Magisterki pisane z pasją
W ubiegłym roku mury toruńskiej uczelni opuścił trzeci już rocznik
absolwentów, którzy po dwuletnich studiach drugiego stopnia uzyskali tytuł
magistra politologii o specjalnościach: polityka społeczno-ekonomiczna oraz
komunikacja i dziennikarstwo polityczne. Bogaty program studiów drugiego
stopnia, obejmujący m.in. współczesne systemy polityczne, międzynarodowe
stosunki polityczne, teorię polityki, współczesne ruchy społeczne, socjologię
polityki, etykę życia publicznego, psychologię polityki, komunikowanie
polityczne, europejskie prawo wspólnotowe czy filozofię polityki pozwala
zrozumieć dynamikę zmian społeczno-politycznych zachodzących we współczesnym
świecie. Absolwent zdobywa również umiejętności świadomego i krytycznego odbioru
komunikatów multimedialnych oraz ich selekcji, a to pozytywnie wpływa na poziom
pracy przyszłego dziennikarza czy polityka.
Egzamin magisterski, wieńczący cztery semestry studiów, stawia przed studentem
obowiązek przedstawienia pracy dyplomowej. Liczne prace naukowe absolwentów
WSKSiM zawierają dokładne wskazania, jak prawidłowo powinien wyglądać sposób
sprawowania różnych funkcji w życiu społecznym i politycznym Polski.
Rozpiętość tematyczna (analiza funkcjonowania współczesnych mediów, badanie
zagadnień polityki społecznej, czy też prezentowanie nieznanych do tej pory, ale
przepięknych kart z polskiej historii) i walor badawczy prac dyplomowych
sprawiają, że WSKSiM wnosi niewątpliwy wkład w rozwój polskiej nauki. Warto
przyjrzeć się niektórym pracom magisterskim, jakie powstały w ostatnim roku
akademickim, aby się o tym przekonać.
Prace z marketingu politycznego
Różnymi aspektami funkcjonowania środków społecznego przekazu zajmowali się
studenci politologii o specjalności komunikacja i dziennikarstwo polityczne. Na
szczególną uwagę zasługują trzy prace dyplomowe: jedna napisana pod kierunkiem
dr. Artura Mamcarza-Plisieckiego, dwie pozostałe pod kierunkiem dr Joanny
Taczkowskiej. Jak podkreślali recenzenci tychże prac (m.in. prof. dr hab.
Krystyna Czuba, ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz), każda z nich wyróżnia się
wysokim warsztatem badawczym i wskazuje na ogromne zaangażowanie młodych
naukowców.
Anna Popłońska w pracy "Sposoby przekonywania i pozyskiwania odbiorców w
wystąpieniach polityków. Analiza na wybranych przykładach" wskazuje na rosnącą
popularność marketingu politycznego, posługującego się wybranymi elementami
retoryki klasycznej. Retoryka – jako sztuka prowadzenia dialogu, debat i sporów
– ulega niestety licznym modyfikacjom, co sprawia, że obecnie daleka jest ona od
swojego klasycznego wzorca. W sferze polityki można zauważyć, iż liczy się
przede wszystkim zdobycie władzy (objęcie stanowiska), ale również pogrążenie
politycznych przeciwników.
Dla polityka ważne jest to, co dzieje się tu i teraz, a nie dobro wspólne całego
społeczeństwa. Zatem główne rysy marketingu politycznego to:
1. Perswazyjny sposób działania polityków, którym brakuje konsekwencji w
realizacji podjętych decyzji.
2. Promowanie swojej osoby oraz kreowanie wizerunku, w czym niebagatelną rolę
odgrywa rzesza specjalistów od public relations.
3. Polityka oderwana od rzeczywistości i codziennych spraw społeczeństwa, którą
można porównać do gry w teatrze.
4. Realizacja programu wyborczego nie stanowi priorytetu, został on bowiem
zepchnięty na dalszy plan.
5. Większość działań politycznych robi się "pod publikę", żeby się przypodobać
społeczeństwu.
6. Panuje relatywizm poznawczy i etyczny. Do tego dołącza jeszcze irracjonalność
podejmowanych decyzji.
7. Brak stałych przekonań, wartości i układów odniesienia.
8. Politycy często dostosowują się do bieżącej sytuacji i zmieniają swoje
stanowiska, czyli zachowują się jak chorągiewki na wietrze.
Autorka pracy ma świadomość, że zarówno omawiany temat, jak i literatura z tego
zakresu są bardzo obszerne, dlatego nadal trzeba badać to zjawisko. Żywi
nadzieję, że jej praca przyczyni się do dalszych dyskusji i rozważań na temat
polityki i zachowań politycznych.
