Z Ojczyzny Jezusa
Pokój i Dobro!
W ubiegłym tygodniu (12-18.01.2007) dwudziestu trzech przedstawicieli episkopatów dziewięciu krajów Europy i Ameryki Północnej, oraz instytucji wspomagających wspólnoty chrześcijańskie w Ziemi Świętej, przebywało z oficjalną wizytą w Izraelu. Projekt długofalowej pomocy konferencji episkopatów krajów zamożnych dla kościoła na terytoriach palestyńskich i w Gazie zrodził się w 1998 roku z inicjatywy Stolicy Apostolskiej oraz łacińskiego patriarchatu Jerozolimy. Tegoroczna wizyta była już siódmym tego rodzaju spotkaniem członków Koordynacji Konferencji episkopatów dla wspierania Ziemi Świętej.
W pierwszym dniu pobytu Biskupi udali się w pielgrzymce do Betlejem. Dostojnych gości i towarzyszących im arcypasterzy lokalnego kościoła, przywitało w Betlejem około tysiąca chrześcijańskich dzieci pochodzących z 13 parafii katolickich, prawosławnych i protestanckich. W radosnym i kolorowym pochodzie, zorganizowanym przez pozarządową „Fundację ekumeniczną chrześcijan Ziemi Świętej”, wzięły udział dzieci z całego terytorium Autonomii Palestyńskiej i Izraela. Dla wielu z uczestników była to pierwsza wizyta w Betlejem, ponieważ ich rodziny mieszkają w palestyńskich miastach, z których wyjazd jest możliwy tylko dzięki specjalnym pozwoleniom.
Po przejściu ulicami Betlejem biskupi odprawili nabożeństwo ekumeniczne w kościele franciszkańskim przy bazylice Narodzenia, w którym wzięły udział wszystkie dziećmi. W przemówieniach komentowano słowa Chrystusa: „Dopuście dzieci i nie przeszkadzajcie im przyjść do Mnie, do takich bowiem należy królestwo niebieskie” (Mt 19,14). Biskupi mówili o radości z jaką dzieci podchodzą do życia, ale również o ich wyczekiwaniu czasu, kiedy mur oddzielający Betlejem od sąsiadujących miejscowości będzie tylko przykrym wspomnieniem.
Arcybiskup Liverpoolu Patryk Kelly, przewodniczący delegacji, powiedział, iż ich wizyta jest częścią szerokiego programu pomocy chrześcijanom z terytoriów okupowanych oraz przypomniał zebranym, że Pan Jezus, który urodził się w czasie okupacji rzymskiej, stał się znakiem pełnego wyzwolenia. Inny biskup zaznaczył: „pokój buduje się na dzieciach. Są one bowiem przyszłością lokalnej społeczności oraz nadzieją rozwoju i życia chrześcijan Ziemi Świętej, nazywanych „żywymi kamieniami”. Pojęcie „piąta ewangelia” odnosi się również do tych „żywych kamieni”, które stanowi tutejsza wspólnota kontynuująca nieprzerwaną tradycję uczniów Chrystusa od czasów apostolskich. Na zakończenie wizyty biskupi zapoznali się między innymi z działalnością betlejemskiego uniwersytetu katolickiego oraz dziecięcym szpitalem Baby Caritas prowadzonym przez włoskie siostry św. Elżbiety.
W drugim dniu kilkuosobowa delegacja, z Patriarchą Michaelem Sabbahem i Nuncjuszem Apostolskim Antonim Franco na czele, udała się z wizytą do wspólnoty katolickiej w Gazie. Odbyło się tam między innymi spotkanie z liderami władz muzułmańskich i palestyńskich.
Kolejne trzy dni biskupi gościli w Galilei, gdzie odwiedzili niektóre parafie, sanktuaria oraz centra duszpasterskie. W Nazarecie, we franciszkańskim Domu Pielgrzyma, odbyło się dwudniowe sympozjum na temat sytuacji chrześcijan i konieczności dialogu międzyreligijnego. Tegoroczny program miał na celu bliższe poznanie sytuacji i roli katolików mieszkających na terytorium Izraela oraz religijnych i politycznych relacji pomiędzy społecznością chrześcijańską, żydowską, muzułmańską i druzyjską. Uwypuklono niektóre konkretne problemy z życia Kościoła. Jednym z nich to utrudnienia w przemieszczaniu się wiernych i duszpasterzy. Dotykają one zwłaszcza duchownych z dokumentami palestyńskimi, którym brak stosownych pozwoleń niejednokrotnie uniemożliwia wypełnianie ich obowiązków duszpasterskich. Dyskutowano ponadto o sytuacji rodzin w skomplikowanym kontekście politycznym. Dominującym problemem, jak podkreślił patriarcha Michael Sabbah, jest kwestia łączenia rodzin. Prawo izraelskie nie pozwala bowiem na mieszane związki. Szacuje się, że w Izraelu jest około 17 tys. rodzin, w których jedno z małżonków jest Izraelczykiem, a drugie narodowości palestyńskiej, czy innej. Co ósmy przypadek dotyczy chrześcijan.
