Zwola niedaleko Garwolina: w ramach programu „Zawołani po imieniu” upamiętniono kolejnych Polaków zamordowanych przez Niemców za pomoc Żydom

Instytut Pileckiego upamiętnił dziś w Zwoli niedaleko Garwolina kolejnych Polaków zamordowanych przez Niemców za pomoc Żydom w czasie II wojny światowej. Uroczystość odsłonięcia tablicy z nazwiskami Józefa Sucheckiego i Jana Wolskiego odbyła się w ramach programu „Zawołani po imieniu”.

Ma on na celu przypominanie o osobach narodowości polskiej zamordowanych za niesienie pomocy Żydom w czasie okupacji niemieckiej.

Wojciech Markert, badacz Instytutu Pileckiego, powiedział, że Józef Suchecki i Jan Wolski pomagali podczas wojny kilkudziesięciu Żydom.

– Pomagali Żydom, uciekinierom z gniewoszowskiego getta. Żydzi, którym pomagali, to było kilka grup. Nie wszystkie personalia udało się ustalić. Ze względów bezpieczeństwa te grupy przemieszczały się między kilkoma miejscowościami w rejonie Gniewoszowa. Zmieniali miejsca kryjówek, nocami przechodzili. W momencie, kiedy żandarmi przybyli do Zwoli, prawdopodobnie znaleziono w ich gospodarstwach ślady ukrywania Żydów. Samych Żydów nie było – wyjaśnił Wojciech Markert.

Rolnicy, choć nie przyznali się do ukrywania Żydów, to z powodu odkrycia śladów ich bytowania zostali zastrzeleni przez Niemców 17 sierpnia 1943 roku. Zamordowanie mężczyzn postawiło w tragicznej sytuacji ich rodziny.

Do tej pory Instytut Pileckiego odsłonił tablice upamiętniające 97 Polaków, którzy zostali zamordowani przez Niemców za ratowanie Żydów.

Pamięć o Polakach ratujących Żydów podtrzymywana jest także dzięki Kaplicy Pamięci Polskich Męczenników w sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i św. Jana Pawła II oraz Parku Pamięci Narodowej „Zachowali się jak trzeba”.

RIRM