Dr J. Hajdasz: Przez długi czas oskarżano Polaków o antysemityzm, podsycając antagonizmy między Polakami i osobami narodowości żydowskiej

Przez wiele lat brakowało nam wiedzy i poważnych argumentów, by przeciwstawiać się poglądom o tym, iż Polacy rzekomo współpracowali z Niemcami przy Holokauście. Jednak w 1995 roku, cztery lata po powstaniu Radia Maryja, to właśnie Rodzina Radia Maryja zaczęła spisywać świadectwa o pomocy udzielanej Żydom i ratowaniu ich w czasie Holokaustu prowadzonego przez Niemcy w czasie II wojny światowej – mówiła dr Jolanta Hajdasz, prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, w cotygodniowym felietonie „Myśląc Ojczyzna” na antenie Radia Maryja.

24 marca z okazji Dnia Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją Niemiecką, w Kaplicy Pamięci Męczenników Polskich w Toruniu odbyły się uroczystości, w których udział wzięli prezydent RP Karol Nawrocki oraz były prezydent, Andrzej Duda.

Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów to święto państwowe ustanowione w 2018 roku przez Sejm z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy. Data jest symboliczna, bo 24 marca 1944 roku dokonano egzekucji na bł. Rodzinie Ulmów. Tego dnia w Markowej niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów oraz ukrywające ich małżeństwo Wiktorii i Józefa z ich siedmiorgiem dzieci.

– Podczas uroczystości prezydent RP odsłonił na tablicy pamięci siedem nowych nazwisk Polaków zamordowanych za pomoc udzieloną Żydom w czasie II wojny światowej. Ich sylwetki dodano do pozostałych 1242 nazwisk wyrytych na ścianie Kaplicy Pamięci Polskich Męczenników w Toruniu oraz odczytano ich biogramy – podkreśliła dr Jolanta Hajdasz.

Prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich wskazała, że w Kaplicy Pamięci wśród nowo dodanych nazwisk bohaterów jest także nazwisko rodziny Pochwatków.

– Józef Pochwatka prowadził niewielkie gospodarstwo rolne. Rodzina mieszkała na uboczu wsi, w domu nad rzeką. Gdy w 1942 r. rozpoczęły się masowe wywózki Żydów, u rodziny Pochwatków ukrywały się dwie żydowskie rodziny z Kazimierza Dolnego i Puław – dwa małżeństwa i siedmioro dzieci, w sumie 11 osób. Część z nich ukrywała się na strychu domu, a reszta w dwóch ziemiankach, które znajdowały się nieopodal domu. 5 stycznia 1943 r. na skutek donosu do gospodarstwa Józefa Pochwatki przybyła ekspedycja karna złożona z kilkunastu Niemców z Opola Lubelskiego i policjantów granatowych z posterunku w Józefowie nad Wisłą. Gospodarz zdążył w ostatniej chwili ostrzec ukrywających się Żydów, którzy zbiegli do lasu. Niemcy jednak znaleźli ślady ich obecności. Józef Pochwatka został brutalnie pobity, a następnie cała rodzina została zastrzelona. Córka Pochwatków – Janina Czapla – w chwili śmierci była w zaawansowanej ciąży – mówiła felietonistka.

Dodała, że Niemcy po dokonaniu egzekucji podpalili dom i zabudowania gospodarcze Pochwatków, a także położone nieopodal budynki należące do Janiny Czapli i jej męża.

– Ciała ofiar, czyli ciała zamordowanych Józefa, Bronisławy i Pelagii oraz Janiny i jej nienarodzonego dziecka zostały pozostawione na miejscu zbrodni. Sąsiad Pochwatków następnego dnia pochował zamordowanych w dole po ziemniakach w pobliżu gospodarstwa Janiny Czapli. Nie było wtedy oficjalnego pogrzebu. Ich szczątki odnaleziono 4 lipca 2024 roku podczas prac IPN w Kolczynie w gminie Józefów nad Wisłą, a więc niecałe dwa lata temu, a przecież mówimy o wydarzeniach sprzed ponad osiemdziesięciu lat. Ta liczba uświadamia nam, jak wielkim tematem tabu stała się w naszym kraju historia Polaków ratujących Żydów, jak wiele lat była przemilczana i zakłamywana, a przecież jest tak ważna dla naszej tożsamości – zaznaczyła dr Jolanta Hajdasz.

Prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich zwróciła uwagę, że przez długi czas oskarżano Polaków o antysemityzm, podsycając antagonizmy między Polakami i osobami narodowości żydowskiej, jakby nic innego się nie wydarzyło w tej sprawie.

– Przez wiele lat brakowało nam wiedzy i poważnych argumentów, by przeciwstawiać się poglądom o tym, iż Polacy rzekomo współpracowali z Niemcami przy Holokauście. Jednak w 1995 roku, cztery lata po powstaniu Radia Maryja, to właśnie Rodzina Radia Maryja zaczęła spisywać świadectwa o pomocy udzielanej Żydom i ratowaniu ich w czasie Holokaustu prowadzonego przez Niemcy w czasie II wojny światowej – podkreśliła felietonistka.

Kaplica Pamięci w Sanktuarium NMP Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i św. Jana Pawła II w Toruniu jest dziś unikalnym, w skali międzynarodowej, pomnikiem upamiętniającym często nieznanych bohaterów, którzy nie zawahali się zaryzykować życia, by ratować tysiące zagrożonych śmiercią Żydów – zakończyła dr Jolanta Hajdasz.

Zachęcamy do odsłuchania i obejrzenia materiałów z tegorocznych obchodów Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów dostępnych [tutaj].

Felieton dr. Jolanty Hajdasz z cyklu „Myśląc Ojczyzna” dostępny jest [tutaj].

radiomaryja.pl