Homilia Benedykta XVI wygłoszona podczas Wigilii Paschalnej

Drodzy bracia i siostry!

Wielkanoc jest świętem nowego stworzenia. Jezus zmartwychwstał i już więcej
nie umiera. Roztworzył bramy do nowego życia, które nie zna już więcej choroby
ani śmierci. Wprowadził ludzi w Boga samego. "Ciało i krew nie mogą posiąść
królestwa Bożego”, powiedział Paweł w Pierwszym Liście do Koryntian (15,50).
Pisarz kościelny Tertulian, w trzecim wieku, odnosząc się do zmartwychwstania
Chrystusa i naszego zmartwychwstania odważył się napisać: "Ufajcie ciało i krew,
dzięki Chrystusowi nabyłyście miejsce w niebie i królestwie Bożym” (CCL II 994).

 

 

Dla człowieka otworzył się nowy wymiar. Stworzenie stało się większe i
obszerniejsze. Wielkanoc to dzień nowego stworzenia, ale właśnie dlatego Kościół
rozpoczyna liturgię tego dnia starym stworzeniem, abyśmy się nauczyli poprawnie
rozumieć to nowe. Dlatego też na początku liturgii słowa Wigilii Paschalnej
znajduje się opis stworzenia świata. Dwie rzeczy są szczególnie ważne w
kontekście liturgii tego dnia. Po pierwsze: stworzenie jest przedstawiane jako
całość, do której należy zjawisko czasu. Siedem dni jest obrazem pewnej całości,
która rozwija się w czasie. Są one przyporządkowane do siódmego dnia, dnia
wolności wszystkich stworzeń dla Boga i dla siebie nawzajem. Stworzenie jest
więc nastawione na komunię między Bogiem a stworzeniem; istnieje ono, aby była
przestrzeń odpowiedzi na wielką chwałę Bożą, spotkanie miłości i wolności. Po
drugie podczas Wigilii Paschalnej Kościół w opisie stworzenia słyszy przede
wszystkim pierwsze zdanie: "Niechaj się stanie światłość” (Rdz l, 3). Opis
stworzenia zaczyna się symbolicznie od stworzenia światła. Słońce i księżyc są
stworzone dopiero czwartego dnia. Opis stworzenia nazywa je ciałami
jaśniejącymi, jakie Bóg umieścił na sklepieniu nieba. Świadomie odbiera im
charakter boski, jaki przypisywały im wielkie religie. Nie, to nie są żadni
bogowie. Są to ciała jaśniejące, stworzone przez jedynego Boga. Poprzedza je
jednak światło, przez które Chwała Boża odzwierciedla się w istocie bytów
stworzonych.

Co opis stworzenia chce przez to powiedzieć? Światło umożliwia życie. Umożliwia
spotkanie. Umożliwia komunikację. Umożliwia poznanie, dostęp do rzeczywistości,
do prawdy. Umożliwiając poznanie umożliwia też wolność i postęp. Zło się ukrywa.
Dlatego też światło jest wyrazem dobra, które jest światłością i tworzy
światłość. Jesteśmy w stanie działać w ciągu dnia. To, że Bóg stworzył światło
oznacza więc, że Bóg stworzył świat jako przestrzeń poznania i prawdy, jako
przestrzeń spotkania i wolności, przestrzeń dobra i miłości. Zasadą świata jest
dobro, sam byt jest dobry. Zło nie pochodzi od bytu stworzonego przez Boga, ale
istnieje na mocy zaprzeczenia. Jest ono "nie”.

Na Wielkanoc, o poranku pierwszego dnia tygodnia, Bóg powiedział na nowo:
"Niechaj się stanie światłość”. Poranek ten poprzedziła noc na Górze Oliwnej,
zaćmienie słońca męki i śmierci Jezusa, noc grobu. Ale teraz jest znowu pierwszy
dzień – stworzenie zaczyna się całkiem na nowo. "Niechaj się stanie światłość”
powiedział Bóg i "stała się światłość”. Jezus wstaje z grobu. Życie jest
silniejsze niż śmierć. Dobro jest silniejsze niż zło. Miłość jest silniejsza niż
nienawiść. Prawda jest silniejsza od fałszu. Ciemność minionych dni jest
rozproszona w chwili, gdy Jezus wstaje z grobu i staje się sam czystym światłem
Boga. Odnosi się to jednak nie tylko do Niego samego i nie tylko do ciemności
tych dni. Wraz ze Zmartwychwstaniem Jezusa samo światło jest stworzone na nowo.
Przyciąga nas ono wszystkich w siebie, w nowe życie zmartwychwstania i zwycięża
wszelkie ciemności. On jest nowym Dniem Boga, dla nas wszystkich.

