Dlaczego się nie udało

„Biała Księga” dokumentuje prace konstytucyjne nad wzmocnieniem gwarancji ochrony życia człowieka

Kulisy sejmowych prac nad zmianą Konstytucji w zakresie ochrony życia człowieka – ze wstępem byłego marszałka Sejmu Marka Jurka – ujawnia „Biała Księga”. W obszernej dokumentacji, sporządzonej w porządku chronologicznym, znajdują się m.in. kopie korespondencji między marszałkiem Sejmu i premierem Jarosławem Kaczyńskim. Zdaniem Marka Jurka, Prawo i Sprawiedliwość zmarnowało wielką szansę.


Jeszcze przed odwołaniem z funkcji marszałka Sejmu na pożegnalnej konferencji prasowej Marek Jurek zachęcał do zapoznania się z „Białą Księgą” dotyczącą zakończonych fiaskiem prac nad zmianą Konstytucji w kwestii pełnej ochrony życia człowieka. – W moim przekonaniu, duża część Izby oczekiwała takiego zapisu ustawowego i ja nad takim zapisem pracowałem. Jeżeli to jeszcze nie dotarło do świadomości wszystkich uczestników tej debaty, to znaczy, że te prace nie były traktowane z należytą powagą i że ten dialog źle funkcjonował, ale ja uczestnicząc w tym dialogu, dawałem mu wyraz również na piśmie. Dokumentację tego przekazałem w „Białej Księdze” – powiedział Marek Jurek.

„Niech publikacja tych dokumentów będzie świadectwem woli porozumienia, a jednocześnie przestróg, jakie towarzyszyły pracom nad zagwarantowaniem w Konstytucji szacunku dla praw każdego dziecka od chwili poczęcia. Prawo i Sprawiedliwość mogło udzielić tym pracom wsparcia, a przynajmniej mogło nie przeszkadzać. Stało się inaczej” – czytamy w ostatnim akapicie wstępu do „Białej Księgi”, który sporządził Jurek.

Według Jurka, poparcie 72 proc. posłów głosujących za podjęciem prac nad zmianą Konstytucji przez specjalną komisję było wyraźnym sygnałem, że szansa na wprowadzenie zapisu, iż dziecko przed urodzeniem ma prawo do życia i godność ludzką była bardzo duża. Dlaczego została zaprzepaszczona? „Ośrodek kierowniczy partii PiS zamiast wsparcia podjął działania dezorganizujące prace konstytucyjne, a poprzez sprowokowanie sporów publicznych – zmniejszające poparcie parlamentarne i polityczne” – uważa były marszałek.


Kalendarium prac

Liczącą 461 stron „Białą Księgę” prac nad poselskim projektem ustawy o zmianie Konstytucji można znaleźć na stronie: www.marekjurek.pl. Zostały w niej przedstawione dokumenty, które ilustrują fakty znaczące dla całej sprawy, takie jak odrzucenie rekomendowanej przez marszałka Sejmu kandydatury Małgorzaty Bartyzel na przewodniczącą komisji nadzwyczajnej i wyznaczenie przez kierownictwo parlamentarne PiS przewodniczącego programowo niezwiązanego z ruchem obrony życia. Następstwem tego miało być przedłużanie prac komisji, która nigdy nie zebrała się w tygodniu „niesejmowym”.

Kolejnym faktem niesłużącym wprowadzeniu zmian w Konstytucji był – jak dowodzi „Biała Księga” – wniosek o zmianę składu komisji, złożony praktycznie w przeddzień przyjęcia sprawozdania PiS – PO. Zwrócono także uwagę na „liczne przykłady poszukiwania takiego sformułowania konstytucyjnego, które potwierdzając w pełni prawo do życia, będzie mogło być przyjęte przez posłów uznających za optymalną obecną ustawę”. Udokumentowana została ponadto fatalna jakość poprawek PiS, których założeniom marszałek Marek Jurek udzielał wstępnego poparcia do momentu zapoznania się z bardzo negatywnymi opiniami prawnymi na ten temat. „O wycofanie tych poprawek, które w skutkach mogły przynieść efekty odwrotne do deklarowanych, powołując się na opinię autorytetów prawnych, zabiegałem w bezpośrednich kontaktach z Premierem na dwa dni przed głosowaniem, które przyniosło ten spór na forum publicznym” – ujawnia Marek Jurek, który zapewnia, że kilkakrotnie sygnalizował premierowi, iż jeżeli dezorganizacja prac konstytucyjnych zakończy się niepowodzeniem w głosowaniu, to doprowadzi to załamania się formuły Prawa i Sprawiedliwości.

Księga zawiera kopie zainicjowanego przez LPR projektu zmiany w Konstytucji złożonego w Sejmie we wrześniu 2006 r. i podpisanego także przez grupę posłów PiS, wydruku z wynikiem głosowania nad wnioskiem o odrzucenie tego projektu w pierwszym czytaniu, pism dokumentujących powstanie komisji nadzwyczajnej, która zajęła się tym projektem. Znajdują się w niej także kopie listów kierowanych do premiera Jarosława Kaczyńskiego przez posłów PiS, a także przez marszałka Marka Jurka w sprawie prac nad zmianą w Konstytucji oraz odpowiedzi szefa rządu. W „Białej Księdze” można przeczytać przekazany również J. Kaczyńskiemu list Jurka do szefa PO Donalda Tuska i szefa klubu Platformy Bogdana Zdrojewskiego. W liście tym marszałek przekonuje do poparcia zmian w Konstytucji. Są też stenogramy z debat sejmowych na temat zmian w Konstytucji i z prac sejmowej komisji nadzwyczajnej oraz ekspertyzy konstytucjonalistów dotyczące proponowanych zapisów.