Portal IPN o Grudniu ´70

/w

Instytut Pamięci Narodowej uruchomi dzisiaj edukacyjny portal internetowy
na temat tłumienia robotniczych protestów w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu. Znajdą
się w nim: zdjęcia pochodu mieszkańców Gdyni z ciałem "Janka Wiśniewskiego",
dokumenty dotyczące ofiar wojska i milicji, wspomnienia uczestników tych
wydarzeń oraz wiele innych materiałów.

– Specjalna strona internetowa zawiera poza historycznymi informacjami
unikalne materiały dokumentalne – informuje Andrzej Arseniuk, rzecznik IPN.
Niewątpliwie atutem nowego portalu edukacyjnego jest bogactwo zawartych w nim
multimediów. Internauci mogą się zapoznać z licznymi zdjęciami z tamtych
wydarzeń, w tym symbolicznymi – z pochodu z ciałem "Janka Wiśniewskiego".
"Tragicznym symbolem gdyńskiego Grudnia stał się utrwalony na filmie i
fotografii pochód niosący na drzwiach ciało zabitego młodego człowieka i
pokrwawioną flagę biało-czerwoną" – pisze we wstępie historycznym historyk prof.
Jerzy Eisler. "Do grudniowej legendy przeszedł on jako tytułowy bohater 'Ballady
o Janku Wiśniewskim’, choć w rzeczywistości człowiek taki nie istniał. Autor
ballady celowo wybrał bardzo popularne imię: Jan, i jedno z najczęściej
spotykanych polskich nazwisk: Wiśniewski, aby w ten sposób stworzyć – być może
na wzór nieznanego żołnierza – pewną postać symboliczną". Niewątpliwie ukłonem
wobec młodych internatów jest zamieszczenie teledysku z rockową wersją "Ballady
o Janku Wiśniewskim". Obok zdjęć na portalu znajduje się kilkanaście filmów
dokumentalnych, m.in. Jerzego Eislera i Jacka Sawickiego – "Dni, które
wstrząsnęły Polską" czy "Dlaczego? Czarny czwartek" i "Pamiętajcie Grudzień…",
a także nagrania milicyjne. Można wysłuchać nagrań wspomnień uczestników
protestów i zapoznać się z szeregiem dokumentów dotyczących ofiar i represji
władz komunistycznych wobec uczestników protestów. Są tam również żądania i
postulaty pracownicze oraz ulotki antyreżimowe z tego okresu. Portal zawiera
bogate kalendarium, opatrzone szeregiem zdjęć, które dzień po dniu, godzina po
godzinie przedstawia przebieg wydarzeń. Internauta będzie mógł poszerzyć swoją
wiedzę w dziale "czytelnia", gdzie zamieszczono wiele wydawnictw Instytutu
dotyczących Grudnia ´70, m.in. ostatni numer Biuletynu IPN. Przeglądający tę
stronę sprawdzą swoją wiedzę w specjalnym quizie. Gwałtowne protesty robotnicze
wybuchły po ogłoszeniu przez władze PRL zapowiedzi podwyżek cen. Jako pierwsza
zastrajkowała 14 grudnia Stocznia im. Lenina w Gdańsku. Władze komunistyczne
przeciwko robotnikom Wybrzeża skierowały oddziały wojska i milicji. Podczas
tłumienia wystąpień robotniczych, według oficjalnych danych, śmierć łącznie
poniosło 45 osób, a 1165 zostało rannych. "W Gdyni doszło do prawdziwej masakry.
Wojsko i milicja ostrzelały tam bezbronnych ludzi idących rano do pracy. W sumie
w Gdyni zginęło co najmniej 18 osób" – pisze prof. Eisler. Od ponad 10 lat trwa
proces osób odpowiedzialnych za te masakry.

Zenon Baranowski

drukuj