Wszystkie rządy zaborcze dążyły w kolejnych dziesięcioleciach do wytworzenia dwóch narodów polskich. Jednego złożonego ze szlachty i duchowieństwa katolickiego, a więc z warstw społecznych uważanych w Prusach, Rosji i Austrii za przysięgłych wrogów rozbiorowego status quo, oraz z drugiego złożonego z chłopów, z których starano się uczynić lojalnych poddanych odpowiednio cara, króla Prus i cesarza Austrii – mówił w sobotnim felietonie z cyklu „Myśląc Ojczyzna” na antenie Radia Maryja prof. Grzegorz Kucharczyk.