Usprawnić chorego

Rehabilitacja stanowi u pacjentów cierpiących na parkinsona ważną i
pełnoprawną metodę terapii. Są to nie tylko ćwiczenia usprawniające funkcje
ruchowe, lecz także rehabilitacja logopedyczna czy psychologiczna.

Choroba Parkinsona charakteryzuje się spowolnieniem i zubożeniem ruchów,
występowaniem nieraz znacznie nasilonego drżenia spoczynkowego i wzrostem
ogólnego napięcia mięśni. W zaawansowanej postaci chorzy nie są w stanie chodzić
i wykonywać takich czynności, jak np. poranne wstanie z łóżka.

U osób z tym schorzeniem podstawę działań stanowi usprawnienie chodu i
utrzymanie prawidłowej postawy ciała. Zestaw ćwiczeń jest dobierany
indywidualnie do danego pacjenta, a następnie systematycznie i konsekwentnie
realizowany. Wymaga to od chorego determinacji i współpracy z rehabilitantem. W
czasie rehabilitacji chory na początku zostaje poinstruowany przez specjalistę,
a potem ćwiczy samodzielnie w domu lub w kołach pomocy, ośrodkach,
stowarzyszeniach parkinsonowskich itp. Odpowiednio prowadzona rehabilitacja
ruchowa pozwala na długie zachowanie przez chorego sprawności. Ćwiczenia mają
ogromny wpływ nie tylko na układ mięśniowo-kostny, lecz także przywracają wiarę
w siebie i własną wartość, ułatwiają pokonanie psychicznej i fizycznej niemocy.

Bardzo ważna jest różnorodność ćwiczeń, lecz nie mogą one być zbyt
wyczerpujące. Im większe zróżnicowanie aktywności ruchowej pacjenta, tym większa
szansa na skuteczność leczenia.

Zaniechanie ćwiczeń rozciągających mięśnie i zwiększających zakres ruchów w
stawach oraz ćwiczeń wzmacniających mięśnie posturalne może spowodować obniżenie
sprawności fizycznej. Jednocześnie może nastąpić obniżenie sprawności przy
wykonywaniu przez chorego podstawowych czynności życiowych w bardzo krótkim
czasie. Dlatego też zapobieganie postępującemu zniedołężnieniu zależne jest
zarówno od chorego, jak i od jego motywacji. Najważniejsza jest w całym procesie
usprawniania wiara samego chorego, że jest w stanie wykonać poszczególne
ćwiczenia. Musi odczuć na sobie pozytywny wpływ ćwiczeń na jego sprawność
fizyczną i psychiczną. Aktywność fizyczna przyczynia się do wzrostu możliwości
intelektualnych, poczucia własnej wartości i godności, równowagi emocjonalnej, a
także pokonywania stresu i przeciwstawiania się chorobie.

Choroba Parkinsona upośledza w wielu przypadkach mowę, która staje się
niewyraźna i spowolniona, co stwarza problemy w jej zrozumieniu i pogłębia
kłopoty w komunikacji z otoczeniem. Tutaj z pomocą przychodzi wykwalifikowany
logopeda, który zajmuje się prowadzeniem ćwiczeń oddechowych i fonacyjnych.

Zaburzenia ze strony układu ruchowego i aparatu mowy to nie jedyne problemy w
przypadku parkinsona. Zmiany w psychice pod wpływem długotrwałej i postępującej
choroby wymagają w niektórych przypadkach współpracy psychologa. Pomaga on w
pokonywaniu oporów psychicznych związanych z chorobą oraz w trudnościach
przystosowania się do otoczenia, akceptacji samego siebie, adaptacji w
środowisku rodzinnym i w pracy.

Pomocna okazuje się również terapia zajęciowa, a także inne rodzaje
rehabilitacji, jak np. muzykoterapia.

Ważnym elementem usprawniającym chorego może być hydroterapia czy spacery
nordic walking. Hydroterapia, inaczej wodolecznictwo, wykorzystywana jest od
dawna w rehabilitacji ze względu na znakomite działanie masażu wodnego. Podczas
zabiegów hydroterapeutycznych pacjent zanurza się w wodzie. Dzięki temu ciało
waży nawet do dziewięćdziesięciu procent mniej. W ten sposób odciążają się
kręgosłup, mięśnie, więzadła oraz stawy. Obniżenie nacisków, wysoka temperatura
wody oraz masaż wodą mają dobroczynny wpływ na zdrowie.

Nordic walking z kolei jest jedną z najprostszych i najbardziej efektywnych
form aktywności ruchowej, dostępną dla wszystkich. Szczególnie polecana jest
osobom chorym na parkinsona, ale również ich opiekunom. Jeżeli czas przeznaczony
na ten spacer wykorzysta się w odpowiedni sposób – wspomagany odpowiednią wiedzą
i sprzętem – rezultaty dla zdrowia i kondycji fizycznej są rewelacyjne. Na czym
to polega? Nordic walking to połączenie marszu z techniką odpychania się od
podłoża za pomocą specjalnie zaprojektowanych kijków, podobnych do tych
używanych w narciarstwie biegowym. Oprócz fizycznych dobrodziejstw chorzy
doświadczają także korzyści psychicznych: nawiązują nowe znajomości, chory staje
się bardziej otwarty na otoczenie, jest to też doskonała profilaktyka
przeciwdepresyjna.

W niektórych ośrodkach organizowane są także zajęcia ergoterapii i terapii
zajęciowej. Obejmują one m.in. porady dotyczące pokonywania trudności
codziennego życia osób chorych na parkinsona, takich jak: chodzenie, pisanie,
przygotowywanie czy spożywanie posiłków. Prowadzone są również zajęcia
usprawniające, a także zaopatrzenie chorego w pomoce, czyli przyrządy do
codziennego użytku ułatwiające wykonywanie czynności, takich jak np. pisanie,
zapinanie guzików, jedzenie.

W stowarzyszeniach regionalnych można wziąć udział w spotkaniach
integracyjno-towarzyskich, np. w ogródkach działkowych, w wyjazdach do lasu, na
turnusy rehabilitacyjno-wypoczynkowe.

Celem tych wszystkich zajęć jest nie tylko usprawnianie, ale również dążenie
do jak najdłuższej samodzielności chorych.