Mozaika ze św. Franciszkiem od Leona XIV dla księcia Monako

Mozaika przedstawiająca św. Franciszka z Asyżu inspirowana jest słynnym freskiem przypisywanym Cimabue, to dar Leona XIV dla księcia Monako Alberta II. Papież wręczył ją podczas powitania w Monako na rozpoczęcie swojej podróży apostolskiej do tego kraju.

Mozaika przedstawia fragment fresku zachowanego w dolnej Bazylice św. Franciszka w Asyżu, datowanego na lata 1285-1290. To prawdopodobnie najstarszy wizerunek św. Franciszka, uznawany za najwierniej przedstawiający postać Biedaczyny z Asyżu.

Najstarszy wizerunek świętego Franciszka

W pierwotnej kompozycji postać świętego umieszczona jest obok tronu Dziewicy w postawie pobożnej kontemplacji. Św. Franciszek ukazany jest w habicie zakonu franciszkańskiego, przedstawionym w sposób celowo prosty i surowy. Twarz, szczupła i naznaczona, z krótką brodą oraz silnie zindywidualizowanymi rysami, zdradza intensywną ekspresję. Ta wyraźna charakterystyka fizjonomiczna skłoniła wielu badaczy do uznania tego wizerunku za jeden z najstarszych i najbardziej wiarygodnych portretów świętego, najpewniej wykonany stosunkowo niedługo po jego śmierci.

Tradycyjna technika mozaikarska z Watykanu

Mozaika [nr inw. 7589], składająca się z około 9 000 kamyków, została wykonana w 2022 roku przez mozaistów ze Studium Mozaiki Watykańskiej, po około pięciu miesiącach pracy. Dzieło (73 × 48 cm) wykonano z polichromowanych emalii osadzonych w olejnym kicie na podłożu metalowym. Zastosowany kit, składający się z oleju lnianego i pyłu marmurowego, odtwarza tradycyjną recepturę używaną przy układaniu mozaik w Bazylice św. Piotra.

W procesie wykonawczym zastosowano zarówno dawną technikę cięcia (tagliato), jak i technikę emalii ciągnionych, charakterystyczną dla Studium Mozaiki Watykańskiej. Ta druga, rozwinięta na początku XVII wieku, pozwala uzyskać szeroką gamę odcieni barwnych dzięki stapianiu i mieszaniu emalii szklanych w bardzo wysokich temperaturach. Dzięki temu możliwe jest osiągnięcie dużej precyzji w modulacji tonalnej.

Aureola świętego została wykonana z użyciem różnych typów złota, aby podkreślić świetlisty i symboliczny charakter tego sakralnego elementu.

Wpis do księgi pamiątkowej

Przed wręczeniem daru Papież wpisał się do księgi pamiątkowej.

„Dziękuję Bogu, że dał mi okazję odwiedzenia Księstwa Monako i przyzywam dla Rodziny Książęcej, dla władz i obywateli obfitości darów pokoju i chrześcijańskiej pomyślności” – napisał Leon XIV.

Wojciech Rogacin/Vatican News