Poczta Polska wyemituje znaczek z wizerunkiem „Lalusia” – ostatniego Niezłomnego

1 marca 2022 r. z okazji Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” do obiegu trafi znaczek pocztowy, który upamiętnia Józefa Franczaka ps. „Laluś”, ostatniego Niezłomnego, który przez aż 18 lat wymykał się komunistom. Prezentacja znaczka odbędzie się o godz. 11.00 w Izbie Pamięci „Strzelecka 8” w Warszawie. Dokonają jej zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski oraz prezes Poczty Polskiej Tomasz Zdzikot.

Znaczek z wizerunkiem „Lalusia” wykonany został na podstawie fotografii z przełomu lat 1938/1939. Zdjęcie pochodzi z prywatnego archiwum rodziny Franczaków. Adam Kultys, artysta, który zaprojektował znaczek, umieścił w jego tle biało-czerwone barwy narodowe. Na dole widnieje nazwa emisji: „Narodowy Dzień Pamięci «Żołnierzy Wyklętych»”, z kolei na górze napis: „POLSKA”.

Prezentacja znaczka odbędzie się w Izbie Pamięci „Strzelecka 8”, gdzie po wojnie w piwnicach przetrzymywano więźniów politycznych, w tym żołnierzy AK oraz innych członków organizacji niepodległościowych.

Oprócz znaczka do obiegu trafi również koperta FDC (Pierwszego Dnia Obiegu). Umieszczona na niej grafika przedstawia Józefa Franczaka podczas narady w gronie dowódców patroli oddziału „Uskoka”. Jej pierwowzór stanowi zdjęcie z maja 1948 r., pochodzące ze zbiorów archiwum IPN. Dodatkowo w grafikę wkomponowano medalik „Lalusia”, który należy obecnie do zbiorów Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce.

Wartość znaczka wynosi 4,50 zł. Został on wyemitowany w nakładzie 168 tys. sztuk. Technika druku to rotograwiura na papierze fluorescencyjnym. Format znaczka to 31,25 na 51 mm.

Równolegle do emisji okolicznościowego znaczka, Poczta Polska otworzy wystawę prezentującą dotychczasowe wydawnictwa filatelistyczne związane z „Żołnierzami Wyklętymi”. Będzie można ją oglądać w kilku miejscach w Polsce, m.in. w Instytucie Pamięci Narodowej.

Sierż. Józef Franczak ps. „Laluś” (albo „Lalek”) był ostatnim „Żołnierzem Wyklętym”. Urodził się w roku 1918 w Majdanie Kozic Górnych pod Lublinem. Kształcił się w Szkole Podoficerskiej Żandarmerii w Grudziądzu, później służył w Równem na Wołyniu. Podczas kampanii wrześniowej walczył przeciwko Sowietom, dostał się do niewoli, lecz zdołał z niej zbiec i wrócić w rodzinne strony. Podczas okupacji niemieckiej służył w szeregach ZWZ i AK, gdzie dowodził drużyną, a później plutonem żołnierzy niepodległościowego podziemia. Dodatkowo prowadził zajęcia w konspiracyjnej szkole podoficerskiej. Po „wyzwoleniu” Polski przez Sowietów dołączył do Ludowego Wojska Polskiego, jednak zdezerterował z niego prawdopodobnie na początku 1945 r. Ukrywał się przed komunistami w okolicach Łodzi oraz na Pomorzu. Zginął w obławie ZOMO w jego rodzinnej miejscowości w 1963 r., po 18 latach wymykania się władzom PRL-u [czytaj więcej].

 

IPN/radiomaryja.pl