Piloci wojskowi też lądują bez podwozia

Często wizytuję bazy lotnicze, dużo rozmawiam z pilotami. I wiem, że mają
ogromny potencjał. Cechuje ich wysoka samoświadomość i samodyscyplina, która
przejawia się w ciągłym podnoszeniu kwalifikacji lotniczych i zdobywaniu wiedzy.
Przykład? Wzorowo wykonane awaryjne lądowanie bez podwozia przez pilotów z 42.
Bazy Lotnictwa Szkolnego w lutym br.

Postęp technologiczny, zaawansowane systemy sterowania statkiem powietrznym,
przy wzrastającym zagęszczeniu w ruchu lotniczym, stawiają przed pilotami coraz
większe wymagania. Dlatego też właściwe przygotowanie do wykonywania zadań
lotniczych każdego członka personelu latającego i zabezpieczającego jest dziś
naszym głównym celem.

Problematyka ta została szczegółowo omówiona podczas 54. Konferencji
Bezpieczeństwa Lotów Lotnictwa Sił Zbrojnych RP, która była połączona ze
zintegrowanym szkoleniem kierowniczej kadry lotnictwa Sił Zbrojnych ze
wszystkich jednostek lotniczych. Głównym tematem szkolenia, które odbyło się 6 i
7 marca br. w Dowództwie Sił Powietrznych, była jakość wykonywania zadań
lotniczych jako priorytet systemu bezpieczeństwa lotów w trakcie zmian
zachodzących w lotnictwie Sił Zbrojnych RP w kontekście zmiany systemu szkolenia
lotniczego. O randze tego przedsięwzięcia świadczy fakt, że w naradzie
uczestniczyli sekretarz stanu MON minister Czesław Mroczek oraz szef Sztabu
Generalnego WP generał Mieczysław Cieniuch.

W szkoleniu tym udział wzięli: zastępca szefa Sztabu Generalnego WP gen.
broni pil. Sławomir Dygnatowski, dowódca Wojsk Lądowych gen. broni Zbigniew
Głowienka, przedstawiciele szkolnictwa wojskowego, wysocy rangą przedstawiciele
wszystkich jednostek Sił Powietrznych, Wojsk Lądowych, Marynarki Wojennej,
Dowództwa Wojsk Specjalnych, Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych RP i Wojskowego
Instytutu Medycyny Lotniczej. Obecni byli również przedstawiciele cywilnych
instytucji lotniczych: Urzędu Lotnictwa Cywilnego i Polskiej Agencji Żeglugi
Powietrznej, przedstawiciele instytucji związanych z Bezpieczeństwem Lotów,
reprezentanci polskiego przemysłu obronnego, instytutów naukowych i zakładów
lotniczych.

Celem 54. Konferencji Bezpieczeństwa Lotów Lotnictwa Sił Zbrojnych RP było
podsumowanie minionych dwunastu miesięcy w obszarze bezpieczeństwa lotów, a
także przedstawienie wniosków płynących z realizacji szkolenia lotniczego.
Dzięki zebranemu doświadczeniu i wiedzy chcieliśmy także określić zasadnicze
kierunki dalszej działalności w tych obszarach.

Wnioski? Zeszłoroczne zakrojone na szeroką skalę działania profilaktyczne
prowadzone były na wszystkich szczeblach dowodzenia, a duże zaangażowanie całego
personelu w realizację zadań lotniczych wpłynęło na zdecydowaną poprawę stanu
bezpieczeństwa wykonywanych zadań.

Był to rok rzetelnej, systematycznej pracy, która zaowocowała stworzeniem
systemu szkolenia gwarantującego dobre i bezpieczne wykonanie zadań lotniczych.
Intensywnie prowadzone szkolenie lotnicze miało bezpośrednie przełożenie na
wzrost poziomu wyszkolenia personelu, a także osiągnięcie rekordowego w
ostatniej dekadzie nalotu – przekraczającego 44 tysiące godzin.

Podsumowanie ubiegłorocznej, niezwykle efektywnej działalności lotniczej było
podstawą do wytyczenia zasadniczych kierunków naszego dalszego działania w
Siłach Powietrznych. Główny nacisk skierowaliśmy na teoretyczne i praktyczne
szkolenie personelu oraz implementację odpowiedzialności za realizację zadania –
przez przełożonych na każdym szczeblu dowodzenia.

Na platformie bojowej

Podkreślić tu należy, że możliwość wykonywania zadań w powietrzu jest
produktem finalnym całego skomplikowanego systemu, którego najważniejszym
elementem jest pilot. Dlatego intensywnie wdrażamy tematykę szkoleń z zakresu
zarządzania zasobami załogi – Crew Resource Managament (CRM), współpracy w
załodze wieloosobowej – Multi Crew Cooperation (MCC), zarządzania ryzykiem –
Operational Risk Managament (ORM). Szkolenia te od wielu lat są prowadzone w
lotnictwie cywilnym, a dziś są również standardem w lotnictwie wojskowym.

