Otwarcie wystawy „Golgota Wschodu” u wrocławskich redemptorystów

Nowa wystawa „Golgota Wschodu”, która jest poświęcona historii Zesłańców Sybiru, Rodzin Katyńskich i pozostałych ofiar sowieckiego reżimu, została uroczyście otwarta we wrocławskiej parafii redemptorystów. Dla zwiedzających będzie dostępna już od najbliższego poniedziałku. Aż do 30 września wstęp na wystawę jest wolny, a ponadto bezpłatne są zajęcia edukacyjne organizowane w przestrzeni ekspozycji.

Od 30 lat wrocławskie środowiska sybirackie i katyńskie mają w parafii redemptorystów swoje miejsce pamięci, modlitwy i spotkań. Nieżyjący już o. Stanisław Golec CSsR zgromadził ich w miejscu, które dziś nazywamy Sanktuarium Golgoty Wschodu przy ul. Edwarda Wittiga 10 we Wrocławiu. Najpierw powstała symboliczna grota Maryjna wraz ze stale rozbudowywanym panteonem pamięci, a następnie w 1997 roku Izba Pamięci Sybiraków – niewielkie muzeum gromadzące m.in. pamiątki, publikacje, dokumenty, fotografie, stroje, mundury i dewocjonalia świadczące o martyrologii Polaków na Wschodzie.

 

Kierując się troską o dziedzictwo kulturowe Sybiraków, w 2018 roku Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” (Centrum Historii Zajezdnia) rozpoczął starania o zabezpieczenie licznych i cennych zbiorów Sybiraków, aby w miejscu dotychczasowej Izby Pamięci przygotować nową ekspozycję. Dzięki pozyskaniu środków finansowych z Mechanizmu Finansowego EOG oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach projektu „Wrocław i Falstad nie zapomną!”, doszło do sfinalizowania projektu wystawienniczego. W miejscu dotychczasowej Izby Pamięci Sybiraków powstała nowa narracyjna wystawa „Golgota Wschodu”.

Uroczyste otwarcie wystawy „Golgota Wschodu” odbyło się we wtorek z udziałem m.in. przedstawicieli władz rządowych, samorządowych, kościelnych, w tym przełożonego Prowincji Warszawskiej Redemptorystów, o. Janusza Soka CSsR, a przede wszystkim licznie zgromadzonych Sybiraków. Aż do 30 września bieżącego roku wstęp na wystawę będzie bezpłatny.

Redemptoryści polscy już kilkanaście lat po swoim ponownym przybyciu do Polski wyruszyli w latach 1905-1908 szlakiem polskich skupisk na Syberii, w większości zesłańców, by głosić wśród nich misje ludowe. Dwaj z nich, o. Marcin Karaś CSsR i o. Kazimierz Lendzion CSsR, sami byli po II wojnie światowej więźniami „nieludzkiej ziemi”.

Po upadku komunizmu Prowincja Warszawska Redemptorystów podjęła ponownie pracę misyjną także wśród polskich zesłańców i ich potomków – obecnie pięć parafii w Rosji i jedna w Kazachstanie.

100 lat po pierwszej „misji syberyjskiej” w większości miast na szlaku kolei transsyberyjskiej ponownie odbyły się redemptorystowskie misje parafialne.

Dostrzegając we Wrocławiu osamotnienie dawnych więźniów totalitaryzmu bolszewickiego i ich rodzin oraz potrzebę przywrócenia pamięci o ofierze zamęczonych na Wschodzie, w swojej parafii przy ul. Wittiga 10 stworzyli 30 lat temu warunki, gdzie pamięć może być przekazana, przede wszystkim młodszym pokoleniom. Kolejnym etapem pracy jest wystawa „Golgota Wschodu”.

W czasie otwarcia proboszcz parafii i przełożony miejscowej wspólnoty zakonnej, o. Witold Baran CSsR, zapewnił, że „choć naturalnie zmieniają się konkretne osoby zakonników posługujących w tym miejscu, to nie zmienia się determinacja Zgromadzenia Redemptorystów, by dbać o „Sanktuarium Golgoty Wschodu” i ciągle je rozwijać”.

Wystawa „Golgota Wschodu” mieści się na ponad 260 m2 i składa się z dwóch przestrzeni. Pierwsza wprowadza w tematykę represji związanych z zesłaniami na Syberię, począwszy od XVII do XIX wieku. Druga sekcja to główny trzon wystawy dotyczący zesłań w trakcie II wojny światowej zainicjowanych wywózką 10 lutego 1940 roku. Ekspozycja obejmuje ponadto inne wątki ważne dla zrozumienia martyrologii Polaków na Wschodzie, jak np. temat zbrodni katyńskiej.

Zorganizowana w nowoczesny sposób wystawa ma charakter narracyjny, a wszystkie wątki zostały tak zaprezentowane, żeby zwiedzający zapoznali się zarówno z faktami o charakterze ogólnym, jak i z indywidualną perspektywą świadków historii. Zwiedzający mają okazję zobaczyć m.in. zainscenizowaną kibitkę, wnętrze wagonu z czasów wywózek oraz przykładową chatę sybiracką. Prezentowane na wystawie zdjęcia, dokumenty i przedmioty życia codziennego pochodzą w większości ze zbiorów przekazanych do Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” przez Związek Sybiraków oraz inne środowiska tworzące dotychczasową Izbę Pamięci w tym samym miejscu.

Wraz z udostępnieniem wystawy dla zwiedzających uruchomiony został specjalny program edukacyjny dla zwiedzających z kraju i z zagranicy. Stworzył go Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”, organizator wystawy, razem z ojcami redemptorystami – gospodarzami Sanktuarium Golgoty Wschodu – oraz Stowarzyszeniem Pamięci Zesłańców Sybiru i pozostałymi partnerami.

Powstała specjalna oferta edukacyjna dla szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych. Zajęcia muzealne realizują wybrane założenia podstawy programowej, a także – co najważniejsze – mają na celu przybliżenie dzieciom i młodzieży trudnej tematyki wywózek i zesłań na Sybir dzieciom oraz młodzieży.

W trakcie zajęć prowadzonych w przestrzeni wystawy uczniowie zapoznają się z historiami Sybiraków, dowiadując się, jak wyglądała ich codzienność, ale również poznając najważniejsze wydarzenia z historii Polski, które miały duży wpływ na losy Polaków na Sybirze, takie jak zrywy niepodległościowe w XVIII i XIX wieku oraz II wojna światowa. Zajęcia są bezpłatne.

[GALERIA] Wystawa „Golgota Wschodu” https://t.co/DegIFI95a9

— Radio Maryja (@RadioMaryja) January 18, 2023

Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” we Wrocławiu/o. Mariusz Mazurkiewicz CSsR