Z Ojczyzny Jezusa

Pobierz Pobierz

Pokój i Dobro!

W niedzielny wieczór (27.09), nazywany w języku hebrajskim Yom Rishon, pierwszym dniem tygodnia, wspólnota żydowska rozpoczęła najważniejsze święto roku, czyli Yom Kippur. Jest to dzień pokuty i przebaczenia, które wyprasza się ścisłym postem i modlitwami w synagodze. Jak mówią sami Izraelczycy, jest to jedyny dzień w roku, kiedy nawet nie praktykujący Żydzi udają się do synagogi na modlitwę. Głównym elementem zanoszonych do Boga modlitw jest osobista
„spowiedź”, czyli wyznanie win i grzechów czynione bezpośrednio Bogu w modlitwie skierowanej do Niego oraz błaganie o miłosierdzie i przebaczenie.
Przepisy dotyczące nakazu i obrzędów Yom Kippur reguluje Biblia. W Księdze Kapłańskiej czytamy:
„Oto dla was ustawa wieczysta: Dziesiątego dnia siódmego miesiąca będziecie pościć. Nie będziecie wykonywać żadnej pracy, ani tubylec, ani przybysz osiadły wśród was. Bo tego dnia będzie za was dokonane przebłaganie, aby oczyścić was od wszystkich grzechów. Wobec Pana będziecie
oczyszczeni” (Kpł 16,29-30). Tradycja uczy, że w Rosz Ha-Shana, w dniu żydowskiego nowego roku, Bóg dokonuje sądu nad ludźmi i zapisuje swój wyrok w
„Księdze Życia”. W swym miłosierdziu Bóg daje jeszcze specjalne, dodatkowe 10 dni na pokutę. Po tych dniach, w Yom
Kippur, „Księga Życia” zostaje zamknięta i zapieczętowana, co jest obwieszczane dęciem w róg barani, tzw. szofar. W Yom Kippur obwiązuje rygorystyczny post, zobowiązujący nie tylko do powstrzymania się od jedzenia i picia, lecz również od wszelkich czynności, które kierują umysł człowieka ku życiu doczesnemu. W tym dniu między innymi zakazane jest mycie się, używanie kosmetyków, nakładanie skórzanego obuwia, a także kontakty seksualne. Mężczyźni zwykle ubierają się w
„kitel” – białą szatę nakładaną na normalne ubranie, kobiety zaś wkładają białe ubrania, które mają symbolizować odkupienie za grzechy. Tradycyjnie zapala się także świece upamiętniające dusze bliskich zmarłych.
W święto Yom Kippur życie publiczne w Izraelu zastaje całkowicie podporządkowane religijnym przepisom. Przez 24 godziny zamiera ruch na ulicach miast, na drogach i autostradach całego kraju. Zamknięte są wszystkie urzędy i zakłady pracy, włącznie z międzynarodowym lotniskiem Ben Guriona. Wycisza się nawet Tel Awiw, który w żartobliwym określeniu jest miastem, które się bawi, w odróżnieniu do Haify, gdzie się pracuje i Jerozolimy nazywanej miastem modlitwy. W tym roku
„polityczna stolica” Izraela, Tel Awiw obchodzi 100-lecie założenia, dlatego opowiem o historii tego największego miasta Ziemi Świętej, położonego na wybrzeżu Morza Śródziemnego.
Tel Awiw, znaczy dosłownie „Wzgórze Wiosny”. Jednak słowo „tel” nie odnosi się do zwykłego wzgórza. Jest to rodzaj pagórka kryjącego w sobie całą historię nieistniejącego miasta lub osady. Zdarza się, iż taki
„archeologiczny pagórek” kryje w sobie ślady kilkunastu osad, z których najstarsze mogą pochodzić sprzed kilku tysięcy lat. Również słowo
„aviv”, nie oznacza tylko wiosny jako pory roku, ale jest jednocześnie symbolem przebudzenia do nowego życia. Nazwa
„Tel Awiw” została zainspirowana wizjonerską powieścią Teodora Herzla, twórcy syjonizmu, z 1902 r. pt.
„Stara-nowa ziemia” (Altneuland). Oddając zamierzoną symbolikę tej nazwy, można ją zinterpretować jako
„tradycję i przyszłość” lub „nowe życie na fundamencie starych dziejów”.
