IPN podjął działania ws. operacji polskiej NKWD – ludobójstwa z 1937-1938

Prokuratura IPN podjęła czynności sprawdzające ws. operacji polskiej NKWD z lat 1937-1938, jednym z największych ludobójstw na Polakach – dowiedziała się PAP w pionie śledczym IPN. Śledztwo w tej sprawie najprawdopodobniej zostanie wszczęte na początku przyszłego roku.

„W dniu dzisiejszym podjąłem decyzję o wszczęciu czynności sprawdzających w sprawie tzw. operacji polskiej, przeprowadzonej przez NKWD na terenie Związku Sowieckiego w latach 1937-1938. W mojej ocenie była to największa zbrodnia popełniona na Polakach w historii naszego narodu. Na początku przyszłego roku podejmiemy decyzję o wszczęciu postępowania karnego w tej sprawie, które będzie jednym z najważniejszych jakie do tej pory prowadziła prokuratura Instytutu” – powiedział pytany o sprawę przez PAP szef pionu śledczego IPN, prokurator Andrzej Pozorski.

Czynności sprawdzające, jak i późniejsze śledztwo, w sprawie masowego mordu na Polakach, którzy w latach 30. ub. wieku byli obywatelami ZSRS, podejmie oddziałowa komisja w Szczecinie. Prokuratura IPN szacuje, że w wyniku tej zbrodni zamordowano co najmniej 110 tys. osób.

„Pamiętajmy jednak, że co najmniej drugie tyle wywieziono w tym czasie na tereny Kazachstanu i Syberii” – podkreślił Pozorski.

W ocenie niektórych historyków w wyniku tej zbrodni funkcjonariusze NKWD zamordowali od 140 tys. do nawet 200 tys. osób narodowości polskiej.

Czynności sprawdzające, m.in. realizowane we współpracy z historykami IPN, mają pomóc w określeniu odpowiedniej kwalifikacji prawnej popełnionej zbrodni.

„Wstępne informacje pozwalają nam ustalić, że prokuratorzy IPN będą mieli do czynienia ze zbrodniami zabójstw i bezprawnym pozbawianiem wolności. Najprawdopodobniej ta masowa i okrutna eksterminacja Polaków zostanie zakwalifikowana jako zbrodnia ludobójstwa” – mówił Pozorski.

Podkreślił też, że celem śledztwa będzie wszechstronne i procesowe wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczącej tej zbrodni, m.in. ustalenie jej sprawców, okoliczności, a także oddanie hołdu pomordowanym i ich rodzinom.

„Poza przesłuchaniami jeszcze żyjących świadków zamierzamy podjąć bardzo szerokie i głębokie kwerendy archiwalne – w Polsce i poza granicami kraju, by zebrać jak najwięcej informacji na temat tej zbrodni” – zapewnił szef pionu śledczego IPN.

Dodał też, że ze względu na zakres mordu NKWD, w tym dziesiątki tysięcy ofiar, śledztwo może potrwać kilka lat.

„Mamy nadzieję, że praca prokuratorów IPN, która z natury rzeczy musi być precyzyjna i bardzo drobiazgowa, będzie mogła być wykorzystana w późniejszych badaniach dotyczących operacji polskiej NKWD. Już teraz apelujemy do wszystkich osób, które były poszkodowane w wyniku tej zbrodni lub też byli poszkodowani ich krewni, o przekazywanie do prokuratury IPN w Szczecinie wszelkich informacji na ten temat” – zaapelował Pozorski.

Pion śledczy IPN nigdy wcześniej nie prowadził postępowania w sprawie zbrodni NKWD popełnionej na Polakach w latach 1937-1938. Umożliwiła je dopiero nowelizacja ustawy o IPN z tego roku, która przesunęła zakres badań Instytutu od 1917 r. (wcześniej przepisy wyznaczały tę granicę od 1939 r.).

„O tej sprawie bardzo mało się mówi w przestrzeni publicznej, tymczasem to jest bardzo poważna zbrodnia. Niestety jest zapomniana” – dodał Pozorski, który przypomniał też, że po podpisaniu pokoju ryskiego w 1921 r. w granicach Związku Sowieckiego pozostało ok. miliona Polaków.

Eksterminację Polaków w latach 1937-1938 funkcjonariusze NKWD przeprowadzili na podstawie rozkazu operacyjnego nr 00485, który 11 sierpnia 1937 r. wydał szef NKWD Nikołaj Jeżow. Rozkaz, przed jego wydaniem, zaakceptowało Biuro Polityczne Komitetu Centralnego WKP(b) z Józefem Stalinem na czele.

„Bijcie, mordujcie bez ograniczenia; lepiej zbyt wielu niż za mało” – cytował Pozorski polecenie szef NKWD.

„Polaków mordowano na potężną skalę” – dodał.

IPN podał też, że według danych NKWD w latach 1937-1938 zostało aresztowanych, a następnie skazanych prawie 140 tys. osób polskiej narodowości, w tym 111 091 osób skazano na karę śmierci. Likwidacji poddano między innymi działaczy polonijnych, nauczycieli, urzędników, księży, zamożniejszych rolników, pracowników służby leśnej i rzemieślników.

„Nazwa +operacja polska+ to eufemizm. W gruncie rzeczy to był systematycznie i masowo przeprowadzony mord na Polakach. Klasyczne ludobójstwo, gdzie wystarczało być polskiej narodowości, żeby zginąć” – mówił PAP w 2012 r. historyk prof. Wojciech Materski.

PAP/RIRM

drukuj
Tagi: , , , , ,

Drogi Czytelniku naszego portalu,
każdego dnia – specjalnie dla Ciebie – publikujemy najważniejsze informacje z życia Kościoła i naszej Ojczyzny. Odważnie stajemy w obronie naszej wiary i nauki Kościoła. Jednak bez Twojej pomocy kontynuacja naszej misji będzie coraz trudniejsza. Dlatego prosimy Cię o pomoc.
Od pewnego czasu istnieje możliwość przekazywania online darów serca na Radio Maryja i Tv Trwam – za pomocą kart kredytowych, debetowych i innych elektronicznych form płatniczych. Prosimy o Twoje wsparcie
Redakcja portalu radiomaryja.pl