Trwają prace poszukiwawcze ofiar niemieckiego karnego obozu pracy wychowawczej Lager Schwetig „Oderblick”

Rozpoczął się czwarty etap prac poszukiwawczych mających na celu odnalezienie szczątków ofiar niemieckiego karnego obozu pracy „Arbeitserziehungslager Oderblick” w Świecku w woj. lubuskim. Obóz istniał w latach 1940–1945.

Zadanie jest realizowane przez archeologów i antropologa Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Wsparcie organizacyjne zapewniają pracownicy Wieloosobowego Stanowiska ds. Poszukiwań i Identyfikacji z Oddziału IPN w Poznaniu.

Dotychczasowe działania pozwoliły na odnalezienie szczątków ponad 41 osób. Charakter pochówków oraz obrażenia widoczne na części materiału kostnego pozwalają stwierdzić, iż odnalezione szczątki najprawdopodobniej należą do poszukiwanych ofiar zmarłych bądź zamordowanych na terenie obozu w Świecku.

Więźniami obozu byli w większości skierowani tam karnie pracownicy przymusowi, wśród nich w większości Polacy oraz m.in. Belgowie, Francuzi, Włosi, Rosjanie czy Czesi.

Jednocześnie pracownicy Wieloosobowego Stanowiska ds. Poszukiwań i Identyfikacji Oddziału IPN w Poznaniu prowadzą kwerendy archiwalne i analizy powojennych zeznań byłych więźniów w celu ustalenia tożsamości ofiar oraz odnalezienia ich krewnych.

Lager Schwetig położony był pomiędzy istniejącym dziś przejściem granicznym a wsią Świecko, po wschodniej stronie Odry przy starej drodze ze Słubic do Świecka.

Obóz został uruchomiony w październiku 1940 r., w okresie rozpoczęcia prac przy budowie autostrady z Frankfurtu do Poznania. Od 1940 r. był to zarazem obóz przedsiębiorstwa Autostrada Rzeszy oraz „Wychowawczy obóz pracy” gestapo z Frankfurtu nad Odrą. Po wstrzymaniu budowy autostrady w 1942 r. obóz wciąż działał. Więźniów prowadzono odtąd codziennie w kolumnach do zakładów pracy, głównie miejskich, we Frankfurcie.

Najpóźniej w czerwcu 1944 r. obóz Schwetig przemianowano na Rozszerzone Więzienie Policyjne Frankfurt nad Odrą. Do około 1943 r. więźniami obozu byli niemal wyłącznie poddawani „procedurom wychowawczym” robotnicy przymusowi (mężczyźni, cywile) pochodzący z krajów okupowanych przez Niemcy, którzy pracowali na terenie frankfurckiej rejencji rządowej, najwięcej Polaków, ale także m.in. Belgowie, Bułgarzy, Francuzi, Holendrzy, obywatele Jugosławii, Rosjanie, Ukraińcy i Włosi. Od około 1943 r. byli to także niemieccy więźniowie policyjni różnego rodzaju.

Mogło przez niego przejść więc co najmniej 11 500 więźniów. Średni czas pobytu wynosił dwa miesiące. W momencie rozwiązania obozu 31 stycznia 1945 r. przebywało tu ok. 800 więźniów.

Szczegółowe informacje o przedsięwzięciu IPN znajdują się [tutaj].

dr Marta Sankiewicz (IPN)/radiomaryja.pl