Felieton „Z Ojczyzny Jezusa”
Pokój i Dobro!
W minionym tygodniu wziąłem udział w spotkaniu postulantów, nowicjuszy, juniorystów, kleryków oraz ich wychowawców należących do Konferencji Północnosłowiańskiej zakonu Braci Mniejszych. Zjazd odbył się w pasyjno-maryjnym sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej. Pod hasłem „odważmy się żyć Ewangelią” 330 młodych braci z ośmiu prowincji z Polski, Ukrainy, Słowacji i Republiki Czech oraz z kustodii Rosja – Kazachstan zgłębiało tajniki swojego franciszkańskiego powołania. Spotkanie stanowiło ważny krok w programie przygotowań do przypadającego w 2009 roku jubileuszu 800-lecia zakonu. O jego znaczeniu świadczy nie tylko liczba uczestników, ale przede wszystkim obecność najwyższych władz zakonnych i zaproszonych gości. W zjeździe przygotowanym przez o. Witosława Sztyka wzięli udział, między innymi, Minister Generalny zakonu Braci Mniejszych, Kustosz Ziemi Świętej, bracia odpowiedzialni za formację z Sekretariatu generalnego Formacji i Studiów oraz Ministrowie prowincjonalni.
W poniedziałek, 25 czerwca, w pierwszym dniu spotkania, sesję wstępną poprowadził o. Massimo Fusarelli, który jako sekretarz generalny Formacji i Studiów w zakonie Braci Mniejszych nakreślił czym było nawrócenie św. Franciszka i w jaki sposób wpłynęło ono na przyjęcie przez niego Ewangelii jako jedynej reguły życia. W swoim wystąpieniu zacytował słowa homilii Ojca Świętego Benedykta XVI, wygłoszonej zaledwie dzień wcześniej w Asyżu, gdzie papież mówił: „Nawrócenie Franciszka zaprowadziło go do okazania miłosierdzia względem trędowatego. Dzięki temu wydarzeniu Biedaczyna na nowo spojrzał na siebie, na drugiego człowieka i w konsekwencji na Boga”. Benedykt XVI przypomniał ponadto: „Właśnie jego nawrócenie do Chrystusa, aż po pragnienie „przeobrażenia się” w Niego, stania się Jego pełnym obrazem, wyjaśnia to doświadczenie, mocą którego św. Franciszek okazuje się dziś tak bardzo aktualny, również w odniesieniu do wielkich zagadnień naszych czasów jak poszukiwanie pokoju, ochrona środowiska, promowanie dialogu między ludźmi”. Kontynuując swoją konferencję o. Fusarelli podkreślił, iż to nowe patrzenie ma również prowadzić nas do dialogu opartego nie tylko na wierze, lecz także na więzach braterskich.
We wtorek, w drugim dniu zjazdu, do Kalwarii przybył o. José Rodr?guez Carballo, Minister generalny zakonu Braci Mniejszych. Do młodych braci mówił o znaczeniu i roli wspólnoty braterskiej. Powołując się na tekst Testamentu św. Franciszka Minister generalny sformułował kilka istotnych zasad, które powinny pomóc młodym braciom przeżywać wspólnotę w sposób autentycznie franciszkański. Jej charakterystyką jest otwartość na drugiego brata z jego odmiennością, siła przebaczenia i dialog oraz chęć dzielenia się swoimi radościami i trudnościami. Wspólnota Braci Mniejszych – według o. Carballo – to nie miejsce doświadczenia tylko przyjacielskich relacji ale przede wszystkim przestrzeń wzrostu ludzkiego, chrześcijańskiego i franciszkańskiego. To dar i zadanie, wypływające z Ewangelii przemieniającej serca. Do realizacji tego powołania potrzebna jest żywa relacja z Chrystusem, jedynym wychowawcą i wzorem do naśladowania, akceptacja drugiego jako daru od Boga oraz równowaga pomiędzy rozumem a sercem. W czasie koncelebrowanej eucharystii o. José Carballo powierzył cały proces formacji Matce Bożej Kalwaryjskiej, wskazując ją jako wzór wsłuchiwania się w Słowo Boże, które jest osnową życia ewangelicznego. Podczas popołudniowego nabożeństwa Słowa Bożego wszyscy bracia otrzymali osobiście z rąk Ministra generalnego egzemplarz Reguły św. Franciszka. Ten symboliczny gest miał na celu przypomnienie braciom o złożonych ślubach zakonnych i zobowiązaniu się do wiernego zachowania reguły, która polega na życiu według „świętej Ewangelii Pana naszego Jezusa Chrystusa”.
