Odkryto planetę w układzie podwójnym gwiazd

Naukowcy ogłosili odkrycie planety przypominającej fikcyjny glob Tatooine z „Gwiezdnych wojen”, czyli planetę mającą aż dwa słońca. Wyniki obserwacji przedstawiono w „Nature Astronomy”.

Planety w układach podwójnych gwiazd można podzielić na dwa rodzaje. Jeden to planeta krążąca wokół jednej z gwiazd w układzie podwójnym. Z kolei drugi to planeta okrążająca jednocześnie obie gwiazdy. Właśnie z tym drugim przypadkiem mamy do czynienia w przypadku odkrycia ogłoszonego przez naukowców z University of Birmingham w Wielkiej Brytanii, którzy kierowali badaniami.

Dane obserwacyjne pochodziły z projektu o nazwie Binaries Escorted By Orbiting Planets, którego celem są poszukiwania – przy pomocy spektroskopii i metody pomiarów prędkości radialnych – planet krążących wokół gwiazd podwójnych.

Odkryta planeta nosi nazwę BEBOB-1c, jej inne oznaczenie to TOI-1338 c. Ma okres orbitalny 215 dni i jest dużą planetą z masą 65 razy większą niż masa Ziemi. Jej promień nie jest na razie znany.

Co ciekawe, nie jest to pierwsza planeta odkryta w systemie TOI-1338. Wcześnie, dzięki obserwacjom Transiting Exoplanet Survey Satellite, udało się w 2020 roku przy pomocy metody tranzytów odkryć planetę TOI-1338 b o okresie orbitalnym 95 dni. Również w tych badaniach uczestniczyli astronomowie z University of Birmingham w Wielkiej Brytanii.

Metoda tranzytów, czyli obserwacje niewielkiego osłabienia światła gwiazdy w wyniku przejścia planety na linii widzenia, nie pozwalają na wyznaczenie masy planety. W ramach projektu BEBOB próbowano ustalić jej masę, mierząc prędkości radialne gwiazdy mogące pokazać jej przesunięcia wywołane obecnością planety. Nie udało się tego dokonać, ale zamiast tego odkryto drugą planetę. Planeta TOI-1338 b ma promień blisko siedem razy większy niż promień Ziemi, natomiast jej masa nie powinna być większa niż 22 masy Ziemi.

„Obecnie znamy jedynie 12 systemów podwójnych, w których planeta krąży wokół obu gwiazd, a opisywany system jest jedynym z więcej niż jedną planetą” – powiedział David Martin, astronom odbywający staż na Ohio State University, biorący udział w badaniach.

Naukowcy wskazują, że niewykluczone, iż w systemie TOI-1338 uda się odkryć jeszcze więcej planet.

Pierwszym autorem publikacji opisującej odkrycie jest Matthew Standing, który ukończył doktorat na University of Birmingham, a obecnie pracuje w The Open University.

PAP