Wyzwania w branży budowlanej naturalną drogą jej rozwoju  

Problemy z wykonawcami prac budowlanych, zrywanie umów, unieważnianie przetargów, problemy z rozliczeniami z podwykonawcami – to niewątpliwie bolączki obecnej sytuacji w branży budowlanej w Polsce. W ostatnim okresie GDDKiA rozwiązała kontrakty na budowę dziewięciu nowych odcinków dróg. Jednocześnie nasze Państwo wdraża rozwiązania, które mają wyeliminować dotychczasowe  problemy. Jak te działania oceniają same firmy budowlane – o tym rozmowa z Rzecznikiem Prasowym Budimeksu, Michałem Wrzoskiem.

***

– Od pewnego czasu media informują o problemach z wykonawcami prac budowlanych w Polsce. Czy realizacje inwestycji dróg ekspresowych i autostrad są zagrożone?

Polska wciąż dynamicznie rozwija się pod względem infrastruktury, w związku z tym na aktualną kondycję rynku budowlanego powinniśmy patrzeć w szerszej perspektywie wyzwań. W ostatnim czasie słyszymy o problemach niektórych zagranicznych wykonawców drogowych prac budowlanych. Dotyczą one zrywania umów oraz unieważnienia przetargów na takie inwestycje jak obwodnica Częstochowy na A1, Polkowice – Lubin na S3, czy odcinek S5 Poznań – Wronczyn. Skutkiem takiego stanu mogą być opóźnienia w realizacjach zaplanowanych inwestycji, problemy ze stabilnością i płynnością finansową niektórych spółek budowlanych, spadek efektywności realizowanych projektów, a także stopowanie nowych inwestycji. Cierpi na tym cała polska gospodarka, której potrzeby nie są wystarczająco zaspokajane.

– O jakich wyzwaniach myśli Pan mówiąc o przyszłości branży budowlanej w Polsce?

Aktualnie trudna sytuacja sektora budowlanego determinuje komplikacje natury finansowej na różnych etapach inwestycji. Ponadto branża zmaga się z odczuwalnym brakiem wykwalifikowanych pracowników, wzrostem kosztów inwestycji, materiałów budowlanych, kumulacją przetargów oraz trendem wydłużania procedur przetargowych, szczególnie w przypadku zamówień drogowych. Niestety, wskutek wzrostu kosztów gwałtownie spada rentowność w budownictwie. Konsekwencje rosnących kosztów robót i niedoskonałego prawa są widoczne. W najgorszej sytuacji znajdują się firmy, które zawarły długoterminowe kontrakty, wyceniając je bez uwzględnienia wzrostu kosztów i nie pozyskując nowych zamówień. Kolejny skutek tej sytuacji to istotna kwestia opóźnień w  rozliczeniach z podwykonawcami.

– Czy aktualne uwarunkowania prawne nie regulują w dostateczny sposób relacji z podwykonawcami i tym samym niewystarczająco dobrze chronią interesy mniejszych firm?

W świetle prawa najważniejszą zasadą jest solidarna odpowiedzialność inwestora i wykonawcy za zobowiązania wobec podwykonawcy. Ochrona najmniejszego podmiotu biorącego udział w inwestycji powinna być celem nadrzędnym zarówno pod względem prawa, jak i dla dużych firm wykonawczych na rynku budowlanym. Aktualny system prawny w dużej mierze reguluje stosunki między wykonawcami a podwykonawcami. Polskie przepisy opisują odpowiedzialność poszczególnych podmiotów za proces realizacji inwestycji. Jednak w praktyce regulacje prawne nie blokują skutecznie możliwych sytuacji krytycznych we wzajemnych relacjach partnerów budowlanych oraz dostatecznie nie zapobiegają zjawiskom niewywiązywania się ze zobowiązań wobec podwykonawców. Wciąż istnieje ryzyko występowania spornych sytuacji między podwykonawcami, a jego zminimalizowanie zależy od spełnienia standardów etycznych przez obie strony. Budimex od lat przykłada szczególną wagę do terminowości rozliczeń z podwykonawcami.

– Jak często zdarza się, że podwykonawcy cierpią na opóźnieniach związanych z płatnościami za zrealizowane przez nich prace budowlane?

Statystyki mówią same za siebie. Około 10% faktur na prace zrealizowane przez podwykonawców w Polsce regulowanych jest z blisko 90 dniowym opóźnieniem. Jest to trzeci najgorszy wynik w Europie. Spółka Budimex angażuje rocznie około 10 000 podwykonawców i dostawców. Pomimo rozmachu, z jakim funkcjonuje nasza firma, rozliczamy się terminowo z 99,87% podwykonawców bez roszczeń i sporów. Wyrazem odpowiedzialności Budimeksu jest także zaangażowanie w próbę rozwiązania konfliktów pomiędzy podwykonawcami, jak to miało miejsce przy budowie odcinka autostrady A4, przy której pracowało 1500 firm.

– W ostatnim czasie Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP opublikowało białą księgę: „Relacje wykonawca – podwykonawca na rynku budowlanym”. Opracowany raport opisuje również przypadki podwykonawców, którzy ucierpieli przez złą politykę wykonawcy. Na ich tle wyraźnie pozytywnie oceniono Budimex S.A. Na czym polegają dobre praktyki Budimeksu?

Wysokie standardy oraz wypracowane na przestrzeni lat modele współpracy z kontrahentami zaimplementowane w naszej firmie potwierdzają liczne pozytywne opinie biznesowych partnerów Budimeksu. Wskazują oni m.in. na transparentne warunki współpracy, terminowe płatności i sprawny kontakt. Niewątpliwie polska spółka Budimex wyróżnia się na tle innych generalnych wykonawców. Mimo iż sektor budowlany poddawany jest dynamicznym procesom zmian, wierzymy, że standardy, które wdrożyliśmy wzmocnią naszą pozycję na rynku. Cieszymy się, że państwo również zauważa potrzeby i wyzwania w branży budowlanej, wprowadzając nowe rozwiązania mające na celu poprawę sytuacji w naszym sektorze.