Mroczne strony niemieckiej nauki

/w

Uwikłanie niemieckich naukowców w planowanie masowych wysiedleń w
Europie Wschodniej to tematyka do tej pory nieobecna w polskiej literaturze
naukowej. Wkrótce w Warszawie zostanie otwarta wystawa pokazująca, jak
współcześni Niemcy widzą ten problem.

Ekspozycja zostanie otwarta 17 kwietnia w Centrum Edukacyjnym IPN "Przystanek
Historia" im. Janusza Kurtyki w Warszawie. Następnie zostanie zaprezentowana w
Gdyni, Lublinie, Wrocławiu i Poznaniu. Jak zaznacza prof. Piotr Madejczyk (PAN),
nie są to przypadkowe miejsca i wiążą się z masowymi wysiedleniami Polaków z
Pomorza, Wielkopolski, Zamojszczyzny, systematycznie przeprowadzanymi przez
niemieckich okupantów w czasie II wojny światowej.

– Ważne, że wystawa przygotowana przez Niemców pokazuje, w jaki sposób
Niemiecka Wspólnota Badawcza chce rozliczyć się ze swoją przeszłością – wkładu,
jaki miała w plany przesiedleń – podkreśla Agnieszka Rudzińska, zastępca prezesa
IPN.

Ekspozycja "Nauka. Planowanie. Wypędzenia. Generalny Plan Wschodni narodowych
socjalistów" jest prezentowana na terenie Niemiec już od 2006 roku. Prezes
Niemieckiej Wspólnoty Badawczej Matthias Kleiner podkreśla, że ten temat
nawiązuje do "najciemniejszego rozdziału w historii" instytucji, którą kieruje.

– Głównym tematem wystawy jest Generalny Plan Wschodni (Generalplan Ost),
powstały w czasie II wojny światowej niemiecki projekt zaprowadzenia nowego ładu
etnicznego w Europie Środkowo-Wschodniej, który przewidywał osiedlenie w ciągu
25 lat pięciu milionów Niemców na zaanektowanej części Polski oraz w zachodniej
części Związku Sowieckiego. Miliony mieszkających tam Słowian i Żydów miały
zostać zniewolone, wypędzone albo wymordowane – podkreśla Andrzej Arseniuk,
rzecznik prasowy IPN.

– Generalny Plan Wschodni, a także poświęcona mu wystawa pokazują, jak
bliskie związki łączyły w okresie Trzeciej Rzeszy naukę z polityką i jaką rolę
odgrywało przy tym wspieranie badań naukowych – wskazuje prof. Kleiner.

Jak ocenia Wojciech Sawicki, zastępca dyrektora Biura Udostępniania i
Archiwizacji Dokumentów IPN, w Polsce stosunkowo niewiele wiadomo o uwikłaniu
naukowców w Generalny Plan Wschodni. – Dowiemy się czegoś, czego do tej pory nie
było w literaturze naukowej, a tym bardziej w popularnych publikacjach – mówi
Sawicki.

Zenon Baranowski

drukuj