63 dni – najważniejsze wydarzenia
1 sierpnia
Godzina „W”. Do walki wkracza około 30 tysięcy żołnierzy AK. Zaczyna się powstanie, nazywane wówczas „sierpniowym”. Według danych wroga, tego dnia zginęło około 500 żołnierzy niemieckich. Powstańcom nie udało się zdobyć strategicznych punktów w mieście, zwłaszcza mostów na Wiśle i dworców.
2 sierpnia
Powstańcy zdobywają Stare Miasto. Na skutek ran odniesionych poprzedniego dnia umiera legendarna sanitariuszka Krystyna Krahelska „Danuta”, autorka pieśni: „Hej, chłopcy, bagnet na broń” oraz „Dziś do ciebie przyjść nie mogę”.
3 sierpnia
Pierwsze akty niemieckiego barbarzyństwa: na Ochocie, w Śródmieściu i Woli wróg pędzi bezbronnych cywilów przed czołgami atakującymi pozycje powstańców.
4 sierpnia
W Pałacu Blanka ginie pchor. Krzysztof Kamil Baczyński – najwybitniejszy poeta polski pokolenia czasu wojny.
5 sierpnia
Niemcy mordują tego dnia i w następnych dniach około 40 tysięcy bezbronnych mieszkańców Woli.
7 sierpnia
Niemieckie zbrodnie na ludności cywilnej w rejonie Chłodnej i Elektoralnej. Okrutna pacyfikacja Ochoty przez esesmanów z rosyjskiej brygady Kamińskiego.
8 sierpnia
Pierwsza audycja radiostacji powstańczej „Błyskawica”.
13 sierpnia
Tragiczna niedziela. Niemiecki pojazd pancerny – pułapka, wypełniony materiałem wybuchowym, zabija na ulicy Kilińskiego około 300 ludzi. Metody stosowane dziś przez terrorystów należały do arsenału regularnej armii niemieckiej ponad 60 lat temu…
16 sierpnia
Cyniczna nota Stalina, skierowana do premiera Churchilla i premiera Mikołajczyka: „Związek Sowiecki 'odcina się’ od 'warszawskiej awantury’!”.
25 sierpnia
Premier Wielkiej Brytanii domaga się od prezydenta USA lotów amerykańskich samolotów nad Warszawę i lądowania na lotniskach sowieckich – nawet bez zgody Sowietów…
27 sierpnia
Prezydent USA Franklin D. Roosevelt odmawia pomocy powstańcom bez zgody Stalina…
9 września
Początek rozmów z Niemcami w sprawie kapitulacji powstania i początek ewakuacji ludności cywilnej z miasta. Rozmowy zostaną zerwane na skutek aktywności sowieckiej na prawym brzegu Wisły.
17-23 września
Krwawe walki o utrzymanie przyczółka czerniakowskiego.
18 września
107 amerykańskich B-17, „latających fortec”, dokonuje największego zrzutu pomocy dla powstańców. Niestety, tylko 20 proc. trafia w ręce Polaków.
26 września – 2 października
Polsko-niemieckie pertraktacje na temat warunków kapitulacji: uznanie powstańców za jeńców wojennych, zgodnie z konwencją genewską; żadnych konsekwencji karnych wobec ludności cywilnej.
Bilans walk: 17 tysięcy zabitych i zaginionych Niemców, 9 tysięcy rannych, 18 tysięcy poległych powstańców, około 180 tysięcy zamordowanych cywilnych mieszkańców Warszawy. Jedna z największych zbrodni wojennych XX w., do dziś nierozpoznana przez międzynarodowe trybunały i nieukarana.
oprac. PSz
