zadowolenie z trybu
i przebiegu dotychczasowych prac przy badaniu katastrofy. Polscy specjaliści
wyjeżdżają na pięć dni z Moskwy. Jednocześnie w MAK gości delegacja polska z
ministrem Jerzym Millerem na czele. Przewodniczący Komisji Badania Wypadków
Lotniczych Lotnictwa Państwowego chwali MAK i współpracę polsko-rosyjską w
wyjaśnieniu przyczyn katastrofy.

12 maja
Otrzymano wyniki badań prowadzonych w USA.

19 maja
Konferencja prasowa gen. Anodiny i Morozowa, podczas której omówiono
dotychczasowe wyniki ustaleń MAK. Anodina ogłosiła zakończenie tworzenia zapisów
rozmów załogi Tu-154M i przekazanie ich stronie polskiej. Aleksiej Morozow mówi
między innymi o kwestiach, które później pojawią się w raporcie końcowym,
dotyczących wyszkolenia i przygotowania załogi, braku informacji pogodowych i
nawigacyjnych. Według niego samolot był sprawny, podobnie jak systemy lotniska.
Nie pojawia się jeszcze wątek "nacisków" na załogę. Morozow omawia kolejne fazy
lotu i kwestię minimów pogodowych. Nie ujawnia natomiast kompletnej oceny
lotniczej wypadku.

31 maja
Przedstawicielom Polski z ministrem Millerem i Naczelnym Prokuratorem Wojskowym
na czele przekazano kopie zapisów czarnych skrzynek i transkrypcje nagrań rozmów
z kabiny pilotów. W czynnościach wziął udział przedstawiciel rosyjskiego
Komitetu Śledczego (wówczas jeszcze przy Prokuraturze Generalnej).

8 czerwca
Zakończono ocenę lotniczą katastrofy, jednak jej wyniki nie zostały ujawnione.
Podano, że system TAWS był sprawny podczas całego lotu. Po krótkiej przerwie do
Moskwy powraca grupa polskich ekspertów. Trwają bardziej szczegółowe analizy
fonoskopijne zapisów głosów w kabinie pilotów.

17 czerwca
Zakończono prace zespołu ds. eksploatacji statku powietrznego oraz przebiegu
remontu w zakładach w Samarze. Specjaliści MAK nie znaleźli żadnych
nieprawidłowości.

19 lipca
Zakończone prace w zakresie oceny sytuacji meteorologicznej i zabezpieczenia
meteorologicznego. Specjaliści MAK wskazują po raz kolejny, że warunki pogodowe
znajdowały się poniżej minimum lotniska. Ich zdaniem, załoga była o tym
dostatecznie poinformowana, przy czym potwierdzają niedostarczenie załodze
aktualnych prognoz pogody dla obszaru Smoleńska przed odlotem. Prowadzona jest
analiza danych pozyskanych w USA na temat systemu TAWS oraz komputera
pokładowego FMS.

18 sierpnia
Po kilkutygodniowej przerwie MAK wraca do pracy, ponownie przyjeżdżają do Moskwy
polscy specjaliści.

25 sierpnia
MAK publicznie przekazuje dokumenty, instrukcje i podręczniki znajdujące się na
pokładzie samolotu, łącznie ponad 10 tys. stron, oraz szereg innych dokumentów
lotniczych. Wyjątkiem jest książka pokładowa samolotu, która pozostaje do
dyspozycji Komisji Technicznej MAK.

1 września
Kończy się kolejna krótka przerwa w pracach Komisji Technicznej, także polscy
przedstawiciele wracają do Moskwy.

6 września
Polscy specjaliści znowu wyjeżdżają z Moskwy, MAK zaś przekazuje stronie
polskiej dużą część dokumentacji dotyczącej katastrofy, w tym materiały na temat
remontu tupolewa w Samarze. W pakiecie znajdują się wyniki eksperymentów
prowadzonych na symulatorach lotu.

7 września
Stronie polskiej przekazano informacje dotyczące zabezpieczenia lotniska i pracy
grupy kierowania lotami.

14 września
Kolejna tygodniowa przerwa w pobycie grupy polskich specjalistów. W MAK
zaczynają się już wstępne prace nad raportem końcowym.

21 września
Przekazano stronie polskiej kolejną partię dokumentów liczącą około 4 tys.
stron. Jest wśród nich dokumentacja konstrukcyjna uzyskana u producenta samolotu
oraz znaleziona we wraku książka pokładowa.

23 września
Komisja Techniczna kończy zbieranie informacji i przystępuje do przygotowania
raportu końcowego. Tego dnia Edmund Klich otrzymuje kolejną partię dokumentacji
dotyczącej katastrofy i powraca wraz z grupą doradców i ekspertów do Warszawy.

20 października
Komisja Techniczna MAK zakończyła oficjalnie badanie katastrofy. Projekt raportu
końcowego został przekazany stronie polskiej w celu przedstawienia uwag. Tekst
raportu pozostaje poufny.

17 grudnia
MAK otrzymał uwagi Polski do swojego raportu końcowego liczące 148 stron.
Przedstawiciele MAK wyrażają niezadowolenie z faktu, że polskie uwagi
sporządzono w języku polskim i rosyjskim zamiast angielskim i rosyjskim. Mowa
jest o konieczności sporządzenia specjalnego, uwierzytelnionego tłumaczenia
tekstu polskiego. MAK zapowiada szybką publikację raportu końcowego.

2011 rok
12 stycznia
Raport końcowy przekazano Polsce i opublikowano na stronie internetowej MAK wraz
z licznymi załącznikami oraz tekstem uwag Rzeczpospolitej Polskiej. Tego dnia na
konferencji prasowej w Moskwie gen. Tatiana Anodina i Aleksiej Morozow
przedstawiają jego główne tezy: przyczyną katastrofy jest według MAK błąd i
lekkomyślność polskiej załogi spowodowana naciskami ze strony prezydenta i
generała Andrzeja Błasika. Pojawia się też informacja o alkoholu we krwi dowódcy
Sił Powietrznych. Na konferencji prasowej pokazywana jest symulacja ostatnich
kilkunastu minut lotu rządowego tupolewa. W tle słychać oryginalne nagrania
głosów zapisanych na czarnej skrzynce, aż do ostatniej chwili przed rozbiciem
się samolotu i śmiercią wszystkich znajdujących się na pokładzie. Raport został
też przekazany państwowej komisji rosyjskiej pod kierunkiem premiera Putina oraz
Komitetowi Śledczemu Federacji Rosyjskiej, nie trafił natomiast (tak jak raporty
dotyczące katastrof cywilnych) do ICAO, chociaż MAK działał według dokumentów
tej organizacji i przez cały czas na nią się powoływał.

18 stycznia
Po konferencji polskiej Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa
Państwowego, na której ujawniono część zapisów rozmów grupy kierującej lotami w
Smoleńsku 10 kwietnia 2010 r., MAK decyduje się na publikację całości
posiadanych transkrypcji tych rozmów: z mikrofonu otwartego, radia i telefonu.

18 lutego
Po interwencji mecenasa Bartosza Kownackiego, reprezentującego rodzinę Andrzeja
Błasika, Komisja Techniczna decyduje się na usunięcie ze strony internetowej
części dokumentacji badań sądowo-lekarskich ciała generała, niemających
znaczenia dla badania wypadku

 

oprac. PF, źródło podstawowe: mak.ru