Często wizytuję podległe mi bazy lotnicze, dużo rozmawiam z pilotami. I wiem,
że mają oni ogromny potencjał. Cechuje ich wysoka samoświadomość i
samodyscyplina, która przejawia się w ciągłym podnoszeniu kwalifikacji
lotniczych i zdobywaniu wiedzy. Poparciem moich słów niech będzie chociażby
wzorowo wykonane awaryjne lądowanie bez podwozia przez pilotów z 42. Bazy
Lotnictwa Szkolnego w lutym br.

Sukcesywnie podnosząc swoje kwalifikacje, nasi piloci wojskowi zdobywają
wojskowe licencje lotnicze i potwierdzają znajomość języka angielskiego, która
uprawnia do wykonywania wojskowych operacji lotniczych w międzynarodowej
przestrzeni powietrznej. Niezwykle ważne jest to, że pilot wojskowy to również
żołnierz, który oprócz kierowania statkiem powietrznym wykonuje szereg czynności
bojowych oraz obsługuje coraz to nowocześniejszy sprzęt. Szkolenie taktyczne,
loty grupowe czy też użycie realnych środków bojowych powoduje, że pilot Sił
Zbrojnych musi dysponować olbrzymią wiedzą, doskonałą sprawnością psychofizyczną
oraz poczuciem świadomości i odpowiedzialności kierowania ogromną platformą
bojową.

Podczas 54. Konferencji Bezpieczeństwa Lotów Lotnictwa Sił Zbrojnych RP
poruszyliśmy wiele aspektów psychologicznych, mających bezpośredni wpływ na
wykonywanie zadań w powietrzu, oraz szereg zagadnień z dziedziny systemu
zarządzania bezpieczeństwem w lotnictwie (SMS), analizy ryzyka i identyfikacji
zagrożeń, zarządzania bezpieczeństwem w ruchu lotniczym i meteorologii.
Wytyczyliśmy najbardziej optymalne nurty szkoleniowe w celu podwyższenia jakości
szkolenia lotniczego w Siłach Zbrojnych. Omówiliśmy tematykę z zakresu służby
inżynieryjno-lotniczej w kontekście wpływu na bezpieczeństwo lotów oraz metodykę
szkolenia pilotów instruktorów lotnictwa w celu adaptacji wypróbowanych i
sprawdzonych metod szkoleniowych.

Po pierwsze, człowiek

Jedną z zasadniczych konkluzji konferencji oraz narady jest stwierdzenie, że
właściwa jakość wykonywanych zadań lotniczych w kontekście zmiany systemu
szkolenia lotniczego to przede wszystkim właściwy system zarządzania zasobami
ludzkimi, gwarantujący dobre przygotowanie do wykonywania zadań lotniczych przy
wykorzystaniu najlepszych i najbardziej wartościowych cech człowieka.
Współczesne lotnictwo, szybkie tempo rozwoju technologicznego wymagają zwrócenia
szczególnej uwagi na człowieka, jego odpowiednie i na wysokim poziomie
przygotowanie do lotu czy też obsługi nowoczesnego sprzętu. Co roku dochodzi do
zdarzeń na skutek błędów popełnionych przez człowieka, niewłaściwej organizacji
szkolenia lotniczego lub eksploatacji sprzętu. Szacuje się, że przyczyną ponad
70 proc. wypadków w lotnictwie jest czynnik ludzki. W układzie człowiek –
maszyna – środowisko to właśnie człowiek teoretycznie stanowi najsłabsze ogniwo,
trzeba więc zrobić wszystko, aby je wzmocnić.

Pomyślność i bezpieczeństwo wykonania każdego zadania w bardzo dużej mierze
zależy od wiedzy, wyszkolenia, zaangażowania i mentalnego przygotowania ludzi,
którzy to zadanie będą realizować. Człowiek dobrze przygotowany, świadomy
zagrożeń będzie bezwzględnie przestrzegał obowiązujących przepisów i procedur, w
tym warunków bezpieczeństwa, będzie również stosował zasadę priorytetu
bezpieczeństwa nad wykonaniem zadania za wszelką cenę. Takie działania muszą
przynosić korzyści. A są nimi ludzkie zdrowie, życie – w tym oczywiście
bezpieczeństwo lotów.

Podsumowując obrady, wraz z całą kadrą kierowniczą Dowództwa Sił Powietrznych
postawiliśmy sobie zadanie, że przesłanie: "zmiana mentalności, świadomości
działania, odpowiedzialności za siebie i podwładnych oraz nade wszystko
bezpieczeństwo w realizacji zadań służbowych" – musi dotrzeć zarówno do dowódcy
każdego szczebla dowodzenia, jak i do każdego żołnierza.

Tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji.

Generał broni pilot Lech Majewski dowódca Sił
Powietrznych