Kto pracował w więcej niż jednym państwie Unii Europejskiej, może się spodziewać nie tylko jednej emerytury bądź renty. To efekt koordynacji unijnych systemów zabezpieczenia społecznego.

Ogólna zasada mówi, że osoba, która pracowała w różnych państwach członkowskich UE, może ubiegać się o przyznanie emerytury lub renty jednocześnie od każdego z tych państw. Świadczenia ustalane są równolegle przez instytucje ubezpieczeniowe każdego z państw, w którym osoba była ubezpieczona bądź mieszkała. Co istotne, ubiegający się o świadczenie musi spełnić wszystkie warunki do jego przyznania obowiązujące w danym kraju. Przepisy unijne ułatwiają realizację krajowych wymogów w tej materii, ale nie uchylają ich obowiązywania. Z wnioskiem o przyznanie świadczenia przysługującego z tytułu koordynacji unijnych systemów zabezpieczenia społecznego wystarczy wystąpić tylko do jednej instytucji w jednym kraju członkowskim UE. Wystarczy zatem, że zainteresowany złoży tego typu wniosek w Polsce, a instytucje ubezpieczeniowe krajów, w których pracował, same zainicjują postępowanie w sprawie przyznania świadczenia. Data złożenia wniosku w jednej instytucji jest wiążąca dla instytucji ubezpieczeniowych w pozostałych państwach.
W przypadku, gdy przepisy krajowe wymagają określonej długości stażu ubezpieczeniowego lub okresów zamieszkania, instytucja ubezpieczeniowa prowadząca postępowanie w sprawie przyznania świadczenia uwzględni wskazane okresy przebyte w innych państwach. Najprościej rzecz ujmując, okresy pracy w poszczególnych państwach zostaną zsumowane, a tym samym ubezpieczony spełni wymagane warunki stażowe. Jeżeli zainteresowanemu brakuje stażu ubezpieczeniowego, by otrzymać emeryturę bądź rentę w Polsce, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w celu przyznania świadczenia doliczy okresy ubezpieczenia przebyte we wszystkich innych państwach członkowskich. Pod uwagę zostaną wzięte także okresy ubezpieczenia, które przypadły przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej.
Świadczenie jest wyliczane przez każdą instytucję w wysokości częściowej odpowiadającej okresowi ubezpieczenia przebytemu w danym kraju. Na takiej też zasadzie proporcjonalności świadczenie jest wypłacane.
 

Przemysław Przybylski