Przygotowujemy odpowiedzialnych liderów

Z dr. Przemysławem Wójtowiczem, politologiem, wykładowcą w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu oraz pracownikiem bydgoskiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej, rozmawia Katarzyna Cegielska

Jaką dziedziną wiedzy jest politologia i skąd się wywodzi?

– Politologia lub też inaczej nauka o polityce jest jedną z najmłodszych nauk. Zajmuje się całokształtem zagadnień związanych ze zdobywaniem i sprawowaniem władzy politycznej, relacjami zachodzącymi pomiędzy strukturami państwa a społeczeństwem oraz problematyką stosunków międzynarodowych. Właściwie jako odrębna nauka ukształtowała się dopiero po II wojnie światowej. Symboliczną datą jest rok 1948 – wówczas to na kongresie w Paryżu doszło do sformułowania podstawy programowej. Z tego względu jest to obecnie jedna z najprężniej rozwijających się nauk, która pomimo że obficie czerpie z dorobku innych dyscyplin – posiada już ugruntowaną pozycję i prestiż. Aktualnie nikt już nie kwestionuje sensu istnienia i odrębności tej dziedziny.

Jakie jest znaczenie nauk politologicznych we współczesnym świecie?

– Od czasów antycznych uważa się, że matką nauk jest filozofia – ona to bowiem dała początek wielu dyscyplinom – zarówno humanistycznym, jak i technicznym. Warto wspomnieć, iż nawet uważana za królową nauk matematyka wyodrębniła się z filozofii około VII wieku przed Chrystusem. O roli tych dwóch dyscyplin w historii ludzkości nie trzeba nikogo przekonywać. Do tego zaszczytnego grona ośmielę się dodać również naukę o polityce.

Moje stanowisko jest podyktowane obserwacją charakteru zmian, do jakich doszło we współczesnym świecie, na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat. Szczególnie widoczne są duże różnice w podejściu do edukacji. Dawniej, tzn. w XIX i XX wieku, nacisk kładziono na wszechstronną wiedzę podręcznikową mającą wyjaśnić możliwie wszystkie meandry humanistyki, przyrody, techniki. Aktualnie obserwowany jest inny trend – obecnie bardziej stawia się na kształcenie praktyczne i specjalistyczne, które w zamyśle ma ułatwić człowiekowi poruszanie się po zawiłościach życia. Dzieje się tak kosztem okrojenia przede wszystkim programów humanistyczno-przyrodniczych. Trudno jednoznacznie ocenić, czy jest to lepsze podejście. W każdym razie zdaje się, iż jest to nieuchronny trend. Na tym tle szczególnie mocno widać doniosłość politologii jako nauki, albowiem we współczesnym, wysoce utechnicznionym i wąsko-specjalistycznym świecie nauka ta pozwala zrozumieć procesy w nim zachodzące.

Dlaczego nauki politologiczne mają charakter interdyscyplinarny, multilateralny?

– Dzieje się tak za sprawą specyfiki tej dziedziny. Jest ona bowiem konglomeratem łączącym wiedzę wielu innych nauk. Jest ona swoistym drogowskazem pozwalającym ukierunkować i usystematyzować aktualny stan wiedzy o mechanizmach rządzących współczesnym światem. Przy tym wszystkim politologia daje duży zasób wiadomości nie tylko w sferze humanistycznej, ale również z zakresu nauk społecznych, a nawet i przyrodniczych.

Komu szczególnie można polecić studia politologiczne?

– Studia politologiczne są szczególnie polecane osobom, które jeszcze do końca nie wiedzą, jaki zawód chciałyby wykonywać w przyszłości. Otwierają bowiem umysł i dają solidną podstawę humanistyczną. Zapewniają przede wszystkim skondensowaną, ale przy tym pogłębioną wiedzę o współczesnym świecie, mechanizmach nim rządzących, strukturach społeczno-politycznych – bezpośrednio i pośrednio kształtujących jakość naszego życia w danym regionie i państwie. Podstawowym zadaniem nauki o polityce jest przygotowanie kadry intelektualnej będącej elitą państwa i narodu, rozumiejącej skomplikowane mechanizmy władzy i zdolnej do odgrywania roli liderów, a także do rządzenia państwem. Jak bowiem można zauważyć, działalność polityczna przestaje być funkcją społeczną, a coraz bardziej staje się zawodem wymagającym odpowiedniego przygotowania.

Na co trzeba zwrócić uwagę przy wyborze uczelni, na której wykładane są nauki politologiczne?

– Wybór odpowiedniej uczelni jest niezwykle istotną sprawą. Nie będę w tym miejscu rozwodził się o takich cechach jak: prestiż szkoły, odpowiednie warunki zakwaterowania czy dobra atmosfera, gdyż są to dla mnie rzeczy oczywiste. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę na jakość kadry naukowej pod kątem jej obciążenia ideologią komunistyczną.

Obronił Pan doktorat dwa lata temu. Wokół jakich tematów skupiają się Pańskie zainteresowania naukowe?

– Zarówno moja praca magisterska, jak i doktorska dotyczyły problematyki polskiej emigracji politycznej w XX wieku – tak więc ta tematyka stanowi moją wąską specjalność naukową. Niemniej moje zainteresowania w szerokim znaczeniu związane są z historią najnowszą, współczesnymi wydarzeniami polityczno-społecznymi oraz zagadnieniami politologicznymi. Szczególnie dotyczy to zagadnień związanych z okresem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, stosunkami międzynarodowymi po epoce napoleońskiej, jak również współczesnymi systemami politycznymi.