Uwaga! Rośliny powodujące zatrucia

Jest wiele roślin wspomagających układ trawienny, ale są również takie, które powodują ostre zatrucia. Narażone są na nie ciekawe świata dzieci, które podczas spacerów czy zabaw na łąkach, w ogrodach, lasach czy w parkach chcą spróbować interesujących „okazów”.

Jest wiele trujących roślin. Najczęściej spotykane to: bieluń dziędzierzawa, lulek czarny, pokrzyk wilcza jagoda, szczwół plamisty, szalej jadowity.

Bieluń dziędzierzawa

Roślina ta zwana jest potocznie diabelskim zielem lub ciernistym jabłkiem.
Jako chwast rośnie w ogrodach, na polach, na śmietnikach. Wysokość rośliny może dochodzić do 1,5 m, choć zazwyczaj jest sporo niższa. Ma ciemnozielone, ząbkowane liście. Kwiaty, przeważnie białe, wyrastają w rozwidleniach łodygi. Owoce przypominają trochę owoce kasztanowca – podłużne z kolcami. Bieluń kwitnie od czerwca do października. Wszystkie części rośliny są trujące. Zawierają alkaloidy tropinowe: atropinę, hioscyjaminę, skopolaminę. Porażają one przywspółczulne zakończenia nerwowe. Typowe objawy zatrucia to: przyspieszenie czynności serca, zahamowanie wydzielania łez, śliny, potu, soku żołądkowego, rozszerzenie oskrzeli, a także szerokie źrenice oczu, porażenie akomodacji oka, zahamowanie ruchów robaczkowych przewodu pokarmowego. Przy podejrzeniu zatrucia niezbędna jest fachowa pomoc medyczna w celu zastosowania jak najszybszego płukania żołądka.

Lulek czarny

Zwany jest lulkiem jadowitym lub szalejem czarnym. Rośnie przy drogach, na śmietnikach. Ma charakterystyczną owłosioną łodygę, grube liście, które są ciemnozielone z wrębami, kwiaty skupione na szczycie łodygi, brunatno-żółte, owoce w kształcie puszek z wieczkami, nasiona brązowe. Owocuje od sierpnia do listopada, a jego wysokość wynosi około 50 centymetrów. Zatrucia zdarzają się przede wszystkim po zjedzeniu nasion.

Pokrzyk wilcza jagoda

Ta roślina również ma potoczne określenia, często nazywa się ją psią wiśnią czy leśną tabaką. Rośnie zazwyczaj w lasach, przy ich brzegach, w zaroślach. Wysokość rośliny waha się od 60 centymetrów do metra. Ma duże ciemnozielone liście i zwisające brunatno-fioletowe kwiaty. Jej owoce, które dojrzewają od lipca do listopada, to ciemne jagody wielkości wiśni. Najbardziej trujące są owe „jagody” zawierające, podobnie jak bieluń, alkaloidy tropinowe: hioscyjaminę, skopolaminę, atropinę. Dawką śmiertelną może być zjedzenie nawet kilku jagód! Dlatego trzeba uczulić dzieci, aby nigdy nie próbowały roślin, których nie znają.

Szczwół plamisty

Inna nazwa tej rośliny to pietruszka psia, weszka, pietrasznik plamisty. Rośnie na nieużytkach, śmietnikach, wokół rowów, w miejscach cienistych. Wysokość rośliny dochodzi do 1,5 m, łodyga jest zielona w brązowe plamy. Często mylona jest z pietruszką, ponieważ jej liście bardzo ją przypominają.
We wszystkich częściach rośliny znajdują się alkaloidy o przeważającej zawartości trującej substancji – koniiny. Koniina działa początkowo pobudzająco, a następnie porażająco na wegetatywne zwoje obwodowe. Objawy zatrucia to m.in. wymioty, bóle brzucha, rozszerzenia źrenic, zaburzenia widzenia, ślinotok, drętwienie kończyn dolnych, drgawki. Uwaga! Po zjedzeniu może wystąpić śmierć wskutek porażenia ośrodka oddechowego. Przy podejrzeniu zjedzenia części rośliny niezbędne jest szybkie przewiezienie dziecka do szpitala.

Szalej jadowity

Cykuta, pietraszyca wodna – to inne nazwy szaleju. Rośnie w miejscach podmokłych, a więc na brzegach stawów, przy rowach. Ma bulwiaste kłącza podobne do tataraku. Liście przypominają wyglądem nać pietruszki lub selera. Kwiaty są zazwyczaj drobne i białe, a owoce okrągłe żółto-zielone, dojrzewające w połowie sierpnia i września. Zatrucia u dzieci zdarzają się często podczas kontaktu z tymi roślinami w celu wyrobu popularnych dmuchawek, piszczałek. Mylą je z tatarakiem, który się nadaje do takich prostych wyrobów. Kłącze rośliny może być również pomylone z pietruszką, selerem. Cała roślina zawiera trujący alkaloid – cykutoksynę. Objawy zatrucia występujące niekiedy kilkanaście minut po spożyciu to: ślinotok, pieczenie w jamie ustnej, wymioty, często wielokrotne drgawki. Oczywiście niezbędna jest szybka reakcja i fachowa pomoc medyczna.

Lekarze zwracają również uwagę na możliwość zatrucia kiełkami wystawionych na światło ubiegłorocznych ziemniaków, które zawierają trującą solaninę. Ciekawskie dziecko może uszczknąć kiełek zawierający mieszaninę kilku pokrewnych trucizn z grupy saponin. Objawy zatrucia (wymioty i biegunka) występują po kilku lub kilkunastu godzinach od zjedzenia kiełków. W cięższych zatruciach mogą wystąpić intensywne bóle brzucha, gorączka, owrzodzenia jamy ustnej, uszkodzenie naczyń krwionośnych.