Wybiorą także obcokrajowcy

Do 22 października komitety wyborcze mają czas na zgłaszanie list
kandydatów w wyborach samorządowych. Do urn wyborczych pójdziemy 21 listopada, a
druga tura wyborów zaplanowana została na 5 grudnia. Swoich kandydatów na
samorządowców mogą zgłaszać nie tylko partie polityczne czy stowarzyszenia, ale
również zwykli wyborcy, których do utworzenia komitetu wyborczego wystarczy
jedynie pięciu.

Po wyznaczeniu przez premiera Donalda Tuska daty wyborów samorządowych na 21
listopada, kalendarium wyborcze przedstawiła Państwowa Komisja Wyborcza.
Przewodniczący PKW Stefan Jaworski poinformował, że do 2 października pojawią
się obwieszczenia z informacjami m.in. o okręgach wyborczych, liczbie
wybieranych radnych czy też o siedzibie terytorialnych komisji wyborczych. W tym
samym terminie należy również poinformować Państwową Komisję Wyborczą lub
właściwego komisarza wyborczego o utworzeniu komitetu wyborczego oraz o zamiarze
zgłoszenia kandydatów na radnych. Do 4 października natomiast jest czas na
zgłaszanie komisarzom wyborczym kandydatów na członków terytorialnych komisji
wyborczych, a do 7 października komisje wyborcze zostaną powołane.
Przewodniczący PKW przypomniał, iż prawo do zgłaszania kandydatów w wyborach
samorządowych oprócz partii politycznych i koalicji partii mają także
stowarzyszenia i różnego rodzaju organizacje społeczne. O ile wybory do
parlamentu krajowego to domena wielkich partii politycznych, to na poziomie
samorządu w szranki z tymi najsilniejszymi w kraju ugrupowaniami stanąć mogą
także zwykli wyborcy. Do utworzenia komitetu wyborczego potrzeba bowiem jedynie
pięciu osób. – Tradycyjnie to prawo przysługuje także samym wyborcom. Czyli
obywatele w liczbie co najmniej pięciu mogą utworzyć komitet wyborczy, który
jeżeli zamierza zgłaszać kandydatów na terenie jednego województwa, to musi
uzyskać co najmniej 20 podpisów innych wyborców. Jeżeli zamierza zgłaszać
kandydatów na terenie przekraczającym teren jednego województwa, to musi uzyskać
co najmniej tysiąc podpisów obywateli – wyjaśniał Jaworski. Przewodniczący PKW
poinformował, że Państwowa Komisja Wyborcza zamieściła na swojej stronie
internetowej www.pkw.gov.pl szczegółowe informacje dla wszystkich, którzy
zamierzają utworzyć komitet wyborczy. – Informacja jest kompleksowa i zawiera
wszelkie informacje wynikające z procedury tworzenia i zgłaszania komitetów
wyborczych, jak też wzorów zgłoszeń. Oczywiście komitety wyborcze nie są
zobligowane do respektowania naszych wzorów, ale ta nasza praca ma służyć temu,
aby komitety wyborcze nie popełniały błędów merytorycznych, jak też formalnych –
dodał Jaworski.
W wyborach samorządowych głosować mają prawo także obywatele innych państw Unii
Europejskiej, którzy nie posiadają polskiego obywatelstwa, lecz zgodnie z prawem
stale zamieszkują w Polsce i na własny wniosek zostali wpisani do stałego
rejestru wyborców w gminie. – Tyle tylko, że obywatel Unii Europejskiej ma prawo
wybierania radnych wyłącznie do rady gminy oraz prawo do wybierania wójta,
burmistrza lub prezydenta miasta, i to pod warunkiem, że nie jest pozbawiony
praw wyborczych w państwie członkowskim Unii Europejskiej, którego jest
obywatelem – wyjaśniała Maria Grzelka, członek Państwowej Komisji Wyborczej.
Obcokrajowcy mogą również kandydować, ale jedynie do rad gmin. Ordynacja
wyborcza uniemożliwia wybór osoby bez polskiego obywatelstwa na wójta,
burmistrza czy prezydenta miasta.
Kandydat na radnego gminy, powiatu, sejmiku wojewódzkiego, a także na prezydenta
miasta, wójta bądź burmistrza legitymować się musi m.in. niekaralnością. Do
samorządu nie może zostać wybrana osoba karana za przestępstwo umyślne ścigane z
oskarżenia publicznego prawomocnym wyrokiem sądu, a także nie może być wybrana
osoba, wobec której zapadł prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie
karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia
publicznego.
W przeciwieństwie do kandydatów na radnych ubiegający się o stanowisko wójtów,
burmistrzów czy prezydentów miast nie muszą stale zamieszkiwać na obszarze
gminy, w której kandydują.

Artur Kowalski