70. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

1 sierpnia 1944 r. wybuchło Powstanie Warszawskie największa akcja zbrojna podziemia w okupowanej przez Niemców Europie. Przez 63 dni żołnierze Armii Krajowej prowadzili heroiczną i osamotnioną walkę, której celem była niepodległa Polska, wolna od niemieckiej okupacji i dominacji sowieckiej.

Dowództwo Armii Krajowej zakładało, że Armii Czerwonej zależeć będzie ze względów strategicznych na szybkim zajęciu Warszawy. Przewidywano, że kilkudniowe walki zostaną zakończone przed wejściem do miasta sił sowieckich. Oczekiwano również pomocy ze strony aliantów zachodnich.

W czasie walk w Warszawie zginęło ok. 18 tys. powstańców, a 25 tys. zostało rannych. Poległo lub zaginęło również około 2,3 tys. żołnierzy 1. Armii Wojska Polskiego gen. Zygmunta Berlinga, którzy usiłowali pomóc walczącej stolicy.

Straty wśród ludności cywilnej były ogromne i wynosiły ok. 180 tys. zabitych. Pozostałych przy życiu mieszkańców Warszawy, ok. 500 tys., wypędzono z miasta, które po powstaniu zostało niemal całkowicie zburzone. Specjalne oddziały niemieckie, używając dynamitu i ciężkiego sprzętu, jeszcze przez ponad trzy miesiące metodycznie niszczyły resztki ocalałej zabudowy.

Historyk prof. Jan Żaryn mówi, że Powstanie Warszawskie było bez wątpienia ostatnią – w czasie wojny – próbą uratowania naszych marzeń o niepodległej Polsce, tak, aby stały się one realną koncepcją polityczną. Wskazuje przy tym, że Powstanie pokazuje, jak dziś powinniśmy troszczyć się o wolną Polskę.

Wtedy walczyliśmy o niepodległość Polski, stolica wzięła na siebie ten ciężar, reprezentując ówczesne społeczeństwo. Dzisiejsza perspektywa jest nieco wzbogacona dziesięcioleciami, które upłynęły od sierpnia 1944 roku – to jest perspektywa narodu, który powinien się odwoływać, nie tylko do dat historycznych, ale przede wszystkim do postaw polskiego społeczeństwa w przeszłości i szukać inspiracji oraz odpowiedzi na pytanie, jak powinniśmy się dzisiaj zachowywać, jako Polacy – tłumaczy prof. Jan Żaryn.

***



Wraz z przypadającą dziś 70. rocznicą Powstania Warszawskiego w całej Polsce odbywają się uroczystości na cześć bohaterom tamtych dni. Dziś przed dawną siedzibą konspiracyjnej kwatery okręgu warszawskiego AK przy ul. Filtrowej 68, o godz. 9.00 rozpoczną się główne uroczystości upamiętniające Powstanie Warszawskie.

Pod tablicą upamiętniającą podpisanie rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego przez płk. Antoniego Chruściela „Montera”, dowódcy Okręgu Warszawskiego AK, zostaną złożone kwiaty. Następnie o godz. 10.00 odbędą się uroczystości przy pomniku „Mokotów Walczący-1944” w parku im. gen. Gustawa Orlicz-Dreszera. O 11.30 w Ogrodzie Saskim zostanie posadzone Drzewo Pamięci.

W południe nastąpi uroczysta zmiana posterunku honorowego przed Grobem Nieznanego Żołnierza na placu marszałka Józefa Piłsudskiego. Następnie u zbiegu ulic Chopina i Al. Ujazdowskich zostaną złożone kwiaty pod pomnikiem gen. Stefana Roweckiego „Grota”. Kolejne uroczystości odbędą się przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej oraz przy grobie gen. Antoniego Chruściela „Montera”. O godz. 17.00 w Godzinie „W” pod pomnikiem „Gloria Victis” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, zostanie oddany Hołd Powstańcom. Następnie na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli zostanie odprawiona Msza Święta. O 21.00 na Kopcu Powstania Warszawskiego zostanie rozpalone Ognisko Pamięci.

We wtorek, 5 sierpnia, o godz. 18.00 rozpoczną się uroczystości w hołdzie ludności cywilnej Woli przy pomniku Pamięci 50 Tysięcy Mieszkańców Woli Zamordowanych przez Niemców podczas Powstania Warszawskiego 1944.

Zakończenie obchodów 70. Rocznicy Powstania Warszawskiego nastąpi 2 października. Wówczas na Kopcu Powstania Warszawskiego nastąpi zgaszenie ognia.

RIRM/PAP

drukuj