fot. prezydent.pl

Prezydent A. Duda: Polacy ratujący Żydów podczas II wojny zapisali szczególną kartę w historii

Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej zapisali szczególną kartę w historii XX wieku – napisał prezydent Polski Andrzej Duda w liście do organizatorów i uczestników III Ogólnopolskiego Zjazdu Polaków Ratujących Żydów w Rzeszowie.

Dwudniowy zjazd w czwartek rozpoczął się w Rzeszowie. W piątek jego uczestnicy odwiedzą Markową k. Łańcuta. Bierze w nim udział blisko 60 osób spośród ponad 100 żyjących polskich Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

„Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej zapisali szczególną kartę w historii XX wieku. Urodzeni bądź wzrastający w niepodległym państwie byli obywatelami Rzeczypospolitej Wielu Narodów. Ten świat przestał istnieć we wrześniu 1939 roku, kiedy III Rzesza napadła na Polskę” – napisał prezydent Andrzej Duda.

Przypomniał, że „na okupowanych terenach Niemcy zorganizowali przerażającą machinę terroru, którego kulminacją był Holokaust – zagłada narodu żydowskiego”.

„Hitlerowcy zadbali o to, by nikt nie przeszkadzał w ich bandyckim procederze. Kara śmierci groziła za każdy rodzaj pomocy udzielanej skazanym na eksterminację Żydom. Bezwzględny terror okupanta miał wyeliminować przejawy współczucia, człowieczeństwa i międzyludzkiej solidarności” – zaznaczył prezydent Polski.

Jego zdaniem, „trudno sobie wyobrazić, jak ciężkie decyzje musieli podejmować ratujący”.

„A jednak heroiczna postawa tysięcy Polaków, którzy w czasie wojny okazywali wsparcie Żydom, jest niezaprzeczalnym faktem i dowodem na to, że nawet w najmroczniejszej rzeczywistości skrywa się promień światła” – zauważył prezydent Polski.

W liście prezydent Andrzej Duda podkreślił, że „dla nas i dla kolejnych pokoleń pozostaną Państwo bohaterami na równi z żołnierzami i działaczami Polskiego Państwa Podziemnego”.

„Chcę to wyraźnie podkreślić zwłaszcza teraz, gdy razem obchodzimy stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości i gdy tak często przywołujemy idee spajające naszą wspólnotę. Jestem głęboko przekonany, że jedną z takich idei jest właśnie godne upamiętnienie bohaterów narodowych, do których trwale należą Polacy ratujący Żydów” – napisał prezydent Duda.

Do uczestników zjazdu list skierował także marszałek Sejmu Marek Kuchciński.

„Chylę czoło przed >>Sprawiedliwymi wśród narodów świata<<: przed znanymi i nieznanymi z nazwiska, przed tymi, którzy są nas i tymi, którzy odeszli” – napisał marszałek Sejmu.

Szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk powiedział w trakcie zjazdu, że inicjatywa pierwszego zjazdu, który dwa lata temu odbył się w Warszawie wyszła od Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

„Uznaliśmy, że raz w roku powinni państwo spotkać się ze sobą, ale przede wszystkim spotkać się z nami, z polskim społeczeństwem. I przekazać ten świat i kodeks wartości, który wyznajecie od lat. Jest on stały i niezmienny. Za tę lekcje pragniemy wam bardzo serdecznie podziękować” – mówił Jan Józef Kasprzyk.

Sprawiedliwym podziękował, za „świadectwo człowieczeństwa, za odwagę, za męstwo”.

„Dziękujemy Wam za tę postawę, która w chwili, kiedy groziła za to kara śmierci nie uległa nigdy zapomnieniu. Za postawę przywiązania do najważniejszej wartości jaka od wieków kształtuje naszą cywilizacje. Tą wartością jest miłość bliźniego wywodząca się wprost z chrześcijaństwa” – podkreślił Jan Józef Kasprzyk.

Z kolei prezes Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata dr Anna Stupnicka-Bando zaapelowała do „kolegów Sprawiedliwych i ich potomków”.

„Pamiętajcie, że nasi rodzice i dziadkowie przekazali nam w genach ważne cechy. Musimy być odważni, szlachetni i dobrzy” – powiedziała dr Anna Stupnicka-Bando.

Wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma w rozmowie z PAP zauważył, że w czasie II wojny światowej uratowanych zostało przez Polaków kilkadziesiąt tysięcy Żydów. W jego ocenie według „ostrożnych szacunków w ratowanie Żydów zaangażowanych było ok. 300 tys. osób”.

„Niestety w związku z upływem czasu i tym, że po zakończeniu wojny te kwestie nie były badane z nazwiska możemy pokazać 10-11 tys. osób. Z tych 10-11 tys. medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata odznaczonych jest prawie siedem tysięcy” – wyjaśnił dr Szpytma.

Dodał, że „badania nad Sprawiedliwymi cały czas trwają i ta lista jest ciągle otwarta i ciągle się poszerzana”.

W pierwszym dniu III Ogólnopolskiego Zjazdu Polaków Ratujących Żydów kilkadziesiąt osób odznaczono „Pro Bono Poloniae” i „Pro Patria”.

W holu Urzędu Marszałkowskiego w Rzeszowie z udziałem uczestników zjazdu otwarto wystawę „Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej”. Natomiast wieczorem w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej obejrzą spektakl „Sprawiedliwi. Historia Rodziny Ulmów”.

W piątek wezmą udział w otwarciu i poświęceniu Sadu Pamięci w Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej k. Łańcuta.

PAP/RIRM

drukuj