Narodowy Instytut Dziedzictwa otworzył wystawę o cichych bohaterach Stoczni Gdańskiej
Narodowy Instytut Dziedzictwa otworzył we wtorek (6 lipca) wystawę poświęconą historii Stoczni Gdańskiej widzianej oczami uczestników strajków z 1980 roku. Wystawa „Stocznia ludzi! Stocznia 1980 – historia zwykłych ludzi, którzy zmienili Polskę, Europę i świat” jest artystyczną instalacją opartą na archiwalnych zdjęciach Stoczni i stoczniowców.
Na początku lat 80. Stocznia Gdańska przestała być jedynie wielkoskalowym zakładem przemysłowym, w którym w szczytowym momencie pracowało 17 tysięcy osób. 14 sierpnia 1980 roku zakład stał się centrum strajku, który szybko rozlał się na pozostałe części kraju. Dzięki odwadze i nieustępliwości pracowników Stoczni Gdańskiej, którzy stanowczo sprzeciwili się łamaniu praw obywatelskich w Polsce, ówczesne władze były zmuszone podjąć negocjacje. Rezultatem pokojowej rewolucji opierającej się na rozmowach i szukaniu kompromisu było powstanie „Solidarności” oraz podpisanie przez rządzących porozumienia ze strajkującymi. Wydarzenia sprawiły, że do dziś Stocznia Gdańska jest na całym świecie znana jako symbol przemian społecznych i politycznych, które zmieniły bieg historii.
– To wszystko nie miałoby szansy się wydarzyć, gdyby nie ludzie – stoczniowcy, którzy znaleźli w sobie odwagę i determinację do walki o lepsze jutro. To właśnie oni są bohaterami naszej wystawy. Prezentując fotografie robotników, suwnicowych czy inżynierów pracujących w Stoczni, chcemy przybliżyć szerszej publiczności postacie zwykłych ludzi, z których każdy w jakiś sposób dał swój wkład w wielką historię. Historia Stoczni Gdańskiej pokazana z perspektywy ludzi, którzy byli częścią tych wydarzeń, staje się jeszcze bardziej poruszająca – mówił Bartosz Skaldawski, dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
– Lokalizacja wystawy nie jest przypadkowa. Dzięki umiejscowieniu instalacji w witrynie Instytutu chcemy dotrzeć nie tylko do odbiorców, którzy interesują się dziejami Stoczni, ale dotrzeć do setek osób codziennie przechodzących warszawską ulicą Kopernika – dodał.
Cała ekspozycja przywołuje klimat Stoczni w latach 80. XX wieku. Architekt Piotr Lewandowski oparł ją na oryginalnych telewizorach, na jakich ludzie na całym świecie śledzili stoczniowe wydarzenia i charakterystycznej dla Stoczni blasze i płytach chodnikowych. Charakter ekspozycji przenosi nas w czasy, kiedy świat był o wiele bardziej czarno-biały.
– Ikoniczne modele telewizorów prezentują postaci stoczniowców (…). Nie zapominamy o nich, dlatego wstawiliśmy ich oblicza na ekrany domowych odbiorników, tak jak dziś podziwiamy w ten sposób współczesnych bohaterów. Tło wystawy stanowią charakterystyczne dla Stoczni Gdańskiej blacha trapezowa i płyty chodnikowe. Cała ekspozycja to architektoniczna refleksja nad sierpniem 1980 roku – tłumaczył Piotr Lewandowski, architekt i twórca ekspozycji.
Zdjęcia zaprezentowane na wystawie „Stocznia ludzi! Stocznia 1980 – historia zwykłych ludzi, którzy zmienili Polskę, Europę i świat” pochodzą m.in. ze zbiorów Europejskiego Centrum Solidarności. Odwiedzający mają okazję przyjrzeć się uchwyconym przez aparat bohaterom Stoczni w czasie strajkowych działań.
Wystawa prezentuje także fotografie pochodzące z Galerii Kosycarz Foto Press, która udostępniła m.in. prace wykonane przez dwóch znamienitych gdańskich fotografów i fotoreporterów, ojca i syna – Zbigniewa i Macieja Kosycarzów. Zbigniew całe życie poświęcił dokumentowaniu Wybrzeża i jego historii, dzięki czemu stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych fotoreporterów tego regionu. Maciej odziedziczył po ojcu miłość do fotografii, co w 1996 roku skłoniło go do założenia agencji fotograficznej, która funkcjonuje z sukcesami do dziś. Chwile uwiecznione przez obu twórców można dziś podziwiać na wystawie w Narodowym Instytucie Dziedzictwa.
Wystawie towarzyszy drukowana gazeta stylizowana na prasę sprzed 40 lat. Jej treść stanowią historie bohaterów Stoczni – pracowników, którzy we wspomnieniach przywołują czasy strajków. W swoich opowieściach mówią o strachu, niepewności, wielkiej nadziei i poczuciu wspólnoty.
Ekspozycję „Stocznia ludzi! Stocznia 1980 – historia zwykłych ludzi, którzy zmienili Polskę, Europę i świat” można oglądać codziennie w witrynie Narodowego Instytutu Dziedzictwa przy ul. Mikołaja Kopernika 36/40 w Warszawie.
Małgorzata Grzegolec/Narodowy Instytut Dziedzictwa/radiomaryja.pl
