Pomyśleć o oczyszczeniu przez pamięć o powstańcach
” Czy nie czas, abyśmy pomyśleli o potrzebie oczyszczenia, przez pamięć o tych, którzy ginęli, oddawali swoje życie i rezygnowali ze wszystkiego ?” Pytał podczas homilii wygłoszonej w czasie Eucharystii, celebrowanej w intencji powstańców styczniowych, w bazylice węgrowskiej biskup drohiczyński Antoni Dydycz. Eucharystia ta celebrowana wieczorem 1 lutego, w języku łacińskim poprzedziła inscenizację plenerową, bitwy węgrowskiej. Była to jedna z wielu powstańczych walk, które przetaczały się przed 146 laty na Mazowszu i Podlasiu, a które to tereny należą obecnie do diecezji drohiczyńskiej. W homilii Ksiądz Biskup mówił również :” Łatwo jest nam w tej przepięknej bazylice, podgrzewanej nawet zimą pozywać tamte wydarzenia. Ale kiedy uświadomimy sobie, że ci młodzi ludzie pozostawiali domy, aby zimową porą tułać się po lasach, pozbawieni ciepłej strawy i innych normalnych dla nas obecnie warunków, to musimy uświadomić sobie – to była prawdziwa ofiara przez cierpienie, śmierć na polu bitwy lub więzienie i zesłania do łagrów, gdzieś na dalekiej Syberii. Oni to jednak podejmowali, bo nie mieli niewolniczej duszy i nie grzęźli w tym zmaterializowanym świecie. Dlatego są oni dla nas wyzwaniem i potężnym apelem, abyśmy nie tylko rozpamiętywali minione czasy i wzruszali nad tym, co działo się kiedyś, ale żebyśmy postawili ten krok na przód i wyszli z tego zaczarowanego koła różnych korupcyjnych powiązań, układów. Żeby stać nas było na oczyszczenie naszej Ojczyzny.”
Po Mszy Świętej, na placu miejskim przed świątynią zostało zaprezentowane widowisko z udziałem ponad 60 aktorów – żołnierzy i kilkudziesięciu statystów, rekrutujących się z uczniów miejscowych szkół.
Podjęli oni próbę odtworzenia wydarzeń, które rozgrywały się na terenie Węgrowa pomiędzy 23 stycznia
a 3 lutego 1863 roku. Wówczas to oddziały polskie zajęły Węgrów z zamiarem przegrupowania. Jednak teren został otoczony przez Rosjan z trzech stron. Doszło do krwawej bitwy. Brawurowa obrona i szturm kosynierów wstrzymał jednak rosyjskie natarcie i umożliwił przesuniecie się oddziałom polskim na inne pozycje. W inscenizacji wykorzystano oryginalne stroje z tamtej epoki, armaty i inna broń palną oraz białą, konie oraz efekty scenografii, światła i dźwięku , które pomagały w uświadomieniu grozy walki i jej skutków. W komentarzu przypomniano również tło historyczne, w którym wybuchło powstanie styczniowe.
Impreza, które niewątpliwie stanowiła wspaniała lekcję patriotyzmu, została zorganizowana przez władze samorządowe, a dopełniło ją również otwarcie wystawy pt.” Sceny batalistyczne w historii” modlitwa i hołd w miejscach pamięci o powstańcach oraz prelekcja na temat broni białej, wykorzystywanej także w czasie powstania.
Ks. Artur Płachno
