Biznes to biznes

W miejscu byłego obozu pracy SS na ul. Lipowej w Lublinie tuż obok największej historycznej nekropolii Lublina od ponad roku funkcjonuje Plaza Center Lublin, ogromy kompleks handlowo-rozrywkowy. Wczoraj na jednym z bocznych filarów galerii odsłonięto tablicę informującą, że w miejscu obiektu w latach 1939-1943 znajdował się obóz pracy SS dla kilku tysięcy Żydów, z których większość zginęła w masowej egzekucji na Majdanku. Kilkuset Żydów Niemcy zamordowali na miejscu. Zgodnie z umową z władzami miasta tablica miała powstać zaraz po oddaniu centrum do użytku, właściciel zwlekał blisko rok z jej wykonaniem. Głównym akcjonariuszem grupy kapitałowej, do której należy multipleks, jest holding Elbit Imaging Ltd., notowany na giełdzie w Tel Awiwie oraz nowojorskim NASDAQ Global Market. Obie firmy są częścią Europe Israel, kontrolowanej przez Mordechaja Zissera, jej założyciela, który jest także prezesem Plaza Centers N.V.



W uroczystości odsłonięcia tablicy, obok polskich władz państwowych i samorządowych, kombatantów oraz byłych więźniów obozu koncentracyjnego na Majdanku, uczestniczyli przedstawiciele społeczności żydowskiej w Polsce i ambasador Izraela w Warszawie David Peleg. Wszyscy wyrażali uznanie i wdzięczność właścicielom Plaza Center Lublin za ufundowanie tablicy.

– Mam nadzieję, że te tysiące ludzi, które będą wchodzić do centrum handlowego Plaza, oglądając tę tablicę i czytając ją, będą wspominać to, co tu się działo 65 lat temu i przeżywać to w swoim sercu – podkreślił w krótkim przemówieniu wygłoszonym w języku angielskim Peleg.

W miejscu Plaza Center Lublin w 1939 r. Niemcy utworzyli obóz przymusowej pracy dla Żydów, najpierw miejscowych, a następnie żołnierzy Wojska Polskiego pochodzenia żydowskiego wziętych do niewoli w czasie kampanii wrześniowej. W obozie panowały wręcz mordercze warunki pracy. Polscy świadkowie zeznawali po wojnie, że wielokrotnie widzieli Niemców katujących na śmierć Żydów drągami. „Po jednym z takich wydarzeń Niemcy kazali Żydom zaprząc się w miejsce koni do wozu uprzednio naładowanego zwłokami ludzkimi. Na wozie było około 15 trupów i Żydzi pod eskortą Niemców wywieźli ich poza teren obozu” – oto fragment zeznań przytoczonych w czasie wczorajszych uroczystości przez Grzegorza Plewika, zastępcę dyrektora Państwowego Muzeum na Majdanku.

– Pejczem, drągiem czy kolbą karabinu posługiwali się wszyscy zatrudnieni w obozie funkcjonariusze niemieccy, katując więźniów nierzadko na śmierć. Świadectwa ocalałych pełne są opisów bestialskich mordów. Powodem mógł być nieregulaminowy papieros, kawałek skóry wyniesiony z warsztatów do naprawy zniszczonego obuwia czy zabrudzony rysunek techniczny – wskazywał Plewik. 4 listopada 1943 r. blisko 2,5 tys. żydowskich więźniów w kolumnach zapędzono do obozu na Majdanku i niemal wszystkich rozstrzelano.

W miejscu byłego obozu pracy SS na ul. Lipowej w Lublinie tuż obok największej historycznej nekropolii Lublina od ponad roku funkcjonuje Plaza Center Lublin, ogromny kompleks handlowo-rozrywkowy, w którym obok ponad stu sklepów i punktów usługowych działa pierwszy w Lublinie multipleks Cinema City z 8 salami kinowymi. Centrum rozrywki Fantasy Park oferuje bowling, bilard, gry komputerowe, dyskoteki oraz plac zabaw dla dzieci. W centrum organizowane są pokazy mody, imprezy kulinarne, występy zespołów muzycznych.

– Zupełnie nie rozumiem, jak Żydzi, którzy są tak wrażliwi na punkcie holokaustu i własnej martyrologii, dopuścili do wybudowania centrum rozrywki w miejscu kaźni swoich współrodaków – podzielił się z nami refleksją jeden z uczestników wczorajszej uroczystości.

Jak można przeczytać na stronie internetowej Centrum Plaza, Plaza Centers N.V. stoi na czele grupy kapitałowej Plaza Centers i jest spółką notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w Londynie. Jej głównym akcjonariuszem (68,4 proc. akcji) jest holding Elbit Imaging Ltd., który jest notowany na giełdzie w Tel Awiwie oraz w Nowym Jorku na NASDAQ Global Market. Obie firmy stanowią część grupy Europe Israel, kontrolowanej przez Mordechaja Zissera, jej założyciela. Zisser to prezes Plaza Centers N.V.