Wniosek do Rosji w czerwcu
Na początku czerwca Związek Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
skieruje wniosek do Prokuratury Generalnej Federacji Rosyjskiej z prośbą o
rehabilitację ofiar i wszczęcie śledztwa, które pozwoli ustalić miejsce
pochówku.
Rodziny ofiar obławy ustaliły z mec. Ireneuszem Kamińskim, że wniosek
formułować będą wspólnie, w kancelarii adwokata w Krakowie lub Warszawie. –
Mecenas poprosił nas, abyśmy wybrali spośród siebie dziesięć osób, które będą
oficjalnymi przedstawicielami rodzin ofiar obławy augustowskiej. To one podpiszą
się pod wnioskiem – mówi "Naszemu Dziennikowi" Bogdan Nowacki, wiceprezes
Związku Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. – Będą to osoby, które były w
najbliższym stopniu pokrewieństwa z ofiarą obławy. Jedną z nich będzie na pewno
prezes naszego Związku ks. Stanisław Wysocki, któremu podczas obławy zamordowano
ojca i dwie siostry – dodaje. Chęć wystąpienia we wniosku w charakterze
oficjalnych przedstawicieli rodzin ofiar obławy augustowskiej wyraziło już 17
osób.
Mecenas Kamiński poinformował Związek, że w celu prowadzenia skutecznego
dialogu prawnego z rosyjską Prokuraturą Generalną potrzebny będzie przynajmniej
jeden rosyjski adwokat reprezentujący interesy rodzin w Moskwie. – Mecenas
zapewnił nas, że zna odpowiednich rosyjskich prawników, którzy mogliby nam
pomóc. Na pewno nawiążemy współpracę z jednym z nich. Będzie on przez rodziny
upoważniony do ich reprezentowania w Rosji – tłumaczy ks. Stanisław Wysocki,
prezes Związku Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. Rosyjski adwokat potrzebny
jest, aby procedura postępowania prawnego przebiegała prawidłowo. Jego znajomość
zawiłości systemu prawnego funkcjonującego w Rosji, ich procedur, również
doskonała znajomość języka jest – zdaniem mecenasa Kamińskiego – w tym przypadku
niezbędna. Podobnie jak rodziny ofiar zbrodni katyńskiej, rodziny ofiar obławy
augustowskiej we wnioskach skierowanych do prokuratury rosyjskiej będą się
domagać od Rosji m.in. prawnej rehabilitacji swoich bliskich i rozpoczęcia
śledztwa w sprawie obławy. – We wniosku domagać się będziemy na pewno wszczęcia
śledztwa, które ma doprowadzić do ujawnienia faktów takich jak dokładna lista
ofiar, ich rehabilitacja, wskazanie miejsca egzekucji oraz gdzie są doły
śmierci, w których spoczywają szczątki naszych bliskich – mówi ks. Wysocki.
Odrębny wniosek do rosyjskiej prokuratury i o rehabilitację ofiar obławy
przygotowuje również rosyjskie stowarzyszenie Memoriał, które nawiązało
współpracę ze Związkiem Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. Opiera go m.in. na
dwóch szyfrogramach gen. Wiktora Abakumowa, które na wniosek Memoriału niedawno
odtajniło archiwum FSB. Szyfrogramy potwierdzające dokonanie zbrodni z datą 21 i
24 lipca 1945 r. adresowane są do Ławrientija Berii, szefa NKWD. Dokumenty
zawierają plan masowej egzekucji, która została przeprowadzona na wzór Katynia.
Sowieccy żołnierze mieli przeszukać i otoczyć las (prawdopodobnie miejsce w
Puszczy Augustowskiej), w którym potem batalion Smiersz dokonał egzekucji części
(od 592 do 1420 żołnierzy podziemia niepodległościowego) z około 2 tysięcy
aresztowanych podczas obławy. Akcja miała być tak przeprowadzona, żeby żaden z
zatrzymanych nie zdołał uciec. Abakumow wskazywał m.in. nazwiska dowódców akcji
i prosił o stosowny rozkaz Berię. Abakumow był prawdopodobnie ostatnim świadkiem
i kierownikiem zbrodni. Zmarł w 1994 roku. Szyfrogramy wiele wnoszą do sprawy,
ale niestety nie ujawniają, gdzie pochowano ofiary.
Adam Białous Białystok
