Stulecie redemptorystów obrządku wschodniego na Ukrainie

W 2013 r. redemptoryści Prowincji Lwowskiej obrządku greckokatolickiego będą obchodzić 100-lecie pracy duszpasterskiej i misyjnej na Ukrainie. Rozpoczęcie roku jubileuszowego dokona się dziś w kościele pw. św. Jozafata we Lwowie podczas uroczystej liturgii, której przewodniczyć będzie metropolita Światosław Szewczuk, głowa Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego na Ukrainie.

Po południu zaplanowany jest specjalny koncert jubileuszowy w filharmonii lwowskiej.

Początki obecności redemptorystów obrządku greckokatolickiego na Ukrainie wiążą się z osobą belgijskiego misjonarza redemptorysty o. Achille Delare, który w 1906 r. przyjął obrządek wschodni i pracował wśród imigrantów ukraińskich w Kanadzie, sprawując dla nich liturgię w rycie bizantyńskim. Metropolita lwowski ks. abp Andrzej Szeptycki, poruszony pełną poświęcenia pracą belgijskich redemptorystów w Kanadzie, poprosił ich, aby otworzyli podobną misję na terenie Galicji (wówczas w granicach Cesarstwa Austro-Węgierskiego).

W maju 1913 r. została podpisana umowa między metropolitą Szeptyckim a Zarządem Generalnym Redemptorystów, na mocy której powstał pierwszy klasztor greckokatolicki w Galicji. W sierpniu tego samego roku na Ukrainę przybyli belgijscy redemptoryści: o. Józef Schrijvers wraz z pięcioma innymi ojcami i jednym bratem. Zamieszkali oni w małej wiosce Uniw, oddalonej o 50 km od Lwowa, gdzie podjęli naukę języka ukraińskiego i poznawali mentalność miejscowych wiernych.

W 1918 roku redemptoryści obrządku greckokatolickiego otwarli dom w Zboiskach, a następnie w Stanisławowie, Hołosku, Tarnopolu i Lwowie. W 1922 r. założyli w Zboiskach niższe seminarium (juwenat) oraz nowicjat dla młodzieńców ukraińskich. Przez kilka lat swoich wychowanków wysyłali na studia teologiczne do Belgii, a w 1934 założyli Wyższe Seminarium Duchowne w Zboiskach, które po 2 latach przeniesiono do Hołoska koło Lwowa.

W 1938 r. lwowska wiceprowincja liczyła 6 domów, 51 ojców, 34 braci, 20 studentów,12 nowicjuszy, 2 postulantów i 115 uczniów juwenatu.

W okresie komunistycznym redemptoryści greckokatoliccy na Ukrainie byli mocno prześladowani. Służby specjalne usiłowały zmusić ich do przejścia do Kościoła Prawosławnego. Oni pozostawali niezłomni i wierni Kościołowi Powszechnemu. Z tego powodu wszystkich aresztowano, wielu uwięziono na miejscu, innych zesłano na Syberię. Tam odbywali oni długie wyroki jako „wrogowie państwa radzieckiego”. Po uwolnieniu z więzienia większości z nich pozwolono wrócić na Ukrainę, lecz zabroniono zajmować się jakąkolwiek działalnością apostolską. W latach prześladowań redemptoryści starali się więc żyć swoim powołaniem w ukryciu dając świadectwo wiary i niosąc ludziom światło Chrystusowej nauki. Podejmowali potajemnie życie wspólne, organizowali liturgię w prywatnych mieszkaniach oraz prowadzili tajne studia i formację zakonną dla kandydatów w prywatnych domach poszczególnych ojców lub biskupów.

Oficjalna działalność redemptorystów obrządku greckokatolickiego na Ukrainie została wznowiona po upadku komunizmu. W 1989 r. została powołana Prowincja Lwowska Redemptorystów, a współbracia powoli odzyskiwali swe dawne klasztory.

Obecnie redemptoryści ukraińscy obrządku greckokatolickiego pracują w kilkunastu klasztorach, prowadzą własny nowicjat w Hnizdyczewie i seminarium duchowne we Lwowie.

W ciągu 100-letniej historii Prowincja Lwowska Redemptorystów dała Kościołowi czterech błogosławionych męczenników, licznych wyznawców wiary i niestrudzonych pracowników na niwie Pańskiej.

RIRM/ o. Marian Sojka 

drukuj