Środowy dzień był poświęcony Kustodii Ziemi Świętej. O wielowiekowej historii „perły franciszkańskich misji” oraz o szerokiej działalności Braci Mniejszych opowiadaliśmy wspólnie z o. Pierbattistą Pizzaballa, Kustoszem Ziemi Świętej. Tematem naszego wystąpienia była „piąta ewangelia”, czyli Ziemi Święta widziana z perspektywy historii i tradycji oraz wyzwań na przyszłość. Prawie ośmiowiekowa troska synów Biedaczyny z Asyżu o sanktuaria naszego odkupienia w Ziemi Świętej jest rozumiana przede wszystkim jako służba Kościołowi i wszystkim wierzącym w Chrystusa. Franciszkańskiej misji przyświecają dwa podstawowe obiektywy: strzeżenie Miejsc Świętych, jako autentycznych relikwiarzy obecności Boga na ziemi oraz utrzymywanie wspólnoty chrześcijańskiej, będącej „żywymi kamieniami” kościoła w Ojczyźnie Jezusa.
Pierwszym zadaniem Kustodii Ziemi Świętej jest odzyskiwanie, budowanie i strzeżenie sanktuariów. Kustodia opiekuje się pięćdziesięcioma z siedemdziesięciu sanktuariów na Bliskim Wschodzie. Nie jest to jedynie dbanie o mury świątyń i kaplic. Pielgrzymi poszukują „łaski Miejsc Świętych”, która jest treścią „piątej Ewangelii”. Dbanie o widzialne ślady Jezusa Chrystusa, Jego Matki Maryi oraz Apostołów realizuje się w memoriale tajemnicy zbawienia jaką jest liturgia. Geograficzne „tutaj”, czyli aspekt wspomnienia wymaga przechodzenia z miejsca do miejsca. Peregrynacyjny charakter liturgii dopełnia jej wymiar paschalny. Wszystko nabiera jakby nowego znaczenia w perspektywie tajemnicy śmierci i zmartwychwstania Jezusa, wspominanej, czczonej i przeżywanej w bazylice Bożego Grobu.
Troska o wystrój sanktuariów i liturgiczne celebracje są realizowane z myślą o pielgrzymach z całego świata. Posługa pielgrzymom od zawsze stanowiła podstawową troskę „braci od sznura”, jak od średniowiecza nazywano Braci Mniejszych. Przyjmowanie i oprowadzanie wiernych pragnących doświadczyć tajemnicy ziemi, która stała się „piątą ewangelią”, jest rzeczywistym czerpaniem mocy ze źródeł zbawienia. Krzyż jerozolimski, symbol Ziemi Świętej, jednoznacznie wskazuje, iż tutaj wszyscy narodziliśmy się i tutaj jest duchowa ojczyzna każdego wierzącego w Chrystusa.
Drugim zadaniem, niestrudzenie realizowanym przez braci z Kustodii Ziemi Świętej, jest troska o lokalnych chrześcijan. Ta służba wspólnocie żywego Kościoła była przypłacana ciężkimi ofiarami a nawet krwią męczeńską. Działalność apostolska i misyjna franciszkanów pozwoliła na ponowne erygowanie, 160 lat temu, w 1847 roku Patriarchatu łacińskiego Jerozolimy. Trzeba pamiętać, że franciszkanie nadal prowadzą największe parafie w Nazarecie, Jerozolimie i w Betlejem. Dzięki ich zdeterminowaniu chrześcijaństwo przetrwało ciężkie wieki islamskiego panowania.
Wzbogaceniem i uzupełnieniem konferencji o. Kustosza była projekcja nowego filmu DVD, który już wkrótce będzie rozprowadzany w Polsce. Ukazuje on historię zbawienia z perspektywy sanktuariów Ziemi Świętej oraz przedstawia wkład synów św. Franciszka z Asyżu w opiekę i rozwój miejsc związanych z Jezusem Chrystusem. Film pod tytułem: „Ziemia Święta – Kustosze źródeł zbawienia” pozwala poznać spuściznę materialną i duchową Braci Mniejszych, ich wkład na polu biblijnym i archeologicznym oraz ich posługę w przyjmowaniu i oprowadzaniu pątników. Dla pielgrzyma czy nawet turysty film ten będzie pomocą w opracowaniu swojego własnego szlaku, z Biblią w ręku, a zarazem zaproszeniem do podróży w głąb siebie, do refleksji i odnowy duchowej.
Spotkanie postulantów i młodych braci w Kalwarii Zebrzydowskiej zakończyło się w piątek 29 czerwca w uroczystość apostołów Piotra i Pawła. Niech wstawiennictwo i przykład wielkich głosicieli Ewangelii rozpali w młodych franciszkańskich sercach zapał ducha misyjnego i wzbudzi liczne powołania do służby w Kustodii Ziemi Świętej.
jk