O co pytać? O naciski

Kontrolerów ze Smoleńska należy zapytać przede wszystkim, czy ktoś wpływał
na ich decyzje o tym, żeby nie zamykali lotniska oraz żeby sprowadzali tupolewa
– podkreśla mecenas Piotr Pszczółkowski, reprezentujący w śledztwie smoleńskim
Jarosława Kaczyńskiego. Polscy śledczy w poniedziałek mają rozpocząć
przesłuchania m.in. Pawła Plusnina i Wiktora Ryżenki z Siewiernego.

– Należy zapytać kontrolerów, czy ich zdaniem to była dobra decyzja, że
sprowadzali tupolewa, dlaczego nie zamknęli lotniska, dlaczego postąpili wbrew
procedurom – wskazuje mecenas Pszczółkowski. W jego przekonaniu, należy wyjaśnić
ich zachowanie w kontekście obowiązujących na tym lotnisku procedur.
Inny reprezentant części rodzin smoleńskich mecenas Rafał Rogalski podkreśla, że
przesłuchania kontrolerów mają niezwykle istotne znaczenie. – Przesłuchanie
kontrolerów jest bardzo istotne wobec bardzo wielu niejasności czy sprzeczności
między ich kwietniowymi zeznaniami, które zostały unieważnione, a późniejszymi –
podkreśla adwokat. – Zadaniem polskich prokuratorów jest to, żeby te wszelkie
wątpliwości zostały wyjaśnione – dodaje.
– Bardzo drobiazgowo należy ich wypytać o wydawane komendy i wszystkie kwestie
rozmów, zarówno z tupolewem, jak i z Moskwą. Bardzo interesujący jest wpływ płk.
Krasnokutskiego w procesie decyzyjnym. Czy płk Krasnokutski wydawał im jakieś
polecenia, czy też nie – zwraca uwagę Pszczółkowski. Dodaje, że kontrolerom
należy zadać wszystkie pytania zmierzające do wyjaśnienia tego, czego na razie
nie wiemy, tzn. zapisów treści rozmów.
– Jeżeli chodzi o osobę, która bezpośrednio sprowadzała samolot, to bardzo
istotna jest kwestia wyjaśnienia wątpliwości, które wynikają z pierwszego
przesłuchania, tzn. czy komendę "Horyzont" zaczęto wydawać dlatego, że samolot
zniknął z urządzeń, czy też dlatego, że na tych urządzeniach pokazywał się zbyt
nisko – mówi adwokat. – To są kluczowe zagadnienia. Bardzo ważna jest też ich
relacja co do poprawności działania tych urządzeń rejestrujących i urządzeń,
które służyły do naprowadzania samolotu – podkreśla.
Poza tym kontrolerów należy zapytać o stan zdrowia i trzeźwość w dniu wypadku,
przejście odpowiednich badań i szkoleń.
Mimo zapewnień polskiej prokuratury, że polscy śledczy będą brali czynny udział
w przesłuchaniu i będą zadawać pytania, Pszczółkowski obawia się, że strona
rosyjska może im te możliwości ograniczyć.
– Chodzi o to, aby im pozwolono na realizację tego, co mają przygotowane,
zadawanie pytań w takiej kolejności, w taki sposób, jak są do tego przygotowani,
jaki mają plan, a nie ma żadnej gwarancji, że Rosjanie na to pozwolą – ocenia
adwokat.
Również mec. Rogalski zwraca uwagę, że art. 81 Konwencji o pomocy prawnej
gwarantuje obecność śledczych z innego państwa przy danej czynności i powstaje
pytanie, czy polscy prokuratorzy będą tylko słuchać, czy będą mogli zadawać
pytania. – Zobaczymy, jak to będzie w praktyce – mówi Rogalski.
– Forma tego przesłuchania, moim zdaniem, nie została ustalona, a bywa bardzo
różnie. Z moich doświadczeń, z udziałem polskich przedstawicieli w czynnościach
tzw. pomocy prawnej wykonywanych w państwach Unii Europejskiej wynika, że bywa
bardzo różnie. Są sytuacje, w których jest całkowita swoboda, na zasadzie:
pytajcie, o co chcecie, aż po sytuacje, kiedy ktoś w zasadzie przesłuchuje po
swojemu, w obecności polskich prokuratorów – podkreśla Pszczółkowski.
– Jeżeli chodzi o stronę rosyjską, w dotychczasowych naszych historiach
współpracy nigdy nie było jakichś nadzwyczajnych ukłonów wobec polskiej strony,
raczej Rosjanie byli niechętni i ten nasz udział ograniczali – wskazuje.
Obaj adwokaci wysoko oceniają przygotowanie polskich prokuratorów, którzy udali
się do Moskwy, i uważają, że są dobrze do przesłuchania kontrolerów
przygotowani.
– Bardzo wysoko oceniam działania prokuratury na tym poziomie, tzn. prokuratorów
referentów. Oni znają świetnie materiał dowodowy i według moich informacji są
bardzo dobrze przygotowani do tego przesłuchania – mówi Pszczółkowski. – Polscy
prokuratorzy są bardzo dobrze przygotowani – wtóruje mu Rogalski.
 

Zenon Baranowski