Powrót do dawnej świetności
W uroczystość Matki Bożej Jasnogórskiej nastąpiło niezwykłe wydarzenie. Została poświęcona zrekonstruowana srebrna kopuła tabernakulum w kaplicy Matki Bożej. Po dwóch wiekach ołtarz odzyskał dawną świetność.
Pierwotny wygląd ołtarza w kaplicy Matki Bożej Jasnogórskiej udało się zrekonstruować dzięki zachowanemu w Ossolineum drzeworytowi, który przedstawia pełny wizerunek ołtarza. Ojciec Stanisław Tomoń z Biura Prasowego Jasnej Góry wyjaśnił, że tabernakulum zostało wykonane przez gdańskiego artystę złotnika Mariusza Drapikowskiego, przy finansowym wsparciu ze strony Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych.
– Dzięki temu darowi została przywrócona dawna świetność jasnogórskiego ołtarza – podkreśla przeor Jasnej Góry o. Bogdan Waliczek. – Z całego serca chcę podziękować za ten wspaniały dar, który jest cudownym darem serca, wielkim aktem życzliwości dla Jasnej Góry, będącej duchowym sercem naszej Ojczyzny – dodaje.
Kustosz zbiorów sztuki wotywnej na Jasnej Górze o. Jan Golonka, przypominając historię ołtarza w gotycko-renesansowej kaplicy Matki Bożej, wyjaśnia, że kanclerz Jerzy Ossoliński w 1650 r. ufundował dla Jasnej Góry (z niemałą pomocą samych paulinów) hebanowo-srebrny ołtarz, który był dziełem integralnym, o starannie przemyślanym programie artystycznym, a co istotniejsze – także religijnej i liturgicznej wymowie. Kompletny ołtarz pokazuje zachowany w Ossolineum drzeworyt, który właśnie pozwolił na odtworzenie wyglądu tabernakulum. – Drzeworyt podpisany: „prawdziwy wizerun ołtarza”, pokazywał ołtarz kompletny – z całą dekoracją ze srebra, z wielkimi srebrnymi posągami patriarchów zakonu paulinów, świętych Antoniego i Pawła, wreszcie z tabernakulum w formie centralnej świątyni zwieńczonej kopułą – wyjaśnia o. Golonka. – Tragiczne wydarzenia początku XIX w., kontrybucje z czasów wojen napoleońskich, pozbawiły ołtarz części srebrnego wystroju, obu wielkich figur, dwu konch oraz chrystogramu i zapewne przyczyniły się do usunięcia dawnego tabernakulum – kontynuuje. Jak dodaje, bez niektórych ozdób i figur ołtarz mógł funkcjonować, jednak konieczne było wykonanie nowego tabernakulum. Obecne – drewniane, zdobione srebrnymi plakietami – wykonano w Warszawie w 1893 r., nie dodano jednak do niego tak ważnej kopuły wieńczącej całość. W 1984 r. z inicjatywy paulinów rozpoczęto prace konserwatorskie przy jasnogórskim ołtarzu. Chodziło nie tylko o wzmocnienie struktury ołtarza, ale także – gdzie to było możliwe – o jego uzupełnienie o zaginione, a dawniej obecne elementy.
Mariusz Drapikowski, gdański artysta złotnik, który wykonał tabernakulum, jest również wykonawcą wielu wot dla Matki Bożej Jasnogórskiej: monstrancji różańcowej, bursztynowej sukienki na Obraz Matki Bożej oraz dwóch srebrnych figur na ołtarz Matki Bożej. – Tabernakulum jasnogórskiego ołtarza ma nowożytną formę tempietta – formę małej świątyni zbudowanej na planie koła, która powstała w XV wieku w kręgach florenckich i sieneńskich rzeźbiarzy. Inspiracją tej realizacji stał się więc dla mnie niezrealizowany projekt Michała Anioła i istniejące tabernakulum w kaplicy sykstyńskiej Bazyliki Santa Maria Maggiore oraz realizacja Berniniego w Capella del Sacramento w Bazylice św. Piotra w Watykanie – wyjaśnia artysta.
MMP