Prokuratorzy do śledztw

– Musi zostać wzmocniona rola ustrojowa prokuratora generalnego, to
podstawowa kwestia, która musi zaistnieć w nowej ustawie – uważa prokurator
Małgorzata Bednarek, prezes Niezależnego Stowarzyszenia Prokuratorów "Ad Vocem".
– Drugą kwestią jest udrożnienie struktury funkcjonowania prokuratury, która
jest archaiczna i pochodzi z czasów PRL, ona jest po prostu niewydolna, dlatego
są systematyczne problemy – podkreśla prokurator. – Musi przede wszystkim
zniknąć hierarchiczne podporządkowanie w prokuraturze, co jest największym jej
problemem – ocenia.

Małgorzata Bednarek wskazuje także, że prokuratura musi zmienić profil
funkcjonowania "z profilu ocenno-kontrolnego swoich prokuratorów na realizowanie
podstawowych zasad, jak prowadzenie i nadzorowanie postępowań przygotowawczych i
reprezentowanie swojego stanowiska przed sądem".
To dopiero początek uwag i opinii związanych z nową ustawą. Niewątpliwie będzie
ich znacznie więcej, ponieważ Prokuratura Generalna chce podczas prac nad nowym
aktem prawnym uwzględnić opinie prokuratorów wszystkich szczebli. W
zorientowaniu się w poglądach ma pomóc ankieta rozsyłana do poszczególnych
prokuratorów. Znalazły się tam m.in. pytania o definicję prokuratury, powiązanie
nowej ustawy z ustawą o sądach, kwestia utrzymania prokuratury wojskowej i
prokuratorskiego pionu IPN, a także system oceny prokuratorów. "Od początku
sprawowania tego urzędu dostrzegałem potrzebę dokonania szeregu zmian w ustawie
z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze. Z czasem nabrałem przekonania, że niezbędne
jest jej zastąpienie przez nową ustawę, gdyż kolejne nowelizacje czynią ten akt
prawny mało przejrzystym, co stwarza trudności przy dokonywaniu wykładni jego
przepisów" – napisał w liście do prokuratorów szef Prokuratury Generalnej
Andrzej Seremet. – Chcemy więc przygotować dobry, spójny projekt, który znajdzie
poparcie – mówi rzecznik prasowy Prokuratury Generalnej prok. Mateusz Martyniuk.
Podkreśla, że inicjatywy powołania zespołu nie należy łączyć z ostatnimi
kontrowersjami o prokuratorach w stanie spoczynku. – Ale to też był przykład
ukazujący niejasności w obecnej ustawie – zaznacza.
Ustawę ma przygotować nowo powstały zespół w Prokuraturze Generalnej, w skład
którego weszli nie tylko prokuratorzy, ale i naukowcy. Jak zaznacza Martyniuk,
jego prace, które mają zacząć się w styczniu, będą na razie miały charakter
roboczy.
– Doprowadziłem do tego, że doszło przed rokiem do oddzielenia funkcji ministra
sprawiedliwości od prokuratora generalnego. Był to pierwszy krok. Teraz trzeba
się zastanowić nad nową ustawą – mówi były minister sprawiedliwości prof.
Zbigniew Ćwiąkalski, który wejdzie w skład zespołu. Obok niego znaleźli się w
nim m.in.: konstytucjonalista prof. Piotr Winczorek, prof. Tomasz Grzegorczyk i
prof. Piotr Kardas. W pracach mają uczestniczyć przedstawiciele kierownictwa PG,
m.in. zastępca Seremeta, prok. Marek Jamrogowicz.
Wśród problemów, które będzie chciał przedyskutować zespół, znajdą się kwestie
roli prokuratora, zakresu jego niezależności i nadzoru prokuratorów
zwierzchnich, postępowań dyscyplinarnych wobec prokuratorów, pozycji i roli
Krajowej Rady Prokuratury oraz ewentualności wprowadzenia instytucji sędziego
śledczego.
Jednak tak przygotowany projekt będzie musiało dalej pilotować Ministerstwo
Sprawiedliwości, gdyż Prokuratura Generalna nie posiada inicjatywy
ustawodawczej, na co narzekał już Seremet. – Choć prokurator generalny nie
posiada inicjatywy ustawodawczej, za swój obowiązek uważam przedstawienie
projektu nowej ustawy o prokuraturze organom posiadającym tę kompetencję –
podkreśla Seremet.
– Minister sprawiedliwości niejednokrotnie deklarował pomoc legislacyjną, jeśli
chodzi o inicjatywę Prokuratury Generalnej – mówi rzecznik resortu
sprawiedliwości Joanna Dębek. – Czekamy na propozycje Prokuratury Generalnej –
stwierdza.

Zenon Baranowski