Niedziela – chrześcijański dzień święty

Laboratorium wiary – Dekalog

Omawiając w ramach „Laboratorium wiary” trzecie przykazanie Dekalogu „Pamiętaj, abyś dzień święty święcił”, zwróciliśmy już uwagę na to, że w Starym Testamencie dniem czci Boga i odpoczynku była sobota. Stanowi ona wspomnienie odpoczynku Boga po dziele stworzenia, pamiątkę wyzwolenia z niewoli egipskiej. Zachowanie odpoczynku sobotniego było znakiem przymierza. „Szabat należy do Pana, jest poświęcony wielbieniu Boga, Jego dzieła stworzenia i Jego zbawczych czynów na rzecz Izraela” (KKK nr 2171). Chrześcijanie również świętują jeden dzień w tygodniu, oddając cześć Bogu i powstrzymując się od niekoniecznej pracy. Dla chrześcijan dniem świętym jest niedziela.

Niedziela to najstarsze święto chrześcijańskie. Odejście od soboty jako dnia świątecznego, które dokonało się w Kościele apostolskim, nie jest zwyczajnym zastąpieniem jednego dnia drugim, ale posiada głębokie uzasadnienie teologiczne. Dlaczego niedziela została najważniejszym świętem uczniów Chrystusa? Aby odpowiedzieć w pełni na to pytanie, trzeba odwołać się do wydarzeń z historii zbawienia.

Niedziela – „pierwszy dzień tygodnia” według żydowskiego sposobu liczenia dni, była świadkiem zmartwychwstania Chrystusa (Mt 28,1; Mk 16, 2; Łk 24, 1; J 20,1). To dzień należący do Pana – Chrystusa; dzień Jego triumfu i chwały. Zmartwychwstanie zasługiwało w oczach pierwszych chrześcijan na cotygodniowe święto, gdyż rozpoczyna nowy etap w Bożej ekonomii zbawienia. Wspaniały i piękny był z pewnością dzień odpoczynku Boga, wieńczący dzieło stworzenia, ale jeszcze wspanialszy i piękniejszy wydaje się dzień „nowego stworzenia”, w którym Chrystus odniósł zwycięstwo nad grzechem i śmiercią. Jest to pierwszy ze wszystkich dni nowej historii człowieka. Niedziela zasługuje również na to, aby stać się dniem świętym także dlatego, że właśnie w ten czcigodny dzień Chrystus zesłał Ducha Świętego na wspólnotę swoich uczniów. Zesłanie Ducha Świętego rozpoczęło nowy rozdział w historii zbawienia, gdyż stało się momentem ukonstytuowania w pełni Kościoła.

Przypominamy sobie o tych dwóch wydarzeniach podczas liturgii niedzielnej Mszy Świętej, gdzie w kanonie II i III wspominamy właśnie to, że w niedzielę Chrystus zmartwychwstał i zesłał na Apostołów Ducha Świętego. Niedziela różni się od szabatu swoją treścią. Tak jak Chrystus ustanowił nowe przymierze z Bogiem, powołał do istnienia nową wspólnotę wiary – Kościół, nadał mu nowe przykazanie, tak też Chrystus, „Pan szabatu” (Mk 2, 28), poprzez wydarzenia, jakie dokonały się w niedzielę, ustanowił ją nowym dniem świętym.

Trzeba dodać, że niedziela jako dzień kultu i świątecznej radości ma swój wymiar prorocki. Jest zapowiedzią tej niedzieli, która nie będzie miała końca – wieczności. Stąd też Ojcowie Kościoła mówili o tym, że niedziela – pierwszy dzień tygodnia, jest zapowiedzią „ósmego dnia”, jakim jest wieczność. Można powiedzieć tak: żydowski szabat był zapowiedzią niedzieli, ta zaś jest świętowaniem tajemnicy zmartwychwstania oraz przypomnieniem o wieczności. Treść szabatu (pamiątka dzieła stworzenia, wyzwolenia z niewoli egipskiej, przymierze z Bogiem) nie została zaprzepaszczona poprzez zastąpienie soboty niedzielą. Przeciwnie – dokonało się wspaniałe dopełnienie. W niedzielę dziękujemy przecież Bogu za dzieło stworzenia i za dzieło odkupienia oraz powstrzymując się od prac ciężkich i możliwych do wykonania w innym momencie, przypominamy sobie o celu ostatecznym naszego życia – o wieczności.