„Z Ojczyzny Jezusa”

Pobierz Pobierz

Pokój i Dobro!

Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, którą obchodzimy w okresie Adwentu jest znakiem spełniania się Bożych obietnic. Przywilej ten oznacza, że Matka Pana Jezusa została poczęta bez grzechu pierworodnego i ani na chwilę nie była pod władzą szatana. Sam Pan Bóg zapowiedział w raju, w odpowiedzi na nieposłuszeństwo Adama i Ewy, że Niewiasta zetrze głowę węża, czyli szatana. By Maryja była w stanie to zrealizować, sama nie mogła być poddana mocy zła. Kiedy nadeszła „pełnia czasu“, archanioł Gabriel został posłany do Nazaretu i pozdrowił wybraną przez Boga Maryję, mówiąc wprost, że jest „łaski pełna“. Gdzie jest łaska, tam nie ma grzechu.

Święta Grota Zwiastowania w Nazarecie, gdzie według tradycji Maryja rozmawiała z archaniołem Gabrielem i za sprawą Ducha Świętego stała się matką Jezusa, Syna Bożego (Łk 1,26-38), od miesiąca jest niedostępna dla pielgrzymów. Tym najważniejszym sanktuarium Nazaretu i całej Galilei opiekują się od 1620 roku franciszkanie z Kustodii Ziemi Świętej. W 1730 wybudowali oni na ruinach wcześniejszych bazylik skromny kościół, który w 1969 roku został zastąpiony obecną bazyliką, skrywającą we wnętrzu historyczne miejsce Zwiastowania.

Decyzja o wzniesieniu obecnej bazyliki Zwiastowania była doskonałą okazją dla archeologów. Po wyburzeniu starych obiektów, w tym franciszkańskiego kościoła z XVIII wieku, na wolny od zabudowań teren weszła ekipa specjalistów z Franciszkańskiego Studium Biblijnego. Na jej czele stanął ówczesny dziekan Studium o. Bellarmino Baghatti. Trwające wiele lat prace wykopaliskowe prowadzono bardzo szczegółowo i systematycznie. Wszędzie starano się dotrzeć do litej skały. Dzięki rezultatom tych prac archeologicznych udało się odtworzyć dzieje Nazaretu od II tysiąclecia przed Chr. aż do naszych czasów. Głównym celem badań było pragnienie lepszego poznania chrześcijańskiej historii Nazaretu. Archeolodzy franciszkańscy nie tylko wydobyli na światło dzienne fragmenty poprzednich budowli sakralnych, ale przede wszystkim odkryli świadectwa nieprzerwanego kultu, jakim cieszyło się to miejsce począwszy od wspólnoty judeo-chrześcijan, którą tworzyli potomkowie rodziny Jezusa. Z tego najstarszego okresu zachowały się resztki budowli w stylu synagogalnym z przełomu II i III wieku oraz bogaty materiał archeologiczny. O sakralnym charakterze miejsca świadczą pozostawione przez pątników napisy i znaki na tynkach, czyli tzw. graffiti. Do najsłynniejszych zalicza się grecka inwokacja Chaire Maria – Zdrowaś Maryjo, czyli pierwsze słowa pozdrowienia anielskiego. Są to bez wątpienia najstarsze świadectwa kultu maryjnego, poprzedzające o dziesiątki lat decyzję soboru w Efezie, który w 431 roku ogłosił dogmat o Bożym macierzyństwie Maryi. Ciekawym rysunkiem znalezionym przy grocie Zwiastowania jest postać Jana Chrzciciela z krzyżem w ręce. Dla nas jego osoba jest dominującym, obok Maryi, symbolem Adwentu.

Jak dowodzą wykopaliska, mieszkańcy starożytnego Nazaretu na szeroką skalę wykorzystywali podziemne groty do celów gospodarczych bądź też mieszkalnych. Nie należy jednak przez to rozumieć, że w Nazarecie nie było domów budowanych z kamienia na podobieństwo tych, jakie odnaleziono na przykład w pobliskim Seforis. Nazaretańskie domostwa cechował niewątpliwie ubogi i prosty styl, odpowiadający statusowi ówczesnych mieszkańców.

