Sosnowiec rozdzieli wśród mieszkańców 130 budek lęgowych dla jerzyków

Samorząd Sosnowca (woj. śląskie) po raz piąty rozdzieli wśród mieszkańców budki lęgowe dla jerzyków. W tym roku miasto zamówiło ich 130, dzięki czemu w ramach sosnowieckiej akcji „Jerzyki – pomoc w walce z komarami” przekroczona zostanie liczba tysiąca rozdanych budek.

Podlegające ochronie jerzyki, które gniazdują w miastach najczęściej w zakamarkach wysokich budynków, żywią się owadami, m.in. pomagając zwalczać komary.

Akcję „Jerzyki – pomoc w walce z komarami” Sosnowiec rozpoczął w 2020 r., nieodpłatnie przekazując spółdzielniom i wspólnotom 150 budek lęgowych dla jerzyków – 100 pojedynczych i 50 podwójnych. W kolejnym roku kupiono 400 sztuk pojedynczych budek lęgowych; w 2022 r. – 160. Dotąd miasto na ten cel wydało nieco ponad 40 tys. zł.

Jak przekazał we wtorek rzecznik sosnowieckiego magistratu, Rafał Łysy, budki rozdysponowane zostaną nie tylko wśród mieszkańców spółdzielni i wspólnot, ale trafią też do zabudowy jednorodzinnej, przy czym nie mogą być to domy parterowe.

Zainteresowani mogą zgłaszać się do wydziału gospodarki komunalnej urzędu miasta, przesyłając wniosek mailowo na [email protected]. Termin upływa 14 kwietnia. Zgłoszenia powinny zawierać dokładną lokalizację, liczbę budek dla każdego budynku i zobowiązanie do ich prawidłowej obsługi.

Rolą mieszkańców jest umieszczenie budek na administrowanych przez siebie budynkach i ich obsługa. Chodzi o przeglądy konserwacyjne, okresowe czyszczenie ze starego materiału gniazdowego, zabezpieczenie otworów na zimę i otwarcie przed majowym przylotem ptaków.

Poszukiwane są lokalizacje najlepiej blisko dużych terenów rekreacyjnych. Budki lęgowe należy umieszczać jak najwyżej, najlepiej na ścianie powyżej drugiego piętra, ale w miejscu, gdzie ptaki mają swobodny dostęp – nie mogą im przeszkadzać drzewa czy sztuczne konstrukcje.

Budki należy wieszać na ścianach wschodnich lub północnych tak, żeby zabezpieczyć je przed nadmiernym nagrzewaniem w czasie letnich upałów, co grozi przegrzaniem i padnięciem piskląt.

Sosnowieccy samorządowcy przypominają, że jerzyki są ptakami kolonijnymi, więc skrzynki lęgowe powinny wisieć w grupach, blisko siebie. Jesienią budki trzeba zdjąć i zawiesić dopiero pod koniec kwietnia lub do czasu pojawienia się jerzyków zatykać otwór wlotowy. Co kilka lat budki powinny być czyszczone ze starego materiału gniazdowego, aby ptaki chętnie je powtórnie zajmowały.

Jerzyki – mimo zewnętrznego podobieństwa do jaskółek – są spokrewnione z kolibrami. Podlegają ścisłej ochronie prawnej. W warunkach naturalnych zakładają gniazda głównie w szczelinach skalnych. W miastach zwykle gniazdują na poddaszach, w szczelinach ścian budynków, w otworach wentylacyjnych czy pod dachówkami.

Na lęgi przylatują z ciepłym wiatrem w pierwszej połowie maja, a odlatują w drugiej połowie sierpnia. Żywią się owadami chwytanymi w locie, w tym komarami. Potrafią ich zjeść kilkanaście tysięcy dziennie.

Wysokie bloki z licznymi otworami i szczelinami zapewniały kiedyś dostateczną ilość miejsc gniazdowych dla tych ptaków, jednak prowadzone w ostatnich latach prace termomodernizacyjne znacznie ograniczyły ich dostępność w większości remontowanych budynków. Stąd potrzeba zawieszania budek lęgowych.

Niezależnie od akcji samorządu Sosnowca podobne działania prowadzą inne miasta woj. śląskiego. Część spółdzielni i wspólnot kupuje budki na własną rękę i rozwiesza je np. w trakcie termomodernizacji.

PAP