Rada Europy: Trybunał nie może decydować o krzyżach

Do kompetencji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie należą
kwestie, które dotyczą zachowania tradycji i kultury poszczególnych krajów –
głosi deklaracja krajów członkowskich Rady Europy. Sygnatariusze podkreślają, że
Trybunał nie może zakazywać wieszania krzyży w miejscach publicznych, tak jak to
miało miejsce pod koniec ubiegłego roku we Włoszech.

Podczas spotkania w Interlaken w Szwajcarii 47 państw skupionych w Radzie
Europy przyjęło deklarację polityczną dotyczącą obszaru podlegającego
kompetencji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. Ogranicza ona
decyzje Trybunału w sprawie tradycji i kultury narodowej w krajach
członkowskich. Sygnatariusze deklaracji podkreślają, że ETPCz z pewnością nie ma
odpowiedniej władzy, by zakazać wieszania krucyfiksów we włoskich instytucjach
publicznych.
Rada obradowała w ubiegłym tygodniu, by zdecydować o koniecznych
reformach dotyczących działalności Trybunału. Do spotkania doszło ze względu na
potrzebę podniesienia wydajności i wiarygodności tego organu władzy sądowniczej,
który ma kłopoty m.in. z rosnącą liczbą zalegających spraw. Wstrzymał on ponad
100 tys. spraw, z czego 90 proc. jest „niedopuszczalnych lub nie ma podstaw
prawnych”. Deklaracja polityczna Rady Europy, która jest organem założycielskim
Trybunału, wezwała go do jednolitego i rygorystycznego zachowywania reguł
określających jego kompetencje.
Na prośbę reprezentantów Litwy i Malty
podczas dyskusji na szczycie poruszony został temat obecności krzyży w miejscach
publicznych. Minister sprawiedliwości Malty Carmelo Mifsu Bonnici, powołując się
na przykład zakazu wieszania krzyży w instytucjach publicznych we Włoszech,
oświadczył, że Trybunał nie jest dostatecznie wrażliwy na czynniki kulturowe,
które kształtują tożsamość narodową krajów członkowskich. Litewska minister
spraw wewnętrznych Maris Riekstins zadeklarowała, że organ ten musi pracować nad
wydawaniem orzeczeń bezspornych, ściśle sprecyzowanych i zrozumiałych, a tych
przymiotów zabrakło jej zdaniem w wyroku dotyczącym krzyży.
W listopadzie
ubiegłego roku w związku ze sprawą wniesioną przez włoską muzułmankę fińskiego
pochodzenia Soile Lautsi, która skarżyła się, że jej dzieci muszą przebywać w
salach, gdzie wisi krzyż, ETPCz nakazał szkole usunięcie krucyfiksów ze ścian, a
rządowi włoskiemu – wypłacenie kobiecie odszkodowania w wysokości 5 tys. euro.
Swoją decyzję Trybunał argumentował potrzebą zapewnienia dzieciom prawa do
świeckiej edukacji. Włochy złożyły już odwołanie od tego wyroku.
Najprawdopodobniej zostanie ono rozpatrzone do końca przyszłego miesiąca.

Wojciech Kobryń