Nowa kolonia żydowska powstała na podmokłej i malarycznej równinie, w pobliżu starego miasta portowego, Jafy, w 1909 r. Żmudna praca osadników w krótkim czasie przeobraziła tereny dawnych mokradeł nad rzeką Yarkon w atrakcyjne centrum życia setek tysięcy ludzi. Osada szybko stała się miasteczkiem zbudowanym według reguł europejskich, w kontraście do Jafy, mającej po dzień dzisiejszy cechy budownictwa arabskiego. W 1921 r. Tel Awiw otrzymał status miasta, a w 1950 r. przyłączono administracyjnie do niego Jafę. Przez wiele lat znajdowała się tutaj siedziba naczelnych władz państwa Izrael. W Tel Awiwie w 1948 r. Ben Gurion ogłosił powstanie państwa Izrael a w latach 1948 -1967 miał tu siedzibę Kneset, czyli parlament izraelski. Po wojnie 1967 r. większość instytucji rządowych z Knesetem, pałacem prezydenta oraz kancelarią premiera przeniesiono do Jerozolimy.
Dziś niewątpliwą atrakcją Tel Awiwu jest plaża, która ciągnie się wzdłuż kilku kilometrowego piaszczystego nadbrzeża. W jej południowej perspektywie widać malowniczo położone wzgórze starej Jafy. Również efektownie wyglądają wysokie biurowce oraz hotele zgrupowane wzdłuż wybrzeża. Architektoniczną różnorodność uzupełniają dziesiątki uroczych barów i restauracji. Na uwagę zasługuje tzw.
„Białe miasto” z wielorodzinnymi domami wpisane na listę UNESCO jako obiekt dziedzictwa ludzkości, które zostało zbudowane w latach 1930 -1948 w stylu architektury niemieckiego modernizmu (Bauhaus). W Tel Awiwie znajdują się główne instytucje kulturalne Izraela: teatry, filharmonia, opera oraz balet. Są tu także ważne instytucje dokumentujące najnowszą historię narodu i państwa, a wśród nich słynne Muzeum Diaspory, poświęcone historii Żydów od zburzenia Drugiej Świątyni do czasów współczesnych. Znaleźć tu można działy poświęcone żydowskiej rodzinie, religii, kreatywności w dziedzinie kultury i sztuki, przywiązaniu do ziemi przodków, doświadczeniom życia pośród innych narodów.
Tel Awiw jako miasto placówek dyplomatycznych oraz duże centrum uniwersyteckie stracił charakter miasta jednolicie żydowskiego. W coraz większym stopniu staje się wieloetniczną i wielokulturową metropolią. W Tel Awiwie znajdują się wszystkie ambasady krajów utrzymujących stosunki dyplomatyczne z Izraelem. Fakt ten akcentuje potępienie okupacji palestyńskiego terytorium tzw. Zachodniego Brzegu oraz poszanowanie rezolucji ONZ uznającej Tel Awiw oficjalną stolicą państwa Izrael. W Tel Awiwie ma swoją siedzibę również Ambasada i Konsulat Generalny RP. W polskim Konsulacie nigdy nie brakuje interesantów. Wielu z nich podejmuje starania o przywrócenie lub przyznanie obywatelstwa polskiego. Można się zastanowić, czy jest to sentyment do kraju urodzenia, czy też otwarcie sobie drogi do roszczeń majątkowych w Polsce? Polscy Żydzi być może tęsknią za Polską, za miejscem swego dzieciństwa, ale większość z nich chce jednak dożyć swych dni w Izraelu. Po przyjęciu Polski do Unii Europejskiej, posiadanie polskiego obywatelstwa może być atrakcyjną perspektywą również dla tych Izraelczyków, którzy myślą o zamieszkaniu lub otworzeniu działalności gospodarczej na terenie całej Europy.
Na zakończenie wypada zaznaczyć, że Tel Awiw jest partnerskim miastem Łodzi. We wrześniu 2004 r. w Tel Awiwie odbyły się uroczystości upamiętniające 60-tą rocznicę likwidacji przez Niemców żydowskiego getta (Litzmannstadt Getto) w Łodzi. W obchodach wzięła udział liczna delegacja władz miasta. W tym roku uroczystości 65 rocznicy zorganizowano w Łodzi, pod patronatem Lecha Kaczyńskiego, prezydenta RP.