Nowotwory da się wyleczyć!

Liczba przypadków zachorowań na nowotwory złośliwe w Polsce stale
rośnie. Są one drugą po chorobach układu krążenia przyczyną zgonów Polaków.
Trzeba jednak wiedzieć, że każdy może sam zmniejszyć ryzyko zachorowania na te
choroby, bowiem – zdaniem onkologów – 80 proc. nowotworów powstaje w wyniku
działania zewnętrznych czynników środowiskowych. Pamiętajmy także, że wykrycie
nowotworu nie oznacza od razu zgonu – schorzenia te można leczyć, w wielu
przypadkach bardzo skutecznie. Należy jednak spełnić pewien warunek – nowotwór
musi być wykryty stosunkowo wcześnie. Pamiętajmy więc o kontroli swojego
organizmu.

Złośliwe i łagodne

Nowotwory dzielą się na łagodne i złośliwe. Cechą nowotworów łagodnych jest
to, że nie stanowią zwykle zagrożenia dla życia, ponieważ rozwijają się powoli i
nie dają przerzutów. Leczy się je stosunkowo łatwo.
Z kolei nowotwory
złośliwe lekarze dzielą na raki – nowotwory, które pochodzą ze skóry, płuc,
piersi, trzustki i innych narządów, mięsaki – powstają w kościach, mięśniach,
tkance tłuszczowej, chrząstce, oraz inne nowotwory złośliwe np. chłoniaki –
nowotwory układu limfatycznego, białaczka – nowotwory krwi.
Rak jest
najbardziej znaną postacią nowotworu i stanowi ponad 90 proc. wszystkich
nowotworów złośliwych występujących w Polsce.
Nasz organizm tak jest
skonstruowany, że przez całe życie zdrowe komórki ciała dzielą się, zastępując
stare i obumarłe. Proces ten jest ściśle kontrolowany.
Z nowotworem mamy do
czynienia dopiero wtedy, gdy komórki zaczynają dzielić się w sposób niewłaściwy.
Pierwotnie zdrowa komórka przechodzi przemianę nowotworową, kiedy jej kod
genetyczny zostaje zmieniony, czyli zmutowany, i komórka traci kontrolę nad
podziałami. U zdrowej osoby sprawny układ immunologiczny wykrywa i niszczy
zmutowane komórki, zanim zaczną się one niepowstrzymanie dzielić. Czasem jednak
układ ten zawodzi, komórki rakowe przeżywają i zaczynają się namnażać, tworząc
guz nowotworowy.

Czynniki powstawania nowotworów

Nowotwór jest wynikiem „zmasowanego uderzenia”, na które składają się: wiek,
predyspozycja genetyczna, ogólny stan zdrowia oraz narażenie na czynniki
rakotwórcze, które odgrywają niebagatelną rolę w powstawaniu nowotworów.
Wspomniane czynniki dzielimy m.in. na chemiczne i fizyczne. Do najczęstszych
czynników chemicznych zaliczamy m.in. dym tytoniowy zawierający wiele
rakotwórczych związków chemicznych, a także węglowodory aromatyczne, arsen,
azbest, sadzę, smoły, oleje mineralne, pył drzewny i skórzany itd. Czynnik
rakotwórczy, aby mógł zadziałać na dany narząd, musi mieć określoną postać i
dawkę, tzn. musi być dostarczany do organizmu, np. jest wdychany, przez wiele
lat w określonym stężeniu i w danej formie. Do chemicznych czynników należą
także niektóre wysoko przetworzone produkty, które również mogą być
rakotwórcze.
Z kolei do fizycznych czynników zaliczamy nadmiar
promieniowania, m.in. nadfioletowego, np. zbytnia ekspozycja promieni
słonecznych czy jonizującego – rentgena, radu itp. Te rodzaje promieniowania
wywołują uszkodzenia DNA i przyczyniają się do nowotworów skóry.
W przypadku
niektórych nowotworów można odziedziczyć pewne predyspozycje, jeśli występował
on wcześniej w rodzinie. Jednak zdaniem onkologów, 80 proc. nowotworów powstaje
w wyniku działania zewnętrznych czynników środowiskowych, takich jak: ryzykowne
zachowania, przyzwyczajenia, używanie określonych substancji, które mogą
zwiększać prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu.

Brońmy się!

Każdy więc może sam zmniejszyć ryzyko zachorowania na nowotwory, unikając
m.in. powyższych czynników rakotwórczych. W razie podejrzanych i niepokojących
objawów zawsze powinniśmy skonsultować się z lekarzem. Im wcześniej nowotwór
zostanie rozpoznany, tym większe są szanse na wyleczenie. Onkolodzy zasadniczą
rolę przypisują tu samemu pacjentowi. Wczesne rozpoznanie może nastąpić poprzez
obserwację własnego organizmu, a także poprzez rutynowe badania fizykalne,
wywiad związany z objawami. Badania laboratoryjne, np. krwi, moczu, stolca,
pozwalają również wykryć zmiany wskazujące na możliwość rozwoju nowotworu. Kiedy
podejrzewany jest nowotwór, lekarz kieruje pacjenta m.in. na badanie obrazowe,
takie jak: rentgen, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, badania
ultrasonograficzne czy fiberoskopowe w celu lokalizacji i określenia rozmiarów
danej zmiany. W celu potwierdzenia diagnozy nowotworu wykonuje się biopsję,
czyli wycięcie chirurgicznie fragmentu tkanki podejrzanego guza, która jest
następnie badana pod mikroskopem.

Leczenie ratujące życie

Często w przypadku leczenia nowotworów stosuje się łącznie różne metody z
zachowaniem odpowiedniej kolejności. Najstarszą metodą jest leczenie
chirurgiczne. Stosuje się także radioterapię, czyli leczenie promieniowaniem
jonizującym – promienie rentgena, gamma, radu i inne, chemioterapię, tj.
leczenie środkami chemicznymi w celu zniszczenia komórek rozsianych po
organizmie, immunoterapię – leczenie środkami zmieniającymi odporność organizmu,
hormonoterapię – polegającą na blokowaniu produkcji lub działania
hormonów.
Znane są ponadto takie sposoby leczenia, jak: działanie promieniami
lasera, zamrażanie – kriochirurgia, elektrokoagulacja – koagulacja tkanek przy
użyciu prądu elektrycznego.