Jak to jednak może się stać? Jak to wszystko może dotrzeć do nas, tak aby nie
pozostało jedynie słowem, ale stało się rzeczywistością, w którą jesteśmy
zaangażowani? Przez sakrament chrztu i wyznanie wiary Pan zbudował ku nam most,
poprzez który przychodzi do nas nowy dzień. W chrzcie Bóg mówi do tego, kto go
otrzymuje: Fiat lux – Niechaj się stanie światłość. Nowy Boży dzień, dzień
niezniszczalnego życia przychodzi także do nas. Chrystus bierze ciebie za rękę.
Od tej chwili będziesz przez Niego wspierany i w ten sposób wejdziesz w Światło,
w prawdziwe życie. Dlatego Kościół pierwszych wieków nazywał Chrzest "Photismos”
– oświeceniem.

Dlaczego? Ciemnością naprawdę groźną dla człowieka jest fakt, że jest on
naprawdę zdolny do dostrzeżenia i zbadania rzeczy namacalnych, materialnych, ale
nie wie dokąd zmierza świat i skąd pochodzi. Dokąd zmierza nasze życie. Co jest
dobrem, a co złem. Zaślepienie na Boga i zaślepienie na wartości jest realnym
zagrożeniem dla naszej egzystencji i świata w ogóle. Kiedy istnieje ciemność
odnośnie do Boga i wartości, co do różnicy między dobrem a złem, to wszystkie
inne oświecenia, które stwarzają tak niesamowite możliwości, nie tylko nie są
postępem, ale równocześnie niebezpieczeństwami, które zagrażają nam i światu.
Potrafimy dziś nasze miasta oświecić tak jaskrawo, że nie są już widoczne
gwiazdy na niebie. Czyż nie jest to obrazem dla problematyki naszego oświecenia.
W sprawach materialnych wiemy i potrafimy tak niebywale wiele, ale tego, co je
przekracza, Boga i Dobra, nie potrafimy już rozpoznać. Dlatego wiara, ukazująca
nam światło Boga jest prawdziwym oświeceniem, jest wdarciem się Bożego światła w
nasz świat, otwarciem naszych oczu na prawdziwe Światło.

Drodzy przyjaciele, chciałbym dodać na końcu, jedną myśl o świetle i oświeceniu.
Podczas Wigilii Paschalnej, w nocy nowego stworzenia Kościół przedstawia
tajemnicę światła, posługując się symbolem dość specyficznym i bardzo skromnym:
świecą paschalną. Jest to światło, które istnieje dzięki ofierze. Świeca daje
światło, zarazem spalając się sama. Daje światło równocześnie dając siebie. W
ten sposób cudownie ukazuje misterium paschalne Chrystusa, który daje siebie, i
w ten sposób daje wielkie światło. Po drugie możemy zastanowić się nad faktem,
że świeca jest ogniem. Ogień jest siłą, która kształtuje świat, mocą, która
przemienia. Ogień daje też ciepło. Także tutaj jest ponownie widoczne misterium
Chrystusa. Chrystus, światło, jest ogniem, jest płomieniem, który spala zło
przemieniając w ten sposób świat i nas samych. "Kto jest blisko mnie, ten jest
blisko ognia”, brzmi słowo Jezusa przekazane nam przez Orygenesa. Ten ogień jest
równocześnie ciepłem, nie zimnym światłem, ale światłem, w którym spotykają się
ciepło i dobroć Boga.

Wielki hymn Exsultet, hymn, który diakon śpiewa na początku liturgii paschalnej
wskazuje nam bardzo delikatnie jeszcze jeden aspekt. Przypomina, że ten twór
świecę zawdzięczamy przede wszystkim pracy pszczół. W grę wchodzi więc całe
stworzenie. W świecy stworzenie staje się nośnikiem światła. Ale, według myśli
Ojców, w pewnym sensie jest tu także ukryte odniesienie do Kościoła. Współpraca
żywej społeczności wiernych w Kościele jest niemal podobna do pracy pszczół.
Buduje ona wspólnotę światła. Tak więc możemy w świecy widzieć także odniesienie
do nas samych i do naszego współuczestnictwa we wspólnocie Kościoła, który
istnieje po to, aby światło Chrystusa oświecało świat.

Módlmy się do Pana w tej godzinie, aby pozwolił nam doświadczać radości Swego
światła. Módlmy się też do Niego, abyśmy sami stali się nosicielami Jego
światła, aby poprzez Kościół chwała oblicza Chrystusa wkraczała w świat (por. LG
1). Amen.

Tłumaczenie: vatican.va