Kult w Nazarecie rozwinął się od początku wokół jednej z grot, stanowiącej integralną część rodzinnego domu Maryi. Sama grota stanowi teraz odizolowany fragment litej skały, wzmocnionej w różnych miejscach kamieniami. Z powodu widocznych znaków erozji naturalnej skały, narażającej na poważne niebezpieczeństwo strukturę świętego miejsca, Kustodia Ziemi Świętej podjęła decyzję generalnej konserwacji groty. Technicy z uniwersytetu we Florencji studiują geologię skały i jej reakcję w kontakcie z warunkami jakie panują aktualnie w dolnej bazylice Zwiastowania. Na podstawie uzyskanych wyników i ocenie ekspertów zostaną podjęte odpowiednie działania w celu zakonserwowania skały. Jedną z głównych przyczyn niszczenia skały jest wilgoć. Z tego powodu pierwszym krokiem jaki został uczyniony było założenie czujników wilgotności. W rejonie Nazaretu wzgórza skalne są głównie pochodzenia wapiennego, które łatwo wietrzeją, zwłaszcza przy nadmiernej wilgotności.

We franciszkańskim kościele z XVIII wieku Grota stanowiła prezbiterium niedużej kaplicy i była cała obłożona pięknym marmurem. Ten dekoracyjny wystrój, z jednej strony chronił skałę przed zewnętrznymi faktorami, ale z drugiej zatrzymywał wilgoć, która sprawiła, iż skała Groty uległa znacznej erozji. Z podobnymi problemami spotykamy się w innych grotach czczonych w sanktuariach Ziemi Świętej. W czasie trwających obecnie prac restauracyjnych pielgrzymi będą mogli zwiedzać i modlić się w górnej bazylice oraz schodzić do dolnej części, aby adorować miejsce wcielenia Syna Bożego. Trzeba jednak podkreślić, że drugą przyczyną erozji skały są tłumy pielgrzymów, którzy codziennie odwiedzają Grotę. Do tej pory pątnicy mogli bez przeszkód zatrzymać się w świętej Grocie na modlitwie czy liturgii Mszy Świętej. Wszyscy wierzymy, iż po zakończeniu prac konserwatorskich każdy pątnik będzie mógł wejść ponownie w zacisze nazaretańskiej Groty.

Dla pielgrzymów wybierających się do Ziemi Świętej mamy również dobrą wiadomość. Po koniecznej decyzji zamknięcia na trzy miesiące z powodu prac konserwatorskich dostępu do Groty Zwiastowania w Nazarecie i wprowadzeniu ograniczeń w zwiedzaniu sanktuarium Mojżesza na Górze Nebo w Jordanii, gdzie prowadzona jest restrukturyzacja dachu, z radością mogę powiadomić, że we franciszkańskich sanktuariach w Betlejem na pielgrzymów czekają „otwarte drzwi“. Z okazji 660 rocznicy pobytu Braci Mniejszych przy Grocie Narodzenia, osiadłych tutaj na stałe w 1347 roku, wspólnota betlejemska podjęła decyzję o nie zamykaniu trzech swoich sanktuariów na przerwę obiadową. Od pierwszej niedzieli Adwentu, franciszkański kościół św. Katarzyny z przyległymi grotami św. Hieronima, Grota Mleczna z nową kaplicą dedykowaną Maryi Bogurodzicy oraz sanktuarium w Beit Sahour, czyli tradycyjne Pole Pasterzy będą otwarte również w godzinach południowych.

Bracia Mniejsi, w ciągu prawie ośmiu wieków nieprzerwanej obecności w Ziemi Świętej, zawsze szczególną troską otaczali pielgrzymów. Przyjmowanie i oprowadzanie pielgrzymów przybywających z całego świata było i jest nadal jednym z najważniejszych zadań Kustodii Ziemi Świętej. W minionych wiekach, kiedy pątnicy po ciężkiej i niebezpiecznej podróży docierali do Jerozolimy Kustosz obmywał im nogi w geście miłości jaki Chrystus zostawił swoim uczniom w Wieczerniku. Posługa pielgrzymom jest bowiem wyrazem miłości franciszkanów do Chrystusa i do Miejsc Świętych. W ostatnich miesiącach wyraźnie wzrosła liczba pątników przybywających do Betlejem i innych sanktuariów naszego odkupienia. Jednym z powodów decyzji wydłużenia czasu otwarcia sanktuariów jest konieczność pokonania muru bezpieczeństwa i przejścia granicznego kontrolowanego przez wojsko izraelskie. Niejednokrotnie jest to przyczyną znacznych opóźnień w realizacji programu pobytu w mieście narodzin Zbawiciela.

Łącząc się w dziękczynieniu i radości obchodów 16 rocznicy działania Radia Maryja, polecam Niepokalanej Dziewicy program ewangelizacyjny tej katolickiej rozgłośni i zapewniam całą rodzinę Radia Maryja o modlitwie w Betlejemskiej Grocie.