105 lat temu urodził się Henryk Flame „Bartek”, dowódca zgrupowania NSZ

15 stycznia 1918 roku urodził się Henryk Flame, późniejszy kapitan Narodowych Sił Zbrojnych, dowódca największego oddziału antykomunistycznego podziemia, jaki po 1945 roku działał na Śląsku i Żywiecczyźnie. Został zamordowany w 1947 roku. Spoczywa na cmentarzu w Czechowicach-Dziedzicach.

Henryk Flame urodził się w Frysztacie na Zaolziu. Stamtąd jego rodzice przybyli do Czechowic koło Bielska-Białej. Przed wojną wstąpił do podoficerskiej szkoły lotnictwa dla małoletnich, którą ukończył w 1939 roku w stopniu kaprala. Walczył w kampanii wrześniowej. Został zestrzelony nad Warszawą przez Niemców. 17 września został zestrzelony ponownie, ale tym razem przez Sowietów, którzy wkroczyli na wschodnie ziemie Polski. Zdołał dotrzeć na Węgry, gdzie został internowany.

W 1940 roku wrócił w rodzinne strony. Zaangażował się w konspirację. Jego organizacja współpracowała z Armią Krajową. Na przełomie 1943 i 1944 roku oddział ukrył się w lesie. W październiku 1944 roku Henryk Flame został zaprzysiężony w Narodowych Siłach Zbrojnych.

W 1945 roku po wkroczeniu Armii Czerwonej ujawnił się wraz z oddziałem i wstąpił z podkomendnymi do milicji. Realizował w niej rozkazy dowództwa Narodowych Sił Zbrojnych i gromadził broń. Zagrożony aresztowaniem wiosną 1945 roku schronił się w lesie. Jego liczący kilkuset żołnierzy i podobną liczbę współpracowników oddział stoczył wiele walk z Urzędem Bezpieczeństwa i Korpusem Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Najgłośniejszą akcją była defilada 3 maja 1946 roku przez miasto Wisła w Beskidach.

Od lipca 1946 roku w oddziale działali agenci bezpieki. We wrześniu zorganizowali fikcyjny przerzut części zgrupowania na Zachód. Według ustaleń Instytutu Pamięci Narodowej żołnierzy „Bartka” przewieziono na Opolszczyznę w trzech transportach i zamordowano.

Kpt. Henryk Flame przeszedł w tym czasie operację nogi. Miał ranę postrzałową. Nadzór nad przerzutem powierzył swemu zastępcy Janowi Przewoźnikowi ps. Ryś. Został on zamordowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego 7 września 1946 roku. „Bartek” wobec braku kontaktu z zastępcą uciekł śledzącym go ubekom i wrócił w góry.

Po ogłoszeniu amnestii Henryk Flame w marcu 1947 roku ujawnił się w Bielsku. 1 grudnia 1947 roku został zastrzelony przez milicjanta Rudolfa Dadaka.

1 marca 2017 roku w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych prezydent RP Andrzej Duda nadał Henrykowi Flame pośmiertnie Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia. „Bartek” został też mianowany na stopień majora.

PAP