Wszystkie dziedziny wiedzy korzystają z osiągnięć technologii komputerowych

Z dr. Grzegorzem Osińskim, kierownikiem Instytutu Informatyki w
Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, rozmawia Dorota
Zbierzchowska

W najbliższą sobotę w WSKSiM odbędzie się konferencja na temat
nowoczesnych technologii komputerowych w edukacji zorganizowana przez Instytut
Informatyki. Skąd zainteresowanie tą problematyką?
– Nauki
komputerowe to obecnie bardzo szeroka gałąź wiedzy. Praktycznie wszystkie
dziedziny korzystają z osiągnięć technologii komputerowych. Właściwie trudno już
wyobrazić sobie kształcenie bez tych technologii. Na naszej uczelni w naturalny
sposób łączą się ze sobą zastosowania czysto techniczne na kierunku informatyka
z wykorzystaniem komputerów na innych kierunkach, takich jak dziennikarstwo czy
politologia. Dlatego zaproponowaliśmy interdyscyplinarny temat konferencji.

W jaki sposób można wykorzystać najnowocześniejsze technologie w
edukacji?
– Jest to uwarunkowane jedynie stopniem opanowania
technologii informacyjno-komunikacyjnych przez studenta oraz dostępem do
odpowiedniej infrastruktury informatycznej zależnej nie tyle od wysokiej klasy
komputerów, ale od szybkiego łącza internetowego i odpowiedniego profesjonalnego
oprogramowania. Najprostszym przykładem jest chociażby stosowany w WSKSiM system
e-learnigowy wspomagający klasyczne metody nauczania i pozwalający kształcić na
odległość. Bardziej subtelne rozwiązania to umiejętność korzystania z baz
danych. Niestety, studenci najczęściej wybierają rozwiązania najłatwiejsze – np.
nagminnie korzystają z informacji zawartych w Wikipedii, a to nie najlepsze
źródło informacji, szczególnie w trakcie rozwiązywania problemów wymagających
własnych poszukiwań i studiów. Przykłady można by mnożyć, ale najważniejsze w
tym wypadku jest bez wątpienia budowanie społeczeństwa informacyjnego opartego
na rzetelnej i sprawdzonej wiedzy. Referat prof. dr. hab. Dominika Sankowskiego
na ten temat otworzy naszą sobotnią konferencję.

Jakie działania w zakresie wykorzystania metod i technik kształcenia
na odległość podejmuje WSKSiM?
– Staramy się w miarę możliwości
stosować wszystkie dostępne technologie. Zarówno te wykorzystujące rozwiązania
sieciowe, jak i najnowsze, np. robotyka. Ponieważ wiodącą specjalnością
informatyczną w naszej uczelni jest grafika komputerowa, skupiamy się na tych
właśnie zagadnieniach. Ciekawy przykład rozwiązań interdyscyplinarnych na tym
właśnie polu przedstawi dr Marcin Kołacz, który omówi zastosowanie graficznych
systemów 3D w edukacji ekologicznej.
Nowym rozwiązaniem, nad którym od
niedawna pracujemy na naszej uczelni, jest zastosowanie symulacji komputerowych
w naukach historycznych i w politologii. Te z pozoru odległe dziedziny wiedzy
niedawno zbliżyły się właśnie poprzez nauki komputerowe. W zeszłym roku
obchodziliśmy 70. rocznicę wybuchu II wojny światowej, wydarzenie to dało asumpt
do wznowienia wśród historyków dyskusji zarówno na temat uwarunkowań
politycznych, które doprowadziły do wojny, jak i ówczesnej sytuacji gospodarczej
w Europie, która również miała duże znaczenie dla tego tragicznego wydarzenia.
Czy można zestawić informacje ekonomiczne, polityczne, gospodarcze oraz te z
zakresu poziomu technologii wojskowych i struktury armii poszczególnych państw i
na tej podstawie przeprowadzić symulację, aby odpowiedzieć – chociażby
wirtualnie – na nurtujące nas pytanie: czy mogliśmy wygrać wojnę obronną we
wrześniu 1939 roku? Okazuje się, że można – człowiek ani nawet grupa naukowców
nie byliby w stanie przeanalizować tak dużej ilości danych, dat, parametrów –
jedynie komputer może to zrobić. Oczywiście nie chodzi tutaj o tworzenie
alternatywnych wersji wydarzeń historycznych, ale o aspekt edukacyjny. Dzisiaj
młodzież dużo szybciej zapozna się z historią, jeśli będzie korzystała z dobrych
programów komputerowych, a i naukowcy mogą dowiedzieć się w ten sposób wielu
ciekawych rzeczy. Komputer połączy i porówna wszystkie dostępne informacje,
nawet z bardzo odległych baz danych, do których historyk często mimo
wieloletnich badań nie mógłby dotrzeć. Symulacje oparte zarówno na algorytmach
sztucznej inteligencji, jak i na modelach topologicznych systemów
wielowymiarowych, stosowane są już przecież w wielu krajach, głównie podczas
kampanii wyborczych, aby pomóc określić linię postępowania poszczególnych
kandydatów. Oglądamy ich wyniki w serwisach informacyjnych, nie zdając sobie
nawet sprawy z tego, jak potężne systemy informatyczne pracowały nad wdrożeniem
takiej lub innej inicjatywy.

Konferencja naukowa to również szansa dla maturzystów, którzy
chcieliby studiować informatykę na zobaczenie uczelni i poznanie jej
wykładowców. Co, według Pana Doktora, wyróżnia kształcenie na kierunku
informatyka w WSKSiM?
– Nasza uczelnia, jak już wielokrotnie
wspominałem, traktuje kształcenie całościowo. Uczymy człowieka, a nie
„produkujemy inżyniera”. To bardzo duża różnica w dzisiejszych czasach, kiedy
dla wielu edukacja stała się produktem, takim samym jak kupno nowego samochodu
czy mieszkania. My nie traktujemy edukacji instrumentalnie. Każdy młody człowiek
to indywidualność, wymaga innego podejścia. Ponieważ kładziemy nacisk na
umiejętności praktyczne, oczekujemy od kandydatów otwarcia i osobistego
zaangażowania. Preferujemy pracę zespołową i pracę nad projektem, więc ważna
jest umiejętność współpracy w grupie. Dzisiaj informatyk już bardzo rzadko
pracuje sam, złożone projekty informatyczne zazwyczaj wykonuje się w grupie –
dlatego dzielenie się własną wiedzą i praca z innymi są często ważniejsze niż
specyficzne umiejętności. Nie chcemy kształcić przyszłych uczestników „wyścigu
szczurów””, ale wartościowych ludzi i bardzo dobrych specjalistów, którzy nie
tylko prezentują wysoki poziom wiedzy merytorycznej, ale również potrafią
uczciwie i wydajnie współpracować w grupie.

Dziękuję bardzo za rozmowę.