Podczas oficjalnych spotkań z premierem Izraela i prezydentem Autonomii Palestyńskiej przedyskutowano aktualną sytuację niestabilności politycznej oraz możliwości wznowienia pokojowych negocjacji. Powołując się na słowa papieża Pawła VI: „jeśli pragniesz pokoju, to buduj sprawiedliwość”, biskupi z naciskiem podkreślili, że warunkiem trwałego pokoju jest powstanie dwóch suwerennych państw: izraelskiego i palestyńskiego. Nawiązując do sytuacji politycznej w Izraelu hierarchowie przytoczyli słowa Benedykta XVI skierowane 8 stycznia do korpusu dyplomatycznego: „Izrael ma prawo żyć w pokoju w swoim państwie, jak i Palestyńczycy mają prawo do wolnej i niezależnej ojczyzny”.
Ważnym głosem wzywającym do budowania pokoju w Ziemi Świętej było ogłoszone w czasie wizyty delegacji episkopatów specjalne orędzie patriarchów i biskupów 13 tutejszych Kościołów skierowane do narodu Palestyńskiego. Zaniepokojeni narastającym konfliktem pomiędzy Fatahem i Hamasem, hierarchowie wezwali do zaprzestania przemocy i szybkiego powrotu do konstruktywnego dialogu, na który oczekuje całe społeczeństwo.
W odezwie podpisanej przez wszystkich ordynariuszy Kościołów chrześcijańskich czytamy m.in.: „Nadszedł czas na zawarcie porozumienia pomiędzy stronami, na wspólne działanie na rzecz niepodległości oraz stworzenia warunków bezpieczeństwa i pokoju dla narodów Ziemi Świętej: chrześcijan, żydów i muzułmanów”.
Wzajemne oskarżenie i groźby wobec siebie są zalążkiem wojny cywilnej, która doprowadziłaby naród Palestyński do całkowitej ruiny. Bratobójcza walka nie rokuje zlikwidowania muru i uchylenia nałożonego embargo. Liderzy Kościołów są zgodni, że Palestyńczykom potrzeba „nowej polityki zmian, zwłaszcza w odniesieniu do dzieci i młodzieży, zasługujących na lepszą przyszłość”. Na zakończenie odezwy, sygnatariusze wyrazili pełną gotowość mediacji i wolę wspierania każdej inicjatywy dążącej do wznowienia pokojowych rozmów pomiędzy Palestyńczykami a Izraelczykami.
Deklaracje i spotkania na szczeblu politycznym były ważnym punktem programu nie tylko jako przyczynek na drodze pojednania i pokoju pomiędzy dwoma narodami, ale również w kwestii obrony praw mniejszości chrześcijańskiej. Wizyta biskupów pokazała bowiem politycznym przywódcom, że choć tutejsza wspólnota chrześcijańska stanowi zaledwie 2% ludności Izraela i Autonomii Palestyńskiej, to jest ona częścią wielkiej rodziny Kościoła. Dała do zrozumienia wszystkim, że Kościołowi powszechnemu, rozproszonemu po całym świecie, leży na sercu przyszłość wspólnoty jerozolimskiego „Kościoła Matki” oraz, iż zamieszkujący te tereny wyznawcy Chrystusa nie są opuszczeni. Jeden z uczestników delegacji powiedział: „przybyliśmy tutaj, aby powiedzieć chrześcijanom w Ziemi Świętej, że nie zostali zapomniani. Są dla nas braćmi i siostrami mającymi bardzo duże znaczenie”.
Tegoroczna wizyta europejskich i amerykańskich biskupów w Ziemi Świętej była konkretnym wyrazem troski Kościoła o przyszłość chrześcijaństwa w ojczyźnie Jezusa a dla tutejszych chrześcijan znakiem nadziei. Naszą wspólnotę wiary, jak wskazali biskupi, powinny charakteryzować trzy priorytety, symbolicznie określone potrójnym „p”: pacierz, pielgrzymka, presja.
W deklaracji końcowej biskupi wystąpili z gorącym apelem do wszystkich katolików o organizowanie pielgrzymek do Ziemi Świętej. Nawiedzenie miejsc świętych naszego odkupienia jest czasem osobistych rekolekcji oraz znakiem solidarności z lokalnymi wspólnotami chrześcijańskimi. Pielgrzymowanie do Ziemi Świętej jest błogosławieństwem nie tylko dla pątnika, ale także dla mieszkających tutaj wyznawców Zmartwychwstałego Jezusa.
jk