94 propozycje

W drugą rocznicę katastrofy smoleńskiej – kamień węgielny, rok
później – pomnik. To plan ministra kultury Bogdana Zdrojewskiego, który
przedstawił wczoraj po spotkaniu ze swoim rosyjskim partnerem Aleksandrem
Awdiejewem.

Po rozmowach w Moskwie minister Zdrojewski poinformował, że strony uzgodniły
bardzo szczegółowo usytuowanie tego pomnika. – Będzie stał w pobliżu kamienia
upamiętniającego ofiary katastrofy, odsunięty od płotu, tak aby mieścił się w
osi widokowej. To było dla nas bardzo ważne – oświadczył. I dodał, że "wszystkie
elementy zostały bardzo precyzyjnie zaznaczone na mapie". Podane przez
Zdrojewskiego terminy nie są jeszcze pewne. – Nie przesądziliśmy tego, bo
jeszcze nie wiemy, jaki pomnik będzie: czy będzie on szeroki, czy będzie wysoki,
czy postument będzie wymagał głębokiego wejścia w ziemię, a wiadomo, że jest
okres końca zimy i początku wiosny – powiedział. Wcześniej Centrum Rzeźby
Polskiej w Orońsku zapowiedziało, że wyłoniony w konkursie projekt pomnika
zostanie ogłoszony 30 marca. Do ośrodka nadesłano 94 propozycje, które oceni
międzynarodowy sąd konkursowy.

Podczas uroczystości w Smoleńsku obecni będą prezydenci Bronisław Komorowski
i Dmitrij Miedwiediew. Być może do ich spotkania nie dojdzie dokładnie 10
kwietnia. – Przypomnę, że wkrótce mamy wybory prezydenckie w Rosji. Dobrze by
było, aby zaraz po tych wyborach uzgodnienia zapadły. Nastąpi to jednak poza
ministrami kultury. My tylko zgłaszamy gotowość do zrealizowania tego. Obie
strony zadeklarowały, że będą gotowe na 10 kwietnia, jeśli będzie taka potrzeba
ze strony dwóch prezydentów – stwierdził minister. Niezależnie od wyniku wyborów
w Rosji Miedwiediew będzie jeszcze urzędującym prezydentem, gdyż jego kadencja
kończy się 7 maja. Jednak okres zmiany gospodarza na Kremlu może powodować
rozmaite zawirowania.

Koszt budowy pomnika pokryje Polska, ale według ministra "strona rosyjska
zadeklarowała pokrycie pewnych kosztów, związanych z punktem informacyjnym,
możliwością parkowania i dojazdem do tego miejsca". Sam monument powinien
powstać w ciągu roku. – Nie wiemy jeszcze, czy będzie to odlew z brązu, czy
dzieło z innego materiału. Ale rok wystarczy na każdą formę. Jesteśmy
przekonani, że damy radę – powiedział. Zdrojewski podkreślił, że współpraca w
ramach sądu konkursowego układa się bardzo dobrze. Także Awdiejew ocenił, że
między obiema stronami nie ma żadnych problemów związanych z tym pomnikiem.

Konkurs na pomnik w Smoleńsku ogłosili wspólnie rok temu prezydenci Polski i
Rosji. Minister Awdiejew przypomniał, że prowadzi go strona polska. –
Przystaliśmy na to z satysfakcją. Konkurs jest międzynarodowy. W jury zasiadają
także przedstawiciele Rosji. Wpłynęło wiele projektów, w tym także od rosyjskich
architektów i rzeźbiarzy. Bardzo byśmy chcieli, aby powstał dobry pomnik, który
będzie odpowiadał skali tragedii, bólu, smutku i naszego szacunku wobec Narodu
Polskiego i ofiar tej katastrofy – oświadczył.

Wizyta Zdrojewskiego w Rosji zakończy się dzisiaj w Sankt Petersburgu
podpisaniem porozumień pomiędzy Państwowym Muzeum Ermitażu a kilkoma polskimi
placówkami muzealno-badawczymi.

Piotr Falkowski