Oświadczenie Prezydium Konferencji Episkopatu Polski i Arcybiskupa Metropolity Warszawskiego

Prezydium Konferencji Episkopatu Polski z uwagą i troską
analizuje wydarzenia wokół krzyża ustawionego w czasie żałoby narodowej na
Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Narastające niepokoje, towarzyszący im
rozgłos medialny oraz brak dialogu w celu rozwiązania sporu skłania Prezydium
Konferencji Episkopatu Polski oraz Metropolitę Warszawskiego – biskupa
archidiecezji, która jest miejscem zdarzeń – do wydania wspólnego oświadczenia.

1. Po katastrofie smoleńskiej, w której zginął prezydent Lech Kaczyński wraz z
towarzyszącymi mu osobami, wierni w spontanicznym geście ustawili krzyż przed
Pałacem Prezydenckim. Wokół tego krzyża gromadziły się tysiące Polaków, aby
modlić się i oddać hołd tragicznie zmarłym, zdążającym na rocznicowe
uroczystości do Katynia.
W wyniku nieprzemyślanych wypowiedzi i politycznie motywowanych działań miejsce
zadumy i jedności Polaków stało się terenem gorszących manifestacji,
wywołujących niepokój w całym kraju i zdumienie międzynarodowej opinii
publicznej.
Krzyż, który jest znakiem bezgranicznej miłości Boga do człowieka oraz
ustawicznym wołaniem o jedność i miłość wśród ludzi, stał się narzędziem
politycznego przetargu i niemym świadkiem słów pełnych nienawiści i
zacietrzewienia.
Szeroko nagłaśniany w mediach spór staje się politycznym tematem zastępczym. W
czasie gdy narasta kryzys ekonomiczny i podnoszone są podatki, Polska potrzebuje
wspólnie podejmowanych głębokich reform, a pomoc powodzianom i usuwanie skutków
powracających kataklizmów wymaga długotrwałego wysiłku rządu i społeczeństwa.

2. Dziękujemy wszystkim ludziom dobrej woli za przejawy szacunku wobec znaków
krzyża, gdziekolwiek byłyby ustawiane, ale jednocześnie apelujemy do wszystkich,
którym drogi jest ten święty znak zbawienia i którym leży na sercu dobro
Ojczyzny, o natychmiastowe zaprzestanie gorszących sporów. Znak krzyża nie może
być środkiem do osiągania najsłuszniejszych nawet celów drugorzędnych.
Apelujemy więc do polityków, aby krzyż przestał być traktowany jako narzędzie w
sporze politycznym. Krzyż nie może być "zakładnikiem" w słusznej sprawie
upamiętnienia miejsca modlitwy Polaków oraz wszystkich ofiar smoleńskiej
katastrofy. Wzywamy do poważnego dialogu i odpowiedzialnych decyzji, by jak
najszybciej rozwiązać narastający konflikt polityczny i społeczny wokół krzyża
przed Pałacem Prezydenckim. Dalszym etapem dialogu powinna być konsultacja
społeczna w sprawie wzniesienia pomnika prezydenta Lecha Kaczyńskiego i ofiar
katastrofy.
Modlącym się pod krzyżem na Krakowskim Przedmieściu zwracamy uwagę, że w
zaistniałej sytuacji stają się, mimo swej najlepszej woli, politycznym punktem
przetargowym stron konfliktu. Dlatego po decyzji władz o uczczeniu pamięci ofiar
katastrofy smoleńskiej prosimy o przeniesienie krzyża w godne miejsce,
przygotowane w kaplicy katyńskiej Kościoła św. Anny, które stanie się jeszcze
jednym miejscem modlitwy i refleksji nad kwietniową tragedią. Odwołujemy się do
roztropności wszystkich, którym krzyż jest drogi jako symbol religijny, by nie
dawali środowiskom i ugrupowaniom wrogim religii pretekstu do ujawniania braków
tolerancji, do poniżania krzyża, ośmieszania wiary i lekceważenia ludzi.

3. Jednocześnie podkreślamy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (art. 25)
zapewnia swobodę wyrażania przekonań religijnych w życiu publicznym. Zwracamy
też uwagę, że zapisana w ustawie zasadniczej bezstronność władz publicznych nie
oznacza ich antyreligijności. Neutralności nie należy rozumieć jako agresywnego
laicyzmu. Polska jest Ojczyzną wierzących i niewierzących, co wyraźnie zaznacza
na samym początku nasza Konstytucja. Wolność religijna nie oznacza wolności od
religii, ale wolność jej wyznawania także w sferze publicznej.
W kwietniu narodowa tragedia zjednoczyła nas pod krzyżem ustawionym obok
siedziby prezydenta. Dziś, gdy w Europie toczy się walka o miejsce symboli
chrześcijańskich w przestrzeni publicznej, podtrzymywanie konfliktu wokół krzyża
szkodzi sprawie jego obrony podejmowanej przez liczne środowiska w Europie, w
tym także rządy i parlamenty wielu państw. Oczekujemy, że także Rząd
Rzeczypospolitej włączy się czynnie w proces zagwarantowania obecności
chrześcijańskich symboli w publicznych przestrzeniach nowej Europy.
Ponawiamy zatem apel do wszystkich ludzi dobrej woli o zrozumienie powagi chwili
i poszukiwanie dróg jedności i porozumienia. Wierzących prosimy o modlitwę, aby
krzyż pozostał w naszym narodzie znakiem miłości, przebaczenia i szacunku dla
każdego człowieka odkupionego przez Jezusa Chrystusa.
 

ks. abp Kazimierz Nycz
Metropolita Warszawski

ks. bp Stanisław Budzik
Sekretarz Generalny KEP

Warszawa, dnia 12 sierpnia 2010 r.