O czasopismach opinii
Prace magisterskie, nad których powstaniem czuwała dr Joanna Taczkowska, dotyczą
działalności czasopism opinii na rynku prasowym w latach 2000-2010 oraz obrazują
zmiany, które zaszły w ostatnich latach w obrębie gatunku dziennikarskiego,
jakim jest wywiad.
"Działalność czasopism opinii" to temat pracy Weroniki Pachli. Autorka zwraca
uwagę na obraz współczesnego rynku czasopism w Polsce, a w sposób szczególny na
czasopisma opinii, które niejednokrotnie kreują spojrzenie czytelników na
otaczającą ich rzeczywistość. Celem pracy jest analiza zmian, jakie zaszły na
rynku czasopism opinii w latach 2000-2010. Szczególny nacisk położony został na
analizę nakładu i sprzedaży czasopism. Procesy zachodzące na rynku prasowym w
Polsce mają charakter wieloaspektowy. Przemiany po 1989 roku zapoczątkowały
szeroko pojmowaną dominację koncernów zagranicznych, które objęły dzienniki oraz
czasopiśmiennictwo.
W sytuacji, gdy tak wiele procesów ma wpływ na funkcjonowanie rynku prasy w
Polsce, istotne jest, by zauważać tendencje, które charakteryzują transformacje
tego rynku. Segment czasopism opinii obrazuje pogarszająca się sytuacja prasy
drukowanej. Przede wszystkim obawy budzi fakt, że prasa ta ustępuje miejsca
czasopismom kobiecym, wydawanym przez koncerny zagraniczne, które w dużym
stopniu opanowały rynek prasy w Polsce. Ważnym zadaniem jest, aby uświadamiać
innych o sytuacji, która ma miejsce w obecnym czasie, gdy nie zdajemy sobie
sprawy z zagrożenia sektora rynku medialnego, jakim jest prasa. Warto zachęcać
do czytania prasy, czasopism o kapitale polskim. Choć jest ich nieznaczna
liczba, to jednak stanowią ważny element tego rynku, który należy wspierać.
Wywiad – gatunek, który ewoluuje
Agnieszka Dąbrowska w pracy "Ewolucja wywiadu jako gatunku dziennikarskiego z
pogranicza informacji i publicystyki" trafnie zauważa, że współcześnie wywiad
staje się pewnego rodzaju produktem, który – aby się "sprzedać" – zostaje
przekształcony w formy bardziej atrakcyjne dla odbiorcy. W ten sposób powstały
pochodne wywiadu, do których możemy zaliczyć m.in. debatę i talk-show. Zauważa
się tutaj różne ukryte cele przeprowadzanego wywiadu, jest to nie tylko chęć
zdobycia informacji, ale także chęć przekonania odbiorcy do swoich racji. Warto
zaznaczyć, że media nie tylko ciągle towarzyszą nam w naszym życiu, ale
wywierają coraz większy wpływ na politykę, życie społeczne, zmieniają styl życia
i system wartości. Co więcej, mają wpływ nie tylko na wybrane jednostki, ale też
na całe grupy społeczne.
Kiedyś celem wywiadu było zdobycie podstawowych informacji, współcześnie
preferowane są informacje, które szokują odbiorcę. Wywiad jako źródło informacji
może zawierać także pewne formy rozrywki, w których znajduje się wiele ukrytych
sztuczek perswazyjnych i erystycznych. Przez dłuższy czas prowadzenie wywiadów
leżało w gestii dziennikarza, jednak ostatnio (czego dowodem jest debata
prawyborcza pomiędzy kandydatami z jednego ugrupowania politycznego na urząd
prezydencki – Bronisława Komorowskiego i Radosława Sikorskiego) w rolę
prowadzącego wcielili się politycy. Tego typu zamiana ról potęguje subiektywizm
przekazu, ponadto sprzyja manipulacji. Tymczasem wywiad to gatunek traktowany
przez opinię społeczną jako pewne źródło informacji, którego wiarygodność przez
większość osób jest niepodważalna. Jednak należy wziąć pod uwagę fakt, że wraz z
rozwojem techniki przeprowadzane wywiady podlegają fragmentaryzacji, dosyć
przewrotnym montażom, do tego stopnia, że nawet wybór respondenta może być
źródłem wszelkich manipulacji.
Wnikliwe spojrzenie autorki na gatunek dziennikarski, jakim jest wywiad,
wskazuje na jego rosnącą popularność, która jest wynikiem współczesnego procesu
mediatyzacji, tj. głębokiej transformacji procesów komunikowania
Dr Maria Laska, prorektor